Peguam Syarie Mohamad - Kedah/ Perlis/ Pulau Pinang

02/02/2026

Tanggungjawab Terhadap Anak Tak Sah Taraf Menurut Hukum Islam

Isu anak tak sah taraf merupakan perkara yang sensitif dan sering menimbulkan kekeliruan, khususnya berkaitan tanggungjawab nafkah, penjagaan dan nasab. Penjelasan berikut merujuk kepada prinsip hukum syarak yang diamalkan di Malaysia.

1. Definisi Anak Tak Sah Taraf

Anak tak sah taraf ialah anak yang dilahirkan hasil hubungan lelaki dan perempuan di luar pernikahan yang sah menurut hukum Islam.

2. Tanggungjawab Nafkah

Menurut hukum syarak:

Ibu adalah pihak yang bertanggungjawab sepenuhnya terhadap nafkah anak tak sah taraf.

Nafkah merangkumi keperluan asas seperti:

* Makan dan minum
* Tempat tinggal
* Pendidikan
* Kesihatan dan kebajikan

Bapa biologi tidak diwajibkan menanggung nafkah kerana tiada hubungan nasab yang sah antara mereka.

3. Kedudukan Bapa Biologi

Dari sudut hukum syarak, bapa biologi:

* Tidak mempunyai tanggungjawab nafkah
* Tidak mempunyai hak sebagai bapa sah

4. Penjagaan dan Perwalian

*Hak penjagaan (hadhanah) lazimnya diberikan kepada ibu.
*Bapa biologi tidak layak menjadi wali nikah kepada anak perempuan.
*Wali nikah bagi anak perempuan tak sah taraf ialah wali hakim.

Kesimpulan

Dalam Islam, kebajikan anak tetap menjadi keutamaan walaupun anak tersebut tidak mempunyai nasab yang sah kepada bapa biologi. Tanggungjawab menjaga, mendidik dan memastikan kesejahteraan anak terletak sepenuhnya di bahu ibu, manakala peranan bapa biologi terhad dari sudut hukum syarak.

10/04/2025

NAFKAH ANAK

Penentuan nafkah anak di Mahkamah Syariah adalah suatu perkara yang penting dalam memastikan keadilan dan kesejahteraan anak-anak pasca perceraian. Dalam konteks ini, Mahkamah Syariah memainkan peranan yang signifikan dengan menilai pelbagai kriteria sebelum memutuskan kadar nafkah anak yang perlu disediakan oleh pihak yang bertanggungjawab.

Salah satu aspek utama yang dipertimbangkan oleh mahkamah ialah kemampuan kewangan bapa. Sebagai pihak yang lazimnya memikul tanggungjawab nafkah anak, pendapatan bapa akan dinilai dengan teliti, termasuk keupayaannya untuk memenuhi keperluan asas anak. Mahkamah akan mengambil kira sama ada bapa mempunyai tanggungan lain atau kewajipan kewangan lain yang boleh mempengaruhi jumlah nafkah yang mampu disediakan.

Selain itu, keperluan anak menjadi keutamaan dalam penentuan ini. Anak-anak memerlukan akses kepada keperluan asas seperti makanan, pakaian, tempat tinggal, pendidikan, dan penjagaan kesihatan. Mahkamah juga menilai keperluan tambahan yang mungkin berbeza mengikut umur dan tahap perkembangan anak, seperti perbelanjaan untuk pendidikan tinggi atau aktiviti ekstrakurikular.

Kriteria lain yang turut diberi perhatian ialah kifayah dan ma'ruf. Kifayah merujuk kepada keperluan minimum yang mencukupi untuk kesejahteraan anak, sementara ma'ruf merujuk kepada amalan atau standard kehidupan yang dianggap wajar dalam konteks budaya dan ekonomi setempat. Dalam hal ini, mahkamah memastikan bahawa kadar nafkah yang ditetapkan adalah adil dan munasabah berdasarkan situasi keluarga tersebut.

Tidak kurang pentingnya, mahkamah turut mengambil kira keadaan sosioekonomi dan adat tempatan (urf). Latar belakang sosial dan budaya keluarga memainkan peranan dalam memastikan keputusan yang dibuat sesuai dengan realiti masyarakat setempat. Dengan cara ini, mahkamah dapat memelihara keharmonian sosial sambil memastikan keadilan bagi semua pihak yang terlibat.

Kesimpulannya, proses penentuan nafkah anak oleh Mahkamah Syariah adalah suatu mekanisme yang holistik dan mengambil kira pelbagai aspek untuk memastikan kebajikan anak-anak terjamin. Dengan mengimbangkan keperluan anak, kemampuan bapa, dan realiti sosioekonomi, keputusan yang dibuat mampu memberikan kesan positif yang berpanjangan dalam kehidupan anak-anak tersebut.

24/11/2024

KESAN NUSYUZ DALAM TUNTUTAN HARTA SEPENCARIAN

Dalam kes perceraian di Malaysia, apabila suami mendakwa bahawa isteri nusyuz (enggan melaksanakan kewajipan dalam perkahwinan atau berkelakuan buruk terhadap suami) dan tidak layak untuk menuntut harta sepencarian, beberapa perkara perlu diambil kira dalam konteks undang-undang. Berikut adalah penjelasan dan langkah-langkah yang boleh diambil oleh isteri dalam menghadapi dakwaan tersebut:
1. Definisi Nusyuz
Nusyuz adalah istilah dalam hukum syariah yang merujuk kepada isteri yang enggan menjalankan kewajipan dalam perkahwinan atau yang berkelakuan tidak wajar terhadap suami, seperti keluar rumah tanpa izin, mengabaikan tanggungjawab terhadap rumah tangga, atau menunjukkan sikap yang tidak menghormati suami. Namun, bukan semua perbuatan isteri yang berbeza pendapat atau berlaku konflik dalam rumah tangga boleh dianggap nusyuz.
2. Hak Isteri Terhadap Harta Sepencarian
Di bawah Akta Undang-Undang Keluarga Islam 1984 (untuk negeri-negeri yang berkenaan) dan prinsip syariah, kedua-dua suami dan isteri berhak menuntut harta sepencarian, iaitu harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan. Harta sepencarian boleh termasuk hartanah, wang, dan aset lain yang diperoleh semasa perkahwinan.
Walaupun dakwaan nusyuz boleh memberi kesan terhadap hak isteri untuk menuntut harta sepencarian, ia tidak secara automatik menjadikan isteri kehilangan hak tersebut. Seksyen 122 Akta Undang-Undang Keluarga Islam 1984 menyatakan bahawa isteri yang nusyuz masih boleh menuntut harta sepencarian
3. Bagaimana Dakwaan Nusyuz Mempengaruhi Tuntutan Harta Sepencarian?
Dalam kes perbicaraan yang melibatkan harta sepencarian, suami boleh mendakwa bahawa isteri nusyuz dan dengan itu tidak layak menuntut harta sepencarian. Walau bagaimanapun, keputusan mahkamah bergantung kepada bukti yang dikemukakan dan fakta kes. Mahkamah akan mempertimbangkan beberapa perkara, termasuk:
Bukti bahawa isteri benar-benar nusyuz: Suami perlu mengemukakan bukti yang cukup untuk menyokong dakwaan tersebut, seperti pengabaian tanggungjawab, tindakan yang merosakkan rumah tangga, atau kegagalan isteri dalam menjalankan kewajipan.
Sumbangan isteri terhadap harta sepencarian: Mahkamah juga akan menilai sumbangan isteri dalam memperolehi harta tersebut. Ini termasuk sumbangan kewangan, emosi, atau sokongan rumah tangga sepanjang perkahwinan.
Kesejahteraan anak-anak (jika ada): Mahkamah akan mempertimbangkan kebajikan dan hak anak-anak dalam keputusan mengenai pembahagian harta sepencarian.
Nusyuz tidak bermakna secara automatik isteri kehilangan hak harta sepencarian. Mahkamah akan menilai kes secara keseluruhan, termasuk niat suami dan keadaan sebenar perkahwinan tersebut.
4. Tindakan Isteri dalam Menjawab Dakwaan Nusyuz
Jika suami mendakwa isteri nusyuz, isteri berhak untuk membela diri dan mengemukakan bukti yang menunjukkan bahawa dia tidak melakukan perbuatan yang boleh dianggap sebagai nusyuz. Isteri boleh mengambil beberapa langkah berikut:
Mengemukakan bukti: Isteri perlu menyediakan bukti yang menunjukkan bahawa dia tidak bersikap nusyuz atau perbuatan yang didakwa bukanlah salahnya. Bukti ini mungkin termasuk saksi atau dokumen yang menyokong hujah isteri.
5. Peranan Mahkamah
Mahkamah akan mengambil kira segala hujah dan bukti daripada kedua-dua pihak sebelum membuat keputusan. Jika suami berjaya membuktikan bahawa isteri benar-benar nusyuz, mahkamah mungkin akan mengurangkan hak isteri dalam pembahagian harta sepencarian, tetapi ini bergantung kepada keadilan yang diberikan dalam situasi tersebut. Walau bagaimanapun, keputusan mahkamah tidak semata-mata berdasarkan dakwaan nusyuz tanpa pertimbangan terhadap hak isteri untuk menuntut harta yang diperolehi bersama.
6. Keputusan Mahkamah
Jika mahkamah memutuskan bahawa isteri tidak nusyuz, dia masih berhak menuntut pembahagian harta sepencarian berdasarkan sumbangan dan keadaan perkahwinan tersebut. Sebaliknya, jika mahkamah mendapati isteri nusyuz, suami mungkin akan diberi lebih hak terhadap harta sepencarian atau isteri boleh kehilangan sebahagian hak tersebut. Walau bagaimanapun, hak isteri terhadap harta sepencarian tidak boleh dikesampingkan begitu sahaja hanya kerana dakwaan nusyuz.
Kesimpulan
Isteri masih boleh menuntut harta sepencarian meskipun suami mendakwa bahawa dia nusyuz, namun mahkamah akan menilai kes tersebut dengan teliti. Isteri berhak untuk membela diri dan mengemukakan bukti bagi mempertahankan haknya terhadap harta sepencarian. Mahkamah akan memastikan bahawa keputusan yang dibuat adalah berdasarkan prinsip keadilan, kepentingan bersama, dan kebajikan keluarga, terutamanya anak-anak (jika ada)

21/11/2024

Adakah perkahwinan baru bekas isteri boleh menghilangkankan kelayakan mendapat hak jagaan anak?

Di Malaysia, hak jagaan anak selepas perceraian diatur oleh undang-undang yang mempertimbangkan kepentingan terbaik anak. Berkahwin semula selepas perceraian tidak secara automatik menyebabkan seseorang kehilangan kelayakan untuk mendapatkan hak jagaan anak. Walau bagaimanapun, beberapa faktor lain yang lebih relevan akan dipertimbangkan oleh mahkamah dalam menentukan hak jagaan anak, termasuklah perkahwinan semula.
Faktor yang dipertimbangkan oleh mahkamah:
1. Kepentingan Terbaik Anak: Mahkamah akan sentiasa memandang kepada kepentingan terbaik anak sebagai perkara utama dalam keputusan hak jagaan. Ini bermakna, faktor seperti kebajikan, keselamatan, dan kebahagiaan anak akan menjadi pertimbangan utama, tanpa mengira sama ada ibu bapa berkahwin semula atau tidak.
2. Hubungan dengan Anak: Mahkamah akan melihat siapa yang lebih mampu memberikan perhatian, kasih sayang, dan sokongan yang diperlukan oleh anak. Jika seseorang ibu yang berkahwin semula dapat menunjukkan bahawa perkahwinan tersebut tidak akan menjejaskan kebajikan anak, hak jagaan boleh diberikan kepadanya.
3. Keupayaan Memberikan Kestabilan: Faktor kestabilan hidup dan persekitaran yang sesuai untuk anak juga akan menjadi pertimbangan penting. Sekiranya perkahwinan semula membawa kepada persekitaran yang lebih stabil dan lebih baik untuk anak, ini mungkin dilihat sebagai faktor positif dalam mendapatkan hak jagaan.
4. Perubahan dalam Hubungan dengan Anak: Walaupun berkahwin semula tidak menghalang hak jagaan, ia boleh mempengaruhi hubungan yang ada antara ibu bapa dan anak. Jika perkahwinan semula menyebabkan anak mengalami gangguan emosi atau sosial, mahkamah akan mengambil kira impak tersebut dalam menentukan hak

Kesimpulan

Berkahwin semula tidak secara automatik menyebabkan seseorang ibu kehilangan hak jagaan anak, namun ia boleh mempengaruhi keputusan mahkamah bergantung kepada faktor-faktor lain seperti kestabilan persekitaran hidup anak dan kemampuan ibu dalam memberikan penjagaan yang terbaik untuk anak tersebut. Oleh itu, mahkamah akan menilai semua aspek dan kepentingan terbaik anak dalam membuat keputusan mengenai hak jagaan.
perkahwinan tersebut tidak menghalang mereka untuk memohon hak jagaan, tetapi keputusan akhir adalah berdasarkan kepada keadaan dan kepentingan terbaik anak. Jika perkahwinan semula memberi kesan negatif kepada anak, mahkamah mungkin akan memberikan hak jagaan kepada pihak yang lain atau mempertimbangkan perubahan

23/09/2024

12/09/2024

3 SALAH FAHAM PEMBAHAGIAN PUSAKA

Jawapannya…

1. Selesai hutang simati dulu kemudian baru bahagi harta pusaka. Boleh jadi rumit bila selesai bahagi tapi baru tahu ada hutang simati, dah kena bagi balik ikut kiraan faraid Firman Allah SWT dalam Surah an-Nisa ayat 11 yang bermaksud: "(Pembahagian itu) ialah sesudah diselesaikan wasiat yang diwasiatkan oleh si mati dan sesudah dibayarkan hutangnya."

2. Boleh bahagi harta pusaka secara sama rata tetapi persetujuan untuk takharuj (lepaskan hak) mesti dibuat setelah mengetahui bahagian faraid masing-masingyg wajib. Tidak boleh dibuat sesuka hati tanpa persetujuan semua waris berhak.

3. Perlu dibahagi segera untuk elak kematian berlapis yang akan rumitkan lagi pembahagian harta pusaka, lupa sebab terlalu lama tidak dijejak, harta turun nilai atau musnah sebab sudah lama ditinggalkan.

Belajarlah ilmu pengurusan harta pusaka.

Suburkan ilmu, jauhi kedangkalan.

Insha Allah..😬

26/02/2024

BERTUKAR MENJADI HARTA SEPENCARIAN

Harta yang asalnya bukan harta sepencarian boleh bertukar menjadi harta sepencarian sekiranya terdapat elemen-elemen berikut:

1. Terdapat pengubahsuaian yang besar hasil sumbangan pihak suami atau isteri.

2. Pengubahsuaian tersebut menambah nilai harta tersebut.

Perkara ini boleh difahami contohnya mengikut seksyen 58(5) Akta Undang-undang Keluarga Islam (Wilayah-wilayah Persekutuan) 1984:

“… rujukan mengenai aset yang diperoleh dalam masa perkahwinan termasuklah aset yang dipunyai oleh satu pihak sebelum perkahwinan itu yang telah dimajukan pada sebahagian besarnya dalam masa perkahwinan itu oleh pihak yang satu lagi itu atau dengan usaha bersama mereka.”



Kredit : ahmad Termizi bin Abdullah

29/01/2024

IMPLIKASI ANAK TAK SAH TARAF

dua implikasi terhadap anak tak sah taraf ini dalam kehidupan peribadi anak berkenaan. Pertamanya, masalah nama atau tegasnya “Bin” atau “Binti” yang menunjukkan beliau anak siapa, dan keduanya masalah pembahagian harta pusaka.