ศูนย์วิจัยฯ มหาวิทยาลัยหน้าบางแห่งหนึ่ง

25/05/2026

.
หมอบคลานกราบไหว้

❝ นัยทางการเมืองของประกาศเลิก
หมอบคลานกราบไหว้ในรัชกาลที่ 5 ❞
“…แลธรรมเนียมที่หมอบคลานกราบไหว้ในประเทศสยามนี้ เหนว่าเปนการกดขี่แก่กันแขงแรงนัก ผู้น้อยที่ต้องหมอบคลานนั้น ได้ความเหน็จเหนื่อยลำบาก เพราะจะให้ยศแก่ท่านผู้ใหญ่ ก็การทำยศที่ให้คนหมอบคลานกราบไหว้นี้ ไม่ทรงเหนว่ามีประโยชน์แก่บ้านเมืองแต่สิ่งหนึ่งสิ่งใดเลย
ผู้น้อยที่ต้องมาหมอบคลานกราบไหว้ให้ยศต่อท่านผู้ที่เปนใหญ่นั้น ก็ต้องทนลำบากอยู่จนสิ้นวาระของตนแล้วจึงจะได้ออกมาพ้นท่านผู้ที่เปนใหญ่
ธรรมเนียมอันนี้แลเหนว่าเปนต้นแห่งการที่เปนการกดขี่แก่กันทั้งปวง เพราะฉนั้นจึงจะต้องละพระราชประเพณีเดิมที่ถือว่าหมอบคลานเปนการเคารพอย่างยิ่งในประเทศสยามนี้เสีย ด้วยทรงพระมหากรุณาที่จะให้ท่านทั้งหลายได้ความศุข ไม่ต้องทนยากลำบากหมอบคลานเหมือนอย่างแต่ก่อน…”
[อ้างจาก “ประกาศเปลี่ยนธรรมเนียมใหม่” ราชกิจจานุเบกษา กรุงเทพมหานคร เล่มที่ ๑ วันจันทร์ เดือน ๘ แรมค่ำ ๑ ปีจอ ศก ๑๒๓๖]
ท่ามกลางข้อถกเถียงเห็นต่างเกี่ยวกับธรรมเนียมหมอบกราบที่ยังมักถูกนำมาใช้ตามสถานศึกษาต่างๆ ในปัจจุบัน ซึ่งมีทั้งแบบสืบค้นรากเหง้าที่มาทางวัฒนธรรม (เช่น อาจารย์คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง, “รู้จัก “หมอบกราบ” ในวัฒนธรรมอินเดียที่ไทยรับต่อมา”, มติชนสุดสัปดาห์, 29 ก.ค.-4 ส.ค. 2559)
และแบบ “กูยินดีที่จะหมอบ” ซะอย่างโดยไม่แยแสสนใจรากเหง้าที่มาทางวัฒนธรรมหรือประวัติศาสตร์ใดๆ ของธรรมเนียมปฏิบัติดังกล่าว (บทกาพย์ยานี 11 ในเฟซบุ๊กของผู้ใช้นามปากกาว่า “พี่คนดี” 24 ต.ค. 2557) เป็นต้น

◤ สิ่งที่ตกหล่นขาดหายไป – นอกเหนือจากข้อเท็จจริงที่ปรากฏชัดเป็นหลักฐานตามประกาศดังกล่าวในราชกิจจานุเบกษาสมัยรัชกาลที่ 5 – ก็คือบริบททางประวัติศาสตร์เศรษฐกิจการเมืองของการประกาศเปลี่ยนธรรมเนียมครั้งนั้น
ทำไมพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงตัดสินพระทัยเลือกประกาศยกเลิกธรรมเนียมหมอบคลานกราบไหว้ในวโรกาสประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกครั้งที่สอง เมื่อเจริญพระชนมายุครบ 20 พระชันษาใน พ.ศ.2416 ต่อหน้าบรรดาเจ้านายขุนนางอำมาตย์ชั้นผู้ใหญ่และทูตานุทูตตัวแทนมหาอำนาจอาณานิคมตะวันตกเล่า?
อะไรคือนัยทางการเมืองที่มักถูกลืมเลือนจางหายไปของประกาศครั้งนี้?

◤ ในบรรดางานวิชาการที่เสนอคำอธิบายบริบทความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ของประกาศเลิกธรรมเนียมหมอบคลานกราบไหว้ในรัชกาลที่ 5 ได้ลึกซึ้งพิสดารกระจ่างแจ้งยิ่งเท่าที่ผมอ่านพบมา
ได้แก่วิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของรองศาสตราจารย์ ดร.กุลลดา เกษบุญชู มี้ด อดีตอาจารย์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งทำที่ School of Oriental and African Studies มหาวิทยาลัยลอนดอน และต่อมาปรับปรุงตีพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ The Rise and Decline of Thai Absolutism (ค.ศ.2004)
โดยส่วนตัวแล้ว ผมชอบหนังสือเล่มนี้มาก ใช้เป็นเอกสารตำราประกอบการสอนวิชาสัมมนาการเมืองไทยระดับปริญญาโท-เอกที่คณะรัฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์ต่อเนื่องกันมาหลายปี ทำให้ได้อ่านซ้ำถึงสี่ห้ารอบ และยิ่งอ่านก็ยิ่งได้ข้อคิดแปลกใหม่ติดใจแตกประเด็นกว้างขวางออกไปทุกครั้ง
อันที่จริง ผมเผอิญได้มีโอกาส “เห็น” ตอนที่หนังสือเล่มนี้กำลังก่อหน่ออ่อนฟักตัวทางความคิดแต่ต้นๆ เลยทีเดียว ความที่หลังออกจากป่ากลับมาเรียนต่อเป็น “นักศึกษาคืนสภาพ” เมื่อกลางพุทธทศวรรษที่ 2520 เพื่อนฝูงรุ่นน้องที่รัฐศาสตร์ จุฬาฯ สมัยนั้น (เช่น ดร.สุธาดา เมฆรุ่งเรืองกุล ผู้บริหารมหาวิทยาลัยเนชั่น, คุณสุนีย์ สถาพร ผู้อำนวยการฝ่ายเอกชนสัมพันธ์ TDRI) ได้แนะนำให้รู้จักและสังสันท์สนทนากับอาจารย์กุลลดา โดยท่านกรุณาให้ความเป็นกันเอง
ช่วงนั้นเป็นยุคเบิกบานของไทยศึกษาเชิงวิพากษ์โดยนักวิชาการฝรั่งอย่าง จอห์น เกอร์ลิ่ง, ครูเบ็น แอนเดอร์สัน และ แอนดรูว์ เทอร์ตัน เป็นต้น โดยเฉพาะงานทบทวนวรรณกรรมไทยศึกษาในโลกตะวันตกอันอื้อฉาวแบบสะสางบัญชีเบ็ดเสร็จอย่างดุเดือดบ้าเลือดของครูเบ็นเรื่อง “Studies of the Thai State : The State of Thai Studies” (ค.ศ.1978/พ.ศ.2521)
ผมคิดว่าการวิเคราะห์ตีความย้อนแย้งแบบลัทธิแก้/ทวนกระแสเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างชาติกับสถาบันกษัตริย์ในรัฐสัมบูรณาญาสิทธิราชย์สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ อันเป็นจุดใหญ่ใจความในวิสัยทัศน์ใหม่ของครูเบ็นที่มีต่อประวัติศาสตร์การเมืองไทยสมัยใหม่ในงานชิ้นนั้น
รวมทั้งแนวคิดชาตินิยมราชการ (official nationalism) ในงานต่อมาเกี่ยวกับชาตินิยมอันขึ้นชื่อลือชาของครูเบ็นเรื่อง Imagined Communities : Reflections on the Origin and Spread of Nationalism (ค.ศ.1983/พ.ศ.2526) ส่งอิทธิพลต่องานเรื่อง The Rise and Decline of Thai Absolutism ของอาจารย์กุลลดา ในลักษณะที่เป็นฐานคิดและเค้าโครงซึ่งอาจารย์กุลลดาใช้เวลาต่อมาอีกร่วมสองทศวรรษในการพัฒนาต่อยอดก่อรูป (flesh it out) จนกลายเป็นงานประวัติศาสตร์ไทยที่เพียบพรั่งหลากด้านอุดม

◤ เป็นสองทศวรรษที่ใช้ไปอย่างคุ้มค่า เพราะผลงานสุดท้ายที่ได้มา อาจารย์กุลลดาสามารถสอดผสานรวมเอาลักษณะเด่นต่างๆ ที่ไม่ค่อยพบในปกหนังสือเล่มเดียวกันมาไว้ด้วยกันได้อย่างน่าอัศจรรย์ กล่าวคือ…
– มันเป็นงานที่ทะเยอทะยานทางทฤษฎีแบบไทยศึกษาสกุลฝรั่ง ด้วยการวิพากษ์ท้าทายทฤษฎี “สงครามสร้างรัฐ” ของ Charles Tilly นักสังคมวิทยาอเมริกันและนำเสนอทฤษฎี “เศรษฐกิจโลกสร้างรัฐ” อันครอบคลุมกว่าของ อ.กุลลดาเองขึ้นแทน ไม่เฉพาะสำหรับประยุกต์ใช้ในขอบเขตประเทศสยามหรือภูมิภาคเท่านั้น แต่ในระดับสากลเลยทีเดียว
-แต่กระนั้นงานชิ้นนี้ก็แน่นขนัดด้วยข้อมูลในลักษณะคลุกฝุ่นจากแฟ้มเอกสารเก่าของหอจดหมายเหตุแบบไทยศึกษาสกุลญี่ปุ่น เพียงแค่เปิดดูรายการเอกสารอ้างอิงท้ายบทแต่ละบทดูก็จะเห็นได้
– มันเป็นงานที่ใช้แรงมากในการสังเคราะห์ข้อมูลและเรียบเรียงจัดลำดับเชื่อมโยงให้เป็นระบบ ตั้งแต่ประวัติศาสตร์การเมืองยุคกรุงศรีอยุธยาไล่เรียงมาถึงกรุงรัตนโกสินทร์ คู่ขนานไปกับความเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจโลกต่างๆ เศรษฐกิจภูมิภาคและเศรษฐกิจสยาม พร้อมกับความเกี่ยวพันส่งผลต่อกันและกัน
-มันวาดให้เห็นทั้งภาพใหญ่ของเศรษฐกิจมหภาค ลงไปถึงภาพย่อยของการถกเถียงโต้แย้งต่อสู้ด้านแนวนโยบายเศรษฐกิจและกลไกอำนาจระบบราชการ รวมทั้งรายละเอียดรูปธรรมอันน่าทึ่งในพฤติกรรมความเป็นมนุษย์ของตัวละครทางการเมืองที่มีทั้งร่วมมือกัน ซื่อตรงต่อกัน หวาดระแวงกัน ขัดแย้งกัน แตกแยกกัน คิดคดทรยศต่อกัน วางเล่ห์เพทุบายใส่กัน ฉ้อโกงกัน น้อยเนื้อต่ำใจต่อกัน ผูกใจเจ็บแค้นกัน ฯลฯ
-และยังบรรยายวิเคราะห์วิจารณ์ในเชิงประวัติศาสตร์สังคม-วัฒนธรรมและอุดมการณ์ รวมทั้งขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองได้ละเอียดอ่อนไหวแยบคายแหลมคม

◤ งานของอาจารย์กุลลดา วาดวางประกาศเลิกหมอบคลานกราบไหว้ในรัชกาลที่ 5 ลงไปในบริบทใหญ่ทางเศรษฐกิจและการเมือง อันได้แก่ บริบทของการที่สยามเปลี่ยนผ่านจากระบบเศรษฐกิจโลกที่มีจีนเป็นศูนย์กลาง (Pax Sinica) ไปสู่ระบบเศรษฐกิจโลกของยุโรปที่มีกรุงลอนดอนเป็นศูนย์กลาง (Pax Britannica)
ซึ่งสะท้อนออกผ่านพระปรมาภิไธยของพระมหากษัตริย์แห่งราชจักรีวงศ์ที่ทรงใช้ในการติดต่อสัมพันธ์ทางการค้าการทูตกับฝ่ายจีนและฝ่ายตะวันตกซึ่งปรับเปลี่ยนไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น
ส่วนบริบททางการเมืองที่สำคัญคือการเปลี่ยนแปลงจากรัฐก่อนสมัยใหม่ (pre-modern state คือก่อนการลอกเลียนสร้างรูปแบบรัฐตามตัวแบบฝรั่งตะวันตก) ไม่ว่าจะเรียกเป็น #รัฐราชสมบัติ (ศัพท์บัญญัติของ อ.นิธิ เอียวศรีวงศ์) หรือ #รัฐราชูปถัมภ์ (ศัพท์บัญญัติของ อ.เสน่ห์ จามริก) หรือ #รัฐศักดินา (ศัพท์เศรษฐศาสตร์การเมืองมาร์กซิสต์)
แต่เดิม ที่มีลักษณะเป็นเครือข่ายอุปถัมภ์ทอดทอยลดหลั่นลงมาเป็นชั้นๆ จากพระมหากษัตริย์ยอดสุดลงมาผ่านเจ้านายขุนนางอำมาตย์ถึงไพร่ทาส, อำนาจกระจายตัวแบบเข้มข้นตรงกลาง ห่างจางตรงชายขอบ จากเมืองหลวง หัวเมืองชั้นใน หัวเมืองชั้นนอก เมืองประเทศราช, แบ่งสันอำนาจและทรัพยากรกันในหมู่กษัตริย์ เจ้านายขุนนางในการควบคุมกำลังคนผ่านระบบไพร่ทาสและเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ผ่านส่วยสาอากรและการกินเมือง
มาสู่การสร้างรัฐสมัยใหม่ (modern state) ผ่านการรวมศูนย์อำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง (centralization of power) และการสร้างระบบราชการประจำกินเงินเดือน (bureaucracy) เอาอย่างฝรั่ง เพื่อเป็นเครื่องมืออันทรงประสิทธิภาพในการปกครองบริหารบ้านเมืองอย่างครอบคลุมทั่วถึงตลอดอาณาเขตพรมแดน ภายหลังการปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน พ.ศ.2435
โดยความแตกต่างระหว่างรัฐสัมบูรณาญาสิทธิ์กับรัฐชาติ ที่ต่างก็เป็นรัฐสมัยใหม่ซึ่งรวมศูนย์อำนาจและมีระบบราชการด้วยกันทั้งคู่ อยู่ตรงรัฐสัมบูรณาญาสิทธิ์ถือว่ารัฐเป็นของสถาบันกษัตริย์โดยสิทธิ์ขาด ส่วนรัฐชาติถือว่ารัฐเป็นของชาติโดยรวม และเหตุการณ์อันเป็นหลักหมายแบ่งแยกรัฐสมัยใหม่ทั้งสองของสยามได้แก่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475
ประกาศเลิกหมอบคลานกราบไหว้เกิดขึ้นและมีนัยสืบเนื่องจากบริบทของการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้

⸻

ภาพประกอบ : จักรพรรดินโปเลียนที่ 3 และจักรพรรดินีเออเฌนี เสด็จออก ณ ท้องพระโรงพระราชวังฟงแตนโบล ประเทศฝรั่งเศส ทรงรับคณะราชทูตสยาม เมื่อ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 1861 ภาพโดย ฌ็อง-เลอง แยโรม

⸻
อ่านบทความนัยทางการเมืองของประกาศเลิกหมอบคลานกราบไหว้ในรัชกาลที่ 5 โดยเกษียร เตชะพีระ

ตอนที่ 1 (เนื้อหาด้านบนทั้งหมด)
https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_10063

ตอนที่ 2
https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_10615

ตอนที่ 3
https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_12118

ตอนจบ
https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_12879

22/05/2026

.

เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 เครือข่ายคณาจารย์ นักวิชาการ ศิลปิน และประชาชน ร่วมออกแถลงการณ์เรียกร้องให้มีการตรวจสอบความโปร่งใสและบรรทัดฐานทางจริยธรรมวิชาการ กรณีการสอบสวนข้อกล่าวหาเรื่องการคัดลอกผลงานทางวิชาการของอาจารย์มหาวิทยาลัยรายหนึ่งในคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยยื่นข้อเรียกร้องต่อศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม รวมถึงประธานสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อให้มีการตรวจสอบกระบวนการพิจารณาทางวินัยตามหลักนิติธรรมและจริยธรรมทางวิชาการ
​
แถลงการณ์ระบุว่า ก่อนหน้านี้คณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริงของคณะวิจิตรศิลป์มีมติเป็นเอกฉันท์ว่า อาจารย์ผู้ถูกกล่าวหามีพฤติการณ์เข้าข่ายกระทำผิดวินัยร้ายแรง จากกรณีจงใจนำผลงานทางวิชาการของผู้อื่นหรือผลงานที่มีเจ้าของร่วมไปใช้เผยแพร่และประกอบการขอตำแหน่งทางวิชาการ โดยอ้างอิงข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยการบริหารงานบุคคล พ.ศ. 2567 ข้อ 40 (14)
​
อย่างไรก็ตาม ในขั้นตอนต่อมา อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่กลับแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยไม่ร้ายแรง และผลสรุปสุดท้ายของคณะกรรมการดังกล่าวเห็นว่า ผู้ถูกกล่าวหา “ไม่เป็นการกระทำความผิดฐานเอาผลงานทางวิชาการของผู้อื่นมาเป็นของตน” และไม่ต้องรับโทษทางวินัยใดๆ
​
เครือข่ายผู้ลงนามเห็นว่า กระบวนการดังกล่าวก่อให้เกิดข้อกังขาต่อมาตรฐานการบังคับใช้ระเบียบวินัยของมหาวิทยาลัย และอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นในระบบธรรมาภิบาลของสถาบันอุดมศึกษา โดยเฉพาะเมื่อผลการสอบสวนแตกต่างจากข้อสรุปของคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริงอย่างมีนัยสำคัญ
​
นอกจากนี้ แถลงการณ์ยังชี้ว่า การลอกเลียนผลงานทางวิชาการโดยไม่อ้างอิงถือเป็นความผิดร้ายแรงในวงวิชาการระดับสากล และเป็นการละเมิดหลักความซื่อสัตย์สุจริตทางวิชาการ ซึ่งสถาบันการศึกษาไทยเองก็นำหลักการดังกล่าวมาใช้กับนิสิตนักศึกษาทุกระดับ หากปล่อยให้เกิดบรรทัดฐานที่ผู้กระทำผิดสามารถหลีกเลี่ยงความรับผิดได้ด้วยกระบวนการที่ขาดความโปร่งใส ย่อมส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือและเกียรติภูมิของมหาวิทยาลัยไทยในระยะยาว
​
เครือข่ายคณาจารย์ นักวิชาการ ศิลปิน และประชาชน จึงเรียกร้องให้สภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ใช้อำนาจตรวจสอบความถูกต้องและความโปร่งใสของมติการสอบสวน เพื่อป้องกันข้อครหาว่ามีการโอบอุ้มเครือข่ายพวกพ้อง พร้อมเรียกร้องให้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เข้าตรวจสอบกระบวนการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนชุดใหม่ที่ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกที่เป็นกลาง และไม่มีความเกี่ยวข้องกับคู่กรณีทั้งสองฝ่าย
​
ทั้งนี้ เครือข่ายผู้ลงนามย้ำว่า การดำเนินการดังกล่าวไม่เพียงเกี่ยวข้องกับข้อพิพาทเฉพาะกรณี แต่ยังเป็นเรื่องสำคัญต่อการธำรงรักษาบรรทัดฐานทางจริยธรรม ความน่าเชื่อถือของระบบอุดมศึกษาไทย และศักดิ์ศรีของสถาบันการศึกษาในสังคมโดยรวม
​
อ่านในรูปแบบเว็บไซต์ที่ Comment
​
#แถลงการณ์ตรวจสอบการคัดลอกผลงาน #งานวิชาการ #มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #สื่อออนไลน์ภาคเหนือเพื่อคุณภาพชีวิตของทุกคน

22/05/2026

.
เป็นคนดีย์ ทำอะไรก็ไม่ผิด

เครือข่ายคณาจารย์ นักวิชาการ ศิลปิน และประชาชน รวม 212 รายชื่อ ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ “ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์” รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. และประธานสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตรวจสอบความโปร่งใสและบรรทัดฐานทางจริยธรรมวิชาการกรณีการสอบสวนการคัดลอกผลงานทางวิชาการ จากกรณีอาจารย์ มช. คัดลอกผลงานเพื่อนร่วมงานในคณะวิจิตรศิลป์ไปเผยแพร่ และนำไปขอตำแหน่งทางวิชาการ เพื่อรักษามาตรฐานจริยธรรมทางวิชาการ การลอกเลียนผลงานวิชาการของผู้อื่นโดยไม่อ้างอิงถือเป็นหนึ่งในข้อห้ามร้ายแรงในวงวิชาการนานาชาติ
หลังพบข้อกังขาต่อกระบวนการสอบสวนวินัยหลายจุด เช่นกรณีคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงมีมติเป็นเอกฉันท์ว่าอาจารย์ผู้ถูกกล่าวหาดังกล่าว “มีพฤติการณ์เข้าข่ายการกระทำผิดวินัยร้ายแรง” ต่อมาอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่กลับแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยไม่ร้ายแรงใหม่ และคณะกรรมการฯ ดังกล่าวมีความเห็นสุดท้ายว่าการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาไม่เป็นการกระทำความผิดและไม่ต้องรับโทษใดๆ
อ่านต่อที่ลิงก์ในคอมเมนต์

22/05/2026

.
3 กรกฎาคม 2569
13.00-16.00 น. คณะนิติศาสตร์ ม. ธรรมศาสตร์

21/05/2026

.

21/05/2026

.
แม่เลี้ยงเดี่ยวและลูกอกตัญญูที่แสนเดียวดาย

แม่เลี้ยงเดี่ยวจำนวนมากจำต้องรับสภาพ 'ดาบก็แกว่ง เปลก็ไกว' รับภาระทุกอย่างลำพัง ขณะที่ฝ่ายชายส่วนใหญ่ไม่ค่อยจ่ายค่าอุปการะเลี้ยงดูต่อเนื่อง
ส่วนเด็กที่โตมากับแม่เลี้ยงเดี่ยวก็ต้องแบกความคาดหวังว่าต้องกตัญญูเลี้ยงแม่ยามชรา
สมชาย ปรีชาศิลปกุล จึงชวนคิดถึงบทบาทของรัฐในการช่วยเหลือแม่เลี้ยงเดี่ยว ซึ่งสามารถยื่นมือเข้ามาได้ในหลากหลายรูปแบบ
อ่านได้ที่: https://www.the101.world/welfare-for-single-mothers/
“ในท่ามกลางสภาวะที่แม่เลี้ยงเดี่ยวต้องเผชิญกับความยากลำบากในชีวิต และลูกที่กลายเป็นคนอกตัญญู เรากลับแทบคิดถึงบทบาทของรัฐกันน้อยมาก ทั้งที่จะเป็นส่วนสำคัญต่อการทำให้ความยุ่งยากทั้งหมดไม่ใช่เป็นเรื่องของปัจเจกบุคคลคนใดคนหนึ่งเท่านั้น”
“รัฐสามารถยื่นมือเข้ามาได้ในหลากหลายรูปแบบ แทนที่จะปล่อยให้ข้อเรียกร้องระหว่างแม่เลี้ยงเดี่ยวกับพ่อของเด็กเป็นเรื่องที่ต้องไปฟ้องร้องกันเป็นการส่วนตัว ในหลายแห่ง รัฐจะทำหน้าที่เข้ามากำกับให้ฝ่ายชายต้องปฏิบัติตามกรอบที่กฎหมายกำหนด”
“ต้องทำให้รัฐตระหนักว่าประเด็นของแม่เลี้ยงเดี่ยวไม่ใช่เป็นข้อพิพาทระหว่างเอกชนทั่วไปที่รัฐจะไม่เข้ามายุ่งเกี่ยว หากเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของผู้คนในสังคมอย่างมาก”
“จะไม่เป็นการดีกว่าหรือหากเราช่วยกันทำให้แม่เลี้ยงเดี่ยวไม่ต้องแบกรับภาระด้วยตนเองทั้งหมด รวมทั้งไม่ปล่อยให้ผู้เป็นลูกต้องแบกรับความกตัญญูอย่างเดียวดายเฉกเช่นที่เป็นอยู่”
ภาพประกอบ: จิราภรณ์ บุญเย็น

20/05/2026

.
ไม่ใช่รัฐพันลึกแน่ๆ เห็นกันชัดแจ๋วซะ่ขนาดนี้

20/05/2026

ขอยกให้เป็นประโยคทองแห่งปี
"มึงรู้จักกูน้อยไป"

20/05/2026

เสนอแก้ไข รธน. เพียงแค่ให้ได้ชื่อว่าเสนอแล้ว
แต่แท้จริงคือ เสนอเพื่อไม่ให้เปลี่ยนแปลงอะไรเลย

18/05/2026

เมื่อการแสดงความเห็นและตั้งคำถามต่อผู้มีอำนาจอาจแลกมาด้วยคดีความ
ต้นทุนทางการเงิน ความเหนื่อยล้าทางใจ
เมื่อการ “ฟ้องปิดปาก” อาจใกล้ตัวคุณมากกว่าที่คิด
ชวนฟังปากคำจาก “ผู้ถูกฟ้องปิดปาก” ที่จะมาถ่ายทอดเจาะลึกทุกแง่มุม
และร่วมเรียนรู้ ทำความเข้าใจและหาทางออกไปพร้อมกันกับผู้แทนจากหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมและวงการนิติศาสตร์
ขอเชิญร่วมงานสัมมนา
“Anti-SLAPPs: ยุติธรรมที่หล่นหาย หยุดใช้กฎหมายปิดปาก”

ศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม 2569
เวลา 09.00-15.30 น.
ณ ห้องจัดเลี้ยง 105 ชั้น 1 อาคารรัฐสภา
ลงทะเบียนร่วมสัมมนาได้ที่ : https://forms.gle/2VTNqvpYqshBajAh8
จัดโดย
คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา
โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ(United Nations Development Programme - UNDP)
คณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (International Commission of Jurists - ICJ)
ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม

****สามารถรับชมการถ่ายทอดสดได้ทางเพจ Facebook คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ : https://www.facebook.com/profile.php?id=61566067940414