16/12/2025
ရာဇဝတ်မှုများတွင်တရားစွဲဆိုခြင်းလုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့်
၁။ 👨✈️ ရဲစခန်း၌ အမှုဖွင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း
(ရဲအရေးပိုင်သော အမှုများတွင် ရဲစခန်း၌ အမှုဖွင့်၍ တိုင်ကြားနိုင်ပါတယ်။ ရဲစခန်းမှ အမှုနံပါတ်ပေး၍ တိုင်ချက်ကိုလက်ခံရပါတယ်။)
၂။ 🕵️♀️ ရဲအရာရှိမှ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း
(အမှုနံပါတ် နဲ့ အမှုအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သည့် စစ်ဆေးမှုများကို စတင်ဆောင်ရွက်ရပါတယ်၊ တရားလိုအားစစ်ဆေးခြင်း၊သက်သေပစ္စည်းများ အားရှာဖွေခြင်းသိမ်းဆည်းခြင်း၊ တရားခံဖြစ်သူအား ရှာဖွေဖမ်းဆီးခြင်းစတာတွေကို ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ပါဝင်ပါတယ်)
၃။ 👩⚖️ စွပ်စွဲခံရသူအား ဖမ်းဆီးခြင်း အာမခံပေးခြင်း (သို့) ချုပ်မိန့်ရယူခြင်း
(အချို့အမှုများသည် ရဲထံတွင် အာမခံရယူနိုင်ပြီး၊ အာမခံမပေးနိုင်သောအမှုများကို တရားရုံးတွင် ချုပ်မိန့်တောင်းရပါတယ်။ အမှုစစ်ဆေးစဉ်ဆဲကာလတွင် ချုပ်ထားနိုင်ရန် တောင်းခြင်းဖြစ်ပါတယ်)
၄။ 👩🎓သက်ဆိုင်ရာဥပဒေရုံး၌ တရားစွဲဆိုခြင်းမပြုမီ ဥပဒေအကြံဥာဏ်ရယူခြင်း
(ဒီအဆင့်ကတော့ ရဲက စစ်ဆေးထားတာတွေ ဥပဒေ နှင့်ညီမညီ၊ စွဲဆိုရန် လုံလောက်ခြင်း ရှိ/မရှိစတာတွေကို စိစစ်ပေးရပါတယ်။ ဒီအဆင့်ဟာ လည်း အမှုတစ်ခုအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်ထဲမှာလည်းပါပါတယ်။)
၅။👨✈️👩⚖️ အမှုစစ်ရဲအရာရှိက ဥပဒေရုံးမှတဆင့် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးသို့ တရားစွဲ တင်ပို့ခြင်း
(ဥပဒေအရာရှိက စစ်ဆေးပြီးလျှင်တော့ တရားစွဲဆိုဖို့ တရားရုံးသို့ တင်ပို့ရတာပဲဖြစ်ပါတယ်)
၆။👩⚖️တရားရုံးက အာမခံပေးခြင်း (သို့) ချုပ်မိန့်ရယူခြင်း
(တရားရုံးက တင်လာတဲ့ အမှုဟာ အာမခံပေးနိုင်ခြင်းရှိ/မရှိ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး အာမခံ လျှောက်ထား လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့အညီအာမခံပေးရပါတယ် စွပ်စွဲခံရသူဟာ အချုပ်လွတ်ဖြင့် အမှုကိုရင်ဆိုင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အာမခံပေးခွင့်မရှိလျှင်တော့ ချုပ်မိန့် ပေးရပါတယ်။ စွပ်စွဲခံရသူဟာ အချုပ်သားအဖြစ်နဲ့ အမှုကိုရင်ဆိုင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ထောင်ကျသွားတာမဟုတ်ပါဘူး။ အာမခံမရတဲ့ အမှုဖြစ်လို့ အချုပ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။)
၇။👥 တရားလို နှင့် တရားလိုပြသက်သေများကို စစ်ဆေးခြင်း
(ရာဇဝတ်မှုခင်းများတွင် စွပ်စွဲသူ တရားလိုလုပ်သူကို စတင်၍ စစ်ဆေးပါတယ် စွပ်စွဲသူ မှ ရုံးရှေ့ရှိ စွပ်စွဲခံရသူ အပြစ်ကျူးလွန်ကျောင်း ထင်ရှားအောင်သက်သေပြရပါတယ်)
၈။👨⚖️ စွဲချက်တင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) စွဲချက်မတင်ဘဲ တရားရှင်လွှတ်ခြင်း
(ဤအဆင့် တွင်တရားလိုလုပ်သူ၏ စွပ်စွဲချက်များသည် ခိုင်မာမှုမရှိလျှင် သက်သေခိုင်မာခြင်းမရှိလျှင် မပြည့်စုံလျှင် တရားရှင်လွှတ်နိုင်ပါတယ်။ စွပ်စွဲချက်များ ခိုင်မာလျှင် သက်သေပြည့်စုံလျှင် တော့ စွဲချက်တင်ပါတယ်။ စွဲချက်တင်တယ်ဆိုတာကာတော့ စွပ်စွဲခံရသူအနေဖြင့် မိမိကိုစွပ်စွဲထားတဲ့အမှုကို အပြစ်ရှိ/မရှိ ရှင်းလင်းရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ အကယ်၍ အပြစ်ရှီကြောင်း ဝန်ခံလျှင် အမှုကို ဆက်လက်မစစ်ဆေးတော့ဘဲ၊ ထိုက်သင့်သောကို တရားရုံးမှ ချမှတ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ အပြစ်မရှိဘူးဟု ဆိုလျှင်တော့ အပြစ်မရှိကြောင်းသက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် အမှုကို ဆက်လက်စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။)
၉။👥တရားခံ နှင့် တရားခံပြ
သက်သေများကိုစစ်ဆေးခြင်း
(တရားခံမှ မိမိတွင် အပြစ်မရှိကြောင်း စွပ်စွဲထားသူ တရားလို၏ စွပ်စွဲချက်များကို ခုခံခြေပခြင်း၊ သက်သေပြရခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။)
၁၀။⚖️ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း (သို့) တရားသေလွှတ်ခြင်း
(နှစ်ဖက် လျှောက်လဲချက် ၊ ထွက်ကိုဆိုချက်များကို တရားသူကြီးမှ သုံးသပ်ပြီး တရားဥပဒေနှင့် အညီ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး အမှုကိုစီရင်ဆုံးဖြတ်ပေးရတာဖြစ်ပါတယ်။)
အားလုံးတရားဥပဒ အကာအကွယ်ကိုရရှိနိုင်ကြပါစေ။
ပုံ။ပြည်ထောင်စု ရှေ့နေချုပ်ရုံး၏ လက်ကမ်းစာစောင်
Shwe Yamin Aye - ဥပဒေ Pageမှ ကူးယူးဖော်ပြပါသည်။
Sharing Legal Education
#တရားစွဲဆိုခြင်း
