20/02/2026
ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုများမှတစ်ဆင့် ငွေသားမဲ့ငွေပေးချေမှု (Cashless Society) သို့
19-02-2026
၁။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာနှင့်အညီ ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ရန်အတွက် ငွေသားမဲ့ငွေပေးချေမှုစနစ် (Cashless Payment System) ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အမျိုးသားငွေပေးချေမှုအခြေခံအဆောက်အအုံ (National Payment Infrastructure) ကို တစ်ဆင့် ပြီးတစ်ဆင့် စနစ်တကျ တည်ဆောင်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများဖြစ်သည့် CBM-NET ကို ဦးစွာတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ထို့နောက် မြန်မာငွေပေးချေမှုအဖွဲ့ (Myanmar Payment Union – MPU) ထိုမှတစ်ဆင့် လက်ရှိ MMQR သို့ အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းခဲ့ပါသည်။
၂။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်များ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဘဏ်များနှင့် ဘဏ်မဟုတ်သော ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ နည်းပညာကုမ္ပဏီများ အနေဖြင့် ငွေသား အသုံးပြု၍ ငွေပေးချေမှုစနစ်မှ Cashless System သို့ တက်လှမ်းလျက်ရှိပါသည်။
၃။ ငွေသားမဲ့ငွေပေးချေမှုစနစ် Cashless System နှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်ရှင်းပြရပါလျှင် ငွေသားအသုံးပြုမှုနည်းပါးပြီး Banking စနစ်ကို အခြေခံသော Mobile Banking Payment/ Digital စနစ်ကိုအခြေခံသော Digital Payment များကို လူအများ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ အသုံးပြုနိုင်သည့် အကျိုးရှိသည့် ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့သုံးစွဲခြင်းဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးမှာ လွန်စွာ များပြားပါသည်။ ယင်းတို့အနက် အကျိုးကျေးဇူးအချို့ကို ထုတ်နှုတ်တင်ပြရပါက-
(က) ငွေကြေးစီးဆင်းမှုမြန်ဆန်လာခြင်း၊
(ခ) ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုများတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိလာခြင်း၊
(ဂ) အငယ်စား၊ အသေးစား၊ အလတ်စား လုပ်ငန်း (MSMEs) များ တရားဝင်ဘဏ္ဍာရေးစနစ် (Formal Economy) အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာနိုင်ခြင်း၊
(ဃ) ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှု လက်လှမ်းမမီသည့် ကျေးလက်နေပြည်သူများအထိ ဘဏ္ဍာရေး အခွင့်အလမ်းများကို သုံးစွဲလာနိုင်ခြင်း စသည်ဖြင့် မြောက်များစွာ ရှိပါသည်။
၄။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် ငွေသားမဲ့ငွေပေးချေမှုစနစ် Cashless Society ဆောင်ရွက်ရာတွင် စနစ်ကျနမှု၊ အကျိုးအများဆုံး ရရှိစေရေးအတွက် နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံများဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (Unified Payment Interface - UPI) စနစ်မှတစ်ဆင့် လမ်းဘေးဈေးသည်အထိ QR ဖြင့် အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ငွေပေးချေနိုင်သည့် ခိုင်မာသော Infrastructure ကို တည်ဆောက်ခဲ့မှုများ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ PromptPay နှင့် National QR စနစ်မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော်ငွေပေးချေမှု (Cross-border QR Linkage) အထိ အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့မှုများ၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၏ Regulatory Sandbox နှင့် Cloud Governance မူဝါဒများ မှတစ်ဆင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှု (Innovation) နှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း (Regulation) ကြား မျှတအောင် ညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့မှုများကို စနစ်တကျလေ့လာ၍ အားသာချက်များကို ထုတ်နှုတ်ဆောင်ရွက် ခဲ့ခြင်းဖြင့် အကောင်းဆုံးများကို စုစည်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
CBM-NET – Interbank Settlement Backbone
၅။ CBM-NET သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ Real-Time Gross Settlement (RTGS) နှင့် Automated Clearing House (ACH) စနစ်၏ အဓိက ကျောရိုးဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဘဏ်များအကြား ငွေလွှဲ ပြောင်းမှုများကို လုံခြုံစိတ်ချစွာ၊ အချိန်နှင့်တပြေးညီ စာရင်းရှင်းလင်းနိုင်စေရန် တည်ဆောက် ထားသော Core Interbank Payment Infrastructure ဖြစ်ပါသည်။ High-value transactions များကို RTGS မှတစ်ဆင့် ချက်ချင်းရှင်းလင်းမှု (Final Settlement) ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ပမာဏနည်းပါးသည့် ငွေပေးချေမှု (Low-value bulk transactions) များကို ACH စနစ်ဖြင့် စုစည်း ရှင်းလင်းနိုင်ပါသည်။
၆။ CBM-NET သည် Payment Finality ကို အာမခံပေးသည့် Backbone ဖြစ်သကဲ့သို့ ငွေကြေးတည်ငြိမ်မှု (Financial Stability) ကိုလည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။ ထို့ပြင် Interbank Liquidity Management နှင့် Monetary Policy Transmission ကိုလည်း အားပေးပါသည်။ အဆိုပါ စနစ်သည် National Payment System ၏ Foundation Layer ဖြစ်ပါသည်။
MPU – Domestic Card Payment Infrastructure
၇။ မြန်မာငွေပေးချေမှုအဖွဲ့ (Myanmar Payment Union - MPU) သည် Domestic Card Scheme အဖြစ် တည်ထောင်ထားသော ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ATM, POS နှင့် E-commerce Transactions များကို Domestic Switching Platform ဖြင့် ချိတ်ဆက် ပေးထားခြင်းဖြင့် ငွေပေးချေမှုများကို လျင်မြန်၊ လွယ်ကူ ၊ လုံခြုံ၊ စိတ်ချမှုရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ MPU ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ငွေသားအသုံးပြုမှု (Cash Usage) လျှော့ချခြင်းနှင့် Card Payment Adoption တိုးတက်စေရန် ဖြစ်ပါသည်။
MMQR – National QR Standard
၈။ လက်လီငွေပေးချေမှုလုပ်ငန်း (Retail Payment) နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် အနေဖြင့် MMQR ကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဖန်တီးထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ MMQR သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ သတ်မှတ်ထားသော အမျိုးသားငွေပေးချေမှုစံနှုန်းစနစ် (National QR Standard) ဖြစ်ပြီး Wallet များနှင့် Banking Applications များအကြား ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် (Interoperability) ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ထားပါသည်။
၉။ MMQR သည် Merchant တစ်ဦးအတွက် QR တစ်ခုတည်းဖြင့် ဘဏ်များနှင့် Wallet များစွာမှ လက်ခံနိုင်စေရန် စနစ်တကျရှိစွာဖြင့် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းမီစွာဖြင့် တည်ဆောက်ထားပါသည်။
MMQR ၏ အရေးပါမှုများအနက် အချို့ကိုတင်ပြလျှင် -
(က) MSME Digitalization ကို အားပေးခြင်း၊
(ခ) Transaction Data Footprint ဖန်တီးပေးခြင်း၊
(ဂ) Digital Credit Ecosystem အတွက် ဒေတာအခြေခံပေးနိုင်ခြင်း၊
(ဃ) Cross-border QR Linkage အတွက် အခြေခံတည်ဆောက်ပေးခြင်း တို့ ဖြစ်ပါသည်။
၁၀။ MMQR စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလကုန်အထိ MMQR အသုံးပြုမှုအနေဖြင့် Transaction သန်း ၃၀ ကျော်၊ ငွေပမာဏအားဖြင့် MMK ၁၂.၇ ထရီလီယံကျော်၊ MMQR အသုံးပြုသည့် ကုန်သည်ပေါင်း ၄၂၀,၀၀၀ ဦးကျော်နှင့် အသုံးပြုသူ လူဦးရေ (၂၄) သန်းကျော်ရှိနေပြီဖြစ်ပါသည်။
Public Sector Collaboration
၁၁။ Cashless Ecosystem အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ဘဏ်ကဏ္ဍတစ်ခုတည်း ဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လွန်စွာခက်ခဲပါသည်။ ဘဏ်များအပြင် အခြားသော အစိုးရ ဒစ်ဂျစ်တယ်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်မှု Government Digitalization နှင့်ပူးပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်ခြင်းအပြင် အခြားသော ကဏ္ဍအသီသီးနှင့်ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ရပါသည်။
MSME များအတွက် Digital Credit သို့ ဦးတည်ခြင်း
၁၂။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်သော MSMEs များ သည် အပေါင်ပစ္စည်း (Collateral) ပိုင်းတွင် ခက်ခဲတတ်သဖြင့် ချေးငွေများရရှိရန် ခက်ခဲလေ့ရှိပါ သည်။ QR ငွေပေးချေမှုနှင့် Mobile Wallet များမှ ရရှိလာသော Digital Data Footprint များကို အသုံးပြု၍ ခရက်ဒစ်မှတ်တမ်း (Credit Scoring) သတ်မှတ်ခြင်းမှ အစပြု၍ ဒစ်ဂျစ်တယ် ဒေတာ များကို အပေါင်ပစ္စည်းနေရာတွင် အစားထိုးအသုံးပြုခြင်းဖြင့် MSMEs များအတွက် Digital Lending အခွင့်အလမ်းများကိုပွင့်စေခြင်း၊ လက်လီငွေပေးချေမှုလွယ်ကူစေခြင်းများ စသည့် အကျိုးကျေးဇူး များကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
၁၃။ Cashless Society တည်ဆောက်ခြင်းသည် ခရီးလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါက ထိုခရီးတွင် ဗဟိုဘဏ်၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၊ FinTech ကုမ္ပဏီများနှင့် ပြည်သူများအားလုံး ဟန်ချက်ညီညီ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြရပါမည်။ ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် Innovation ကို အားပေးသကဲ့သို့ Financial Stability နှင့် Consumer Protection ကိုလည်း ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းသွားမည့် အစီအမံများ ထည့်သွင်းသွား မည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် ငွေသားအခြေပြုငွေပေးချေမှုများ Cashless Payment များလျော့ချပြီး Digital Payment များကို တိုးချဲ့အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့မှသာ မိမိတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ၁၉-၂-၂၀၂၆