09/06/2026
បទវិភាគខ្លី៖ អ្នករត់តាក់ស៊ី ឬអ្នករត់ឌុប ឬអ្នកប្រកបរបរសេវាដឹកជញ្ជូន តើអាចប្រឈមនឹងបទល្មើសដែរឬទេ?
ជាគោលការណ៍ អ្នករត់តាក់ស៊ី អ្នករត់ម៉ូតូឌុប ឬអ្នកផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូន មិនទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌឡើយ ប្រសិនបើគ្រាន់តែដឹកអ្នកដំណើរ ឬវត្ថុពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកជញ្ជូនឬបំពេញកាតព្វកិច្ចក្នុងនាមជាអ្នកផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូនទៅតាមការសន្យាហើយមិនបានដឹងថាអ្នកដំណើរនោះជាជនល្មើស ឬកំពុងប្រព្រឹត្តបទល្មើស ឬជាវត្ថុខុសច្បាប់។
ទោះជាយ៉ាងណា អ្នករត់តាក់ស៊ី រត់ម៉ូតូឌុប ឬអ្នកប្រកបរបរសេវាដឹកជញ្ជូន អាចប្រឈមនឹងការទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌផងដែរ ប្រសិនបើមានធាតុផ្សំបទល្មើសគ្រប់គ្រាន់។
១. ករណីគ្មានបទល្មើស«គ្មានទោស»
ប្រសិនបើពូកគេគ្រាន់តែទទួលឌុបភ្ញៀវ ឬដឹកជញ្ជូនតាមមុខរបរប្រចាំថ្ងៃ ដោយមិនបានដឹងថាអ្នកដំណើរនោះជាជនល្មើស ឬជាវត្ថុខុសច្បាប់ ពូកគេមិនទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌឡើយ ពីព្រោះធាតុផ្សំនៃបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌមិនគ្រប់គ្រាន់ ដោយសារពូកគេ «គ្មានចេតនាទុច្ចរិត»។ សកម្មភាពពូកគេគ្រាន់តែបំពេញកាតព្វកិច្ចជាអ្នកផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូនតែប៉ុណ្ណោះ។
២. ករណីមានបទល្មើស «ត្រូវមានទោស»
ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើមានភស្តុតាងបង្ហាញថាអ្នករត់តាក់ស៊ី រត់ឌុប បានដឹងច្បាស់ថាការដឹកជញ្ជូននោះជាសកម្មភាពខុសច្បាប់ ( ដឹងថាបុគ្គល ឬវត្ថុដែលដឹកនោះ ខុសច្បាប់) ហើយនៅតែដឹក(បន្តផ្តល់ជំនួយ ឬសម្របសម្រួលដោយចេតនា…) ពូកគេត្រូវប្រឈមមុខនឹងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយអាចចោទប្រកាន់ពីបទល្មើស «សមគំនិតក្នុងបទល្មើសអ្វីមួយ» តាមបញ្ញត្តិមាត្រា២៩ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតទោះបីជាពូកគេពុំបានដឹកជនល្មើសនោះទេ ប៉ុន្តែបែរជាដឹកជញ្ជូនជនរងគ្រោះពីគោលដៅមួយទៅគោលដៅមួយទៀត ដោយដឹងថាការដឹកនោះក្នុងគោលបំណងនាំចេញដោយមិនស្របច្បាប់ ឬការជ្រើសរើសដោយមិនស្របច្បាប់ សម្រាប់លក់ដូរផ្លូវភេទ ការផលិតរូបភាពអាសអាភាស ការបង្ខំអោយរៀបការផ្ទុយពីឆន្ទៈសាមីខ្លួន ឬទម្រង់កេងប្រវ័ញ្ចន៍ផ្សេងទៀតដើម្បីកេងប្រវ័ញ្ចន៍ផលប្រយោជន៍ពីជនរងគ្រោះ។ ទាំងអស់នេះអាចនាំអោយពូកគេប្រឈមនឹងបទល្មើស« ការដឹកជញ្ជួនដោយមានគោលដៅ»
តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ១៧ នៃច្បាប់ស្តីពីការបង្រ្កាបការជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ ដែលត្រូវប្រឈមទោសពី ៧ ឆ្នាំ ដល់ ១៥ ឆ្នាំ។
សរុបសេចក្តីមក ការទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌរបស់អ្នករត់តាក់ស៊ី អ្នករត់ម៉ូតូឌុប ឬអ្នកផ្តល់សេវាដឹកជញ្ជូន មិនអាស្រ័យលើសកម្មភាពដឹកជញ្ជូនតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែអាស្រ័យលើការបង្ហាញឱ្យឃើញនូវធាតុអត្តនោម័តិ ពោលគឺដឹងហើយថាខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែនៅតែដឹក។ ផ្ទុយទៅវិញ បើមានភស្តុតាងបញ្ជាក់អំពីការមិនដឹងហើយក៏គ្មានចេតនាប្រព្រឹត្តិ ។ ការដឹកជញ្ជូននេះគ្រាន់តែក្នុងនាមជាអ្នកប្រកបរបរដឹកជញ្ជូន នោះពូកគេមិនអាចទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌបានឡើយ។
បកស្រាយដោយលោកមេធាវី សេង រាជ
