29/09/2026
#មេធាវីមិនមែនមានតួនាទីត្រឹមតែទៅតុលាការការពារកូនក្តីទេ ប៉ុន្តែមាន ទំនួលខុសត្រូវវិជ្ជាជីវៈ សីលធម៌ និងកាតព្វកិច្ចច្បាប់ ជាបន្តបន្ទាប់។ តាមគោលការណ៍ដែលគណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានរំលឹកក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ស្នូលសំខាន់ៗរួមមាន ឯករាជ្យភាព សុចរិតភាព ភាពស្មោះត្រង់ និងការរក្សាការសម្ងាត់វិជ្ជាជីវៈ។
#សិក្សានិងយល់ដឹងអំពីសំណុំរឿង
មេធាវីត្រូវ៖
- ស្តាប់ការពិតពីកូនក្តីដោយយកចិត្តទុកដាក់;
- ពិនិត្យឯកសារ ភស្តុតាង និងសាក្សី;
- សិក្សាច្បាប់ និងនីតិវិធីពាក់ព័ន្ធ;
- កំណត់បញ្ហាគតិយុត្តិ និងយុទ្ធសាស្ត្រការពារ;
- មិនសន្មត់ថាការរៀបរាប់របស់កូនក្តីជាការពិតទាំងស្រុងដោយគ្មានការផ្ទៀងផ្ទាត់។
#ផ្តល់យោបល់ផ្នែកច្បាប់ដោយស្មោះត្រង់ មេធាវីត្រូវប្រាប់កូនក្តីអំពី៖
- សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច;
- នីតិវិធីដែលត្រូវអនុវត្ត;
- ហានិភ័យផ្នែកច្បាប់;
- ភស្តុតាងដែលមាន និងអ្វីដែលខ្វះ;
- ជម្រើសដែលអាចធ្វើបាន។
#មេធាវីមិនគួរសន្យាថា “នឹងឈ្នះក្តី” ឬធានាលទ្ធផលនៃសំណុំរឿងទេ។
#រក្សាការសម្ងាត់របស់កូនក្តី
នេះជាកាតព្វកិច្ចស្នូលរបស់មេធាវី។ ច្បាប់ស្តីពីលក្ខន្តិកៈមេធាវី មាត្រា ៥៨ កំណត់អំពី ការរក្សាការសម្ងាត់ជាដាច់ខាត ហើយព័ត៌មានដូចជា ការពិគ្រោះយោបល់ ឯកសារដែលមេធាវីរៀបចំ និងការឆ្លើយឆ្លងជាមួយកូនក្តី ត្រូវបានការពារដោយការសម្ងាត់វិជ្ជាជីវៈ។
កាតព្វកិច្ចនេះមិនគួរត្រូវបានយល់ថា មានតែពេលសំណុំរឿងកំពុងជំនុំជម្រះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍ស្នូលនៃទំនាក់ទំនងមេធាវី កូនក្តី។
#ជៀសវាងទំនាស់ផលប្រយោជន៍
មុនទទួល និងក្នុងអំឡុងពេលកាន់សំណុំរឿង មេធាវីត្រូវពិនិត្យថា តើមាន ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ ជាមួយកូនក្តីបច្ចុប្បន្ន ឬកូនក្តីចាស់ដែរឬទេ។
ប្រសិនបើមានបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់ឯករាជ្យភាព ឬភាពស្មោះត្រង់របស់មេធាវី ត្រូវចាត់វិធានការតាមក្រមសីលធម៌ និងច្បាប់។
#ការពារផលប្រយោជន៍កូនក្តីដោយឯករាជ្យ
មេធាវីត្រូវការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កូនក្តីដោយ ឯករាជ្យ មិនស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែង ឬសម្ពាធពីភាគីណាមួយ។ ប៉ុន្តែការការពារនោះត្រូវស្ថិតក្នុងព្រំដែនច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌។
#គ្រប់គ្រងសំណុំរឿងដោយយកចិត្តទុកដាក់
មេធាវីគួរ៖
- តាមដានកាលបរិច្ឆេទ និងដំណាក់កាលនីតិវិធី;
- ដាក់ពាក្យ សំណើ និងបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍/សាទុក្ខក្នុងកាលកំណត់;
- ចូលរួមសវនាការតាមការកំណត់;
- រក្សាទុកឯកសារ និងភស្តុតាងឱ្យមានសុវត្ថិភាព;
- ជូនដំណឹងដល់កូនក្តីអំពីការវិវត្តសំខាន់ៗនៃសំណុំរឿង។
#ទំនាក់ទំនងជាមួយកូនក្តីឱ្យបានច្បាស់លាស់
មេធាវីគួរជូនដំណឹងកូនក្តីអំពី៖
- ស្ថានភាពសំណុំរឿង;
- សកម្មភាពដែលបានអនុវត្ត;
- ជំហានបន្ទាប់;
- ការចំណាយ និងកម្រៃសេវា;
- ហានិភ័យ ឬបញ្ហាថ្មីដែលកើតឡើង។
#មិនប្រើវិធីសាស្ត្រមិនស្របច្បាប់
មេធាវីមិនគួរ៖
- ក្លែងបន្លំ ឬបង្កើតភស្តុតាង;
- បំភាន់តុលាការ;
- គំរាមកំហែង ឬបង្ខំភាគីម្ខាងទៀត;
- ប្រើទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា ឬមន្ត្រី ដើម្បីជះឥទ្ធិពលលើនីតិវិធី។
BAKC បានបញ្ជាក់ថា មេធាវីត្រូវគោរពដំណើរការតតាំងក្តី និងមិនត្រូវប្រើទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយអ្នកមានអំណាច ដើម្បីមានឥទ្ធិពលលើនីតិវិធីតុលាការ។
#គោរពតុលាការ និងមេធាវីភាគីម្ខាងទៀត
ការការពារកូនក្តីអាចរឹងមាំ ប៉ុន្តែត្រូវរក្សា សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ សុជីវធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈ ចំពោះតុលាការ សហមេធាវី សាក្សី និងភាគីពាក់ព័ន្ធ។
#គ្រប់គ្រងឯកសាររបស់កូនក្តី
ឯកសារ និងព័ត៌មានរបស់កូនក្តីត្រូវរក្សាទុកដោយសុវត្ថិភាព និងមិនគួរផ្តល់ទៅភាគីទីបីដោយគ្មានមូលដ្ឋានស្របច្បាប់ ឬការយល់ព្រមត្រឹមត្រូវ។
#គោរពកិច្ចព្រមព្រៀងកម្រៃសេវា
ទំនាក់ទំនងមេធាវី–កូនក្តីកើតឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់សេវាច្បាប់ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងគួរបញ្ជាក់អំពីកម្រៃសេវាវិជ្ជាជីវៈ។
#ប្រសិនបើមិនអាចបន្តការពារ ត្រូវចាត់វិធានការត្រឹមត្រូវ
ប្រសិនបើមានហេតុផលផ្នែកច្បាប់ ឬសីលធម៌ដែលមិនអាចបន្តតំណាងឱ្យកូនក្តីបាន មេធាវីមិនគួរគ្រាន់តែបោះបង់សំណុំរឿងដោយមិនជូនដំណឹង ឬដោយធ្វើឱ្យកូនក្តីបាត់បង់ឱកាសក្នុងការការពារសិទ្ធិរបស់ខ្លួនឡើយ។ ត្រូវអនុវត្តតាមនីតិវិធី និងគោរពផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កូនក្តី។
#សរុបជាគោលការណ៍មួយឃ្លា៖
“ទទួលរឿងក្តី គឺមានទំនួលខុសត្រូវ មេធាវីត្រូវការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កូនក្តីដោយស្មោះត្រង់ ឯករាជ្យ ប្រកបដោយសមត្ថភាព រក្សាការសម្ងាត់ និងអនុវត្តគ្រប់វិធានការតាមច្បាប់ ដោយមិនធានាលទ្ធផលដែលខ្លួនមិនអាចសម្រេចបាន។”៕
