هونەری یاسایی

هونەری یاسایی هەموو شتێک بە باشی دەڕوات، تەنها متمانە بە خودا بکە no

خۆهەڵقورتاندن لە ژیانی خەڵک" دەکات ئەمە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتییە کە زۆرجار دەبێتە هۆی تێکچوونی پەیوەندییەکان و دروستبوونی...
23/04/2026

خۆهەڵقورتاندن لە ژیانی خەڵک" دەکات

ئەمە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتییە کە زۆرجار دەبێتە هۆی تێکچوونی پەیوەندییەکان و دروستبوونی دڵتەنگی.
​ئەگەر دەتەوێت لە ڕووی دەروونناسی یان کۆمەڵناسییەوە سەیری ئەم بابەتە بکەین، دەتوانین بەم شێوەیە پۆلێنی بکەین:
​هۆکارەکانی خۆهەڵقورتاندن
​بۆشایی دەروونی: زۆرجار ئەو کەسانەی سەرقاڵی ژیانی کەسانی ترن، ئامانجێکی ڕوونیان لە ژیانی خۆیاندا نییە.
​هەستکردن بە کەمی: هەوڵدان بۆ دۆزینەوەی خاڵی لاواز لە کەسانی تردا بۆ ئەوەی مرۆڤ هەست بە باشتربوونی خۆی بکات.
​کەمیی هۆشیاریی کۆمەڵایەتی: تێنەگەیشتن لە چەمکی "پانتایی تایبەتی" (Private Space).
​کاریگەرییە نەرێنییەکانی
​تێکچوونی متمانە: کاتێک کەسێک دەست وەردەداتە کاروباری کەسێکی تر، دیوارەکانی متمانە دەڕوخێن.
​دروستبوونی دڵەراوکێ: بۆ ئەو کەسەی کە بەردەوام لەژێر چاودێری و قسەی خەڵکدایە.
​پچڕانی پەیوەندییە خێزانی و هاوڕێیەتییەکان.
​چۆن ڕووبەڕووی ئەم دیاردەیە ببینەوە؟
​دانانی سنوور (Boundaries): پێویستە بە شێوەیەکی بڕیاردەرانە و ڕێزدارانە بە کەسانی تر بڵێین کە چ بابەتێک تایبەتە و نایەوێت قسەی لەسەر بکرێت.
​سەرقاڵبوون بە خۆپەرەپێدان: هەرچەندە مرۆڤ زیاتر سەرقاڵی فێربوون و کار بێت، کاتی کەمتری دەبێت بۆ چاودێریکردنی ژیانی دەوروبەر.
​گۆڕینی جۆری گفتوگۆ: گۆڕینی بابەتەکە بۆ شتێکی گشتی یان سوودبەخش کاتێک دەبینیت گفتوگۆکە بەرەو باسی تایبەتیی خەڵک دەڕوات.

22/04/2026

پەروەردگارا، تۆ چاککەرەوەی هەموو دەرد و نەخۆشییەکی، داوات لێ دەکەین شیفایەک بەم ئازیزەمان ببەخشیت کە هیچ نەخۆشییەک جێ نەهێڵێت.»

19/04/2026
19/04/2026

نرخی یەکتر بزان کەسێک خاک بردی نایگەڕێنێتەوە

15/04/2026

گەیشتین
هەموومان گەیشتینە
تاریكترین شوێنی دونیا، ناو گۆڕی بیابان،
بەبێ‌ ئەوەی، بۆ ساتێك مانگ و ئەستێرەكانی ئاسمان،
لە درەوشانەوەی خۆیان بكەون.

نەبەز گۆران

_لە ڕۆمانی/ مەرگی چاوكاڵان.

14/04/2026

بەپێی یاسای باری کەسی و یاسا بەرکارەکانی تری عێراق و هەرێمی کوردستان، کێشەی خاوەندارێتی خانوو لە دوای جیابوونەوە (تەڵاق) بابەتێکی وردە. لێرەدا چەند خاڵێکی سەرەکی هەیە کە پێویستە ژنەکە ڕەچاویان بکات بۆ داواکردنی مافی خۆی:

​١. بنەمای سەربەخۆیی دارایی

​لە شەریعەتی ئیسلام و یاسای باری کەسیدا، ژن و مێرد خاوەنی "سەربەخۆیی دارایی"ن. واتە هەر لایەک خاوەنی ئەو سامانەیە کە بە ناوی خۆیەوەیەتی. ئەگەر خانوو بەناوی پیاوەکەوە بێت، لە ڕووی یاسایی و بەڵگەنامەییەوە (تاپۆ) بە موڵکی پیاوەکە دادەنرێت، مەگەر ژنەکە بتوانێت پێچەوانەکەی بسەلمێنێت.

​٢. چۆنیەتی داواکردنی ماف (سەلماندنی بەژداریی دارایی)

​ئەگەر ژنەکە لە کڕینی خانووەکەدا پارەی دابێت (بۆ نموونە لە مووچەکەی یان فرۆشتنی ئاڵتوون)، دەتوانێت لە ڕێگەی دادگای بەرایی (بداءة) داوای مافی خۆی بکات نەک دادگای باری کەسی. ڕێگاکانی سەلماندن بریتین لە:

​بەڵگەی نووسراو: ئەگەر گرێبەستێکی لاوەکی یان نووسراوێک هەبێت کە ئاماژە بەوە بکات ژنەکە بڕێک پارەی داوە بۆ کڕینی خانووەکە.

​سەلماندنی گواستنەوەی پارە: ئەگەر پارەکە لە ڕێگەی بانکەوە حەواڵە کرابێت یان چەکێکی مووچە بێت کە ڕاستەوخۆ درابێت بە فرۆشیاری خانووەکە.

​شایەدی شایەتحاڵ: لە هەندێک حاڵەتدا دادگا ڕێگە دەدات بە شایەدی شایەتحاڵ (وەک فرۆشیارەکە یان ئەو کەسانەی لە کاتی کڕینەکەدا ئامادە بوون) بزانرێت کە ژنەکە چەند لە بڕی پارەکەی داوە.

​٣. پرسی "دەوڵەمەندبوون لەسەر حیسابی کەسێکی تر"

​ژنەکە دەتوانێت داوایەکی یاسایی تۆمار بکات بە ناوی "الإثراء على حساب الغير"، واتە پیاوەکە بەهۆی پارەی ژنەکەوە بووە بە خاوەنی خانووەکە. ئەگەر بسەلمێنرێت، دادگا پیاوەکە پابەند دەکات بە گەڕاندنەوەی ئەو بڕە پارەیەی کە ژنەکە بەژداری پێ کردووە، نەک نیوەی خانووەکە (مەگەر نیوەی پارەکەی دابێت).

​٤. مافی نیشتەجێبوون (بۆ ژنی تەڵاقدراو)

​ئەمە جیاوازە لە خاوەندارێتی؛ ئەگەر ژنەکە منداڵی هەبێت و حەضانەی لای ئەو بێت، بەپێی یاسای ژمارە (٢)ی ساڵی ١٩٨٠ (یاسای حەققی نیشتەجێبوونی ژنی تەڵاقدراو)، ژنەکە مافی هەیە بۆ ماوەی ٣ ساڵ لە خانووەکەدا بمێنێتەوە بەبێ کرێ، بە مەرجێک:

​جیابوونەوەکە بەهۆی "خەتا"ی ژنەکەوە نەبێت.

​ژنەکە موڵکێکی تری نەبێت بۆی بچێت.

​پێشنیار:

باشترین ڕێگە ئەوەیە ژنەکە پەنا بباتە بەر پارێزەرێکی پسپۆڕ بۆ ئەوەی لە دادگای بەرایی داوای "گەڕاندنەوەی پارە" یان "سەلماندنی بەژداری" تۆمار بکات، چونکە تەنها بوونی مووچە بەس نییە بۆ وەرگرتنی خانووەکە، بەڵکو دەبێت بسەلمێنرێت کە ئەو مووچەیە ڕاستەوخۆ لە کڕینی ئەو خانووەدا

12/04/2026

هاوسەرگیریی میسیار (Misiyar Marriage) جۆرە گرێبەستێکی هاوسەرگیرییە کە لە ڕووی شەرعییەوە هەموو مەرجەکانی هاوسەرگیری (وەک ڕەزامەندی هەردوولا، شاهید، و مارەیی) تێدایە، بەڵام تێیدا ژنەکە بە ویستی خۆی واز لە هەندێک مافی سەرەکی دەهێنێت.

​لێرەدا پوختەیەک لە تایبەتمەندییەکانی ئەم زواجە دەخەینە ڕوو:

​مەرج و سیفاتە سەرەکییەکان:

​دەستبەرداربوون لە ماف: ژنەکە بە ڕەزامەندی خۆی واز لە مافی نەفەقە (خەرجی ڕۆژانە) و نیشتەجێکردن (دابینکردنی خانوو) دەهێنێت.

​مانەوە لە ماڵی باوک: زۆربەی کات ژنەکە لە ماڵی باوکی یان ماڵی خۆی دەمێنێتەوە و مێردەکەی تەنها بۆ کاتی دیاریکراو سەردانی دەکات.

​گرێبەستی فەرمی: ئەم هاوسەرگیرییە بە نھێنی ناکرێت، بەڵکو دەبێت شاهید و مارەیی هەبێت و بە شێوەیەکی یاسایی و شەرعی تۆمار بکرێت.

​بۆچی پەنای بۆ دەبرێت؟

​ئەم جۆرە هاوسەرگیرییە زیاتر لە وڵاتانی کەنداو و هەندێک کۆمەڵگەی ئیسلامی بڵاوە، و بەزۆری ئەم کەسانە پەنای بۆ دەبەن:

​ئەو پیاوانەی کە ژنی یەکەمیان هەیە و ناتوانن لە ڕووی دارایی یان کاتەوە بەرپرسیارێتی تەواوی ماڵێکی تر بگرنە ئەستۆ.

​ئەو ژنانەی کە بێوەژنن یان تەمەنیان گەورەیە و خاوەنی منداڵن، و نایانەوێت ماڵ و منداڵەکانیان جێبهێڵن، بەڵام دەیانەوێت هاوسەریان هەبێت.

​جیاوازی لەگەڵ هاوسەرگیریی کاتی (موتعە):

​زواجی میسیار جیاوازە لە زواجی موتعە؛ چونکە لە میسیاردا کات دیاری نەکراوە (بۆ هەتاهەتایەیە) و تەنها بە جیابوونەوە (تەڵاق) یان مردن کۆتایی دێت، لە کاتێکدا لە موتعەدا کاتی کۆتاییهاتنی گرێبەستەکە پێشوەختە دیار دەکرێت.

​ڕای شەریعەت:

​زۆربەی زانایانی ئیسلامی سەردەم (بەتایبەت لە مەزهەبی سوننە) بە هاوسەرگیرییەکی دروست و حەڵاڵی دادەنێن ئەگەر مەرجەکانی گرێبەستەکە تەواو بن، بەڵام هەندێکی تریان بە "مەکروهـ" یان ناپەسەندی دەبینن چونکە پێیان وایە ئامانجی سەرەکی هاوسەرگیری کە دروستکردنی خێزان و جێگیرییە، تێیدا کەم دەبێتەوە.

11/04/2026

پیاوێک مرد پێش ئەوەی بمرێت کوڕێکی مردوە و ژنەی کوڕەکەی ژیاندایە زەواجی کردۆتەوە ئایا ئەم ژنە میراتی ئەکەوێت لە باوکی مێردەکەی

11/04/2026

پیاوێک دوو ژنی هەیە بەناوی ئامینە و گەلاوێژ
ئامینە دوو منداڵی هەیە خانویەکی هەیە بەناوی خۆیەوە
گەلاوێژ سێ منداڵی هەیە
ئامینە مرد ئایا لەو خانوەی کە هەیەتی منداڵەکانی گەلاوێژ میرات ئەبەن لە ئامینە
چونکە منداڵەکان خوشک و بران لە باوکەوە بەڵام خانوەکە بەناوی باوکیانەوە نیە بەناوی ئامینەوەیە
👇🏽👇🏽👇👇

Address

Penjwin
4600

Telephone

+9647501028861

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when هونەری یاسایی posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to هونەری یاسایی:

Share