15/08/2026
पुरुषत्वाचा अहंकार की माणुसकीचा विजय?
पुरुष आणि पुरुषत्वाच्या अहंकाराभोवती उभ्या राहिलेल्या अनेक सामाजिक प्रथा कदाचित शतकानुशतके चालत आल्या आहेत. पण प्रश्न असा आहे — काळ बदलला, समाज बदलला, तंत्रज्ञान बदलले; मग स्त्रीकडे पाहण्याची आपली मानसिकता अजूनही तितकीच बदलली आहे का?
श्रीरामांना “मर्यादा पुरुषोत्तम” म्हणून ओळखले जाते. त्यांच्या जीवनातील मर्यादा, कर्तव्य आणि त्याग यांची आपण नेहमी चर्चा करतो. मात्र सीतामातेने स्वीकारलेल्या त्याग, संघर्ष आणि वेदनांकडेही तितक्याच संवेदनशीलतेने पाहण्याची गरज आहे.
स्त्रीला सन्मान देणे म्हणजे पुरुषाला कमी करणे नाही.
स्त्रीला समान स्थान देणे म्हणजे पुरुषाचे स्थान हिरावून घेणे नाही.
आणि पुरुषत्व म्हणजे वर्चस्व नव्हे; जबाबदारी, संयम, संवेदनशीलता आणि संरक्षणाची वृत्ती हेही पुरुषत्वाचेच भाग आहेत.
२१व्या शतकात सुंदर नातेसंबंधांची गरज केवळ प्रेमाची नाही, तर समानतेची आहे.
नात्यात “मी मोठा की तू?” यापेक्षा
“आपण एकमेकांसाठी किती मोठे आहोत?” हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.
प्रत्येक नात्यात अधिकारापेक्षा आदर, अपेक्षेपेक्षा समजूत, अहंकारापेक्षा संवाद आणि मालकीभावापेक्षा स्वातंत्र्य असले पाहिजे.
कारण सुंदर नाते स्त्री किंवा पुरुष जिंकण्यात नसते;
ते दोघांनीही आपला अहंकार बाजूला ठेवून “माणूस” म्हणून एकमेकांना स्वीकारण्यात असते.
आज गरज आहे ती पुरुष आणि स्त्री यांच्यात श्रेष्ठ-कनिष्ठतेची भिंत उभी करण्याची नाही, तर माणुसकीचा पूल बांधण्याची.