22/11/2025
പോക്സോ നിയമം (POCSO Act, 2012) സെക്ഷൻ 28: പ്രത്യേക കോടതികളുടെ നിയമനം.
ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് കുട്ടികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന പോക്സോ (POCSO) നിയമം, കുട്ടികൾക്ക് വേഗത്തിലും സൗഹൃദപരവുമായ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സുപ്രധാന വകുപ്പാണ് സെക്ഷൻ 28.
പോക്സോ നിയമത്തിലെ 28-ാം വകുപ്പ് മൂന്ന് ഉപവകുപ്പുകളായി തിരിക്കാം.
1. വകുപ്പ് 28 (1): പ്രത്യേക കോടതിയുടെ നിയമനം (Designation of Special Courts)
കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിന് വേണ്ടി, സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഹൈക്കോടതിയിലെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമായി ആലോചിച്ച്, ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം വഴി, ഓരോ ജില്ലയിലും ഒരു സെഷൻസ് കോടതിയെ പ്രത്യേക കോടതിയായി (Special Court) നിയമിക്കേണ്ടതാണ്.
പ്രധാന വ്യവസ്ഥ:
കുട്ടികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണ കമ്മീഷൻ നിയമം (Commissions for Protection of Child Rights Act, 2005) പ്രകാരം ഒരു കോടതിയെ 'ശിശു കോടതിയായി' (Children's Court) വിജ്ഞാപനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലോ, അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും നിയമപ്രകാരം സമാന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക കോടതിയെ നിയമിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലോ, ആ കോടതിയെ ഈ നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക കോടതിയായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്.
2. വകുപ്പ് 28 (2): മറ്റ് കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ വിചാരണ (Trial of Other Offences)
പോക്സോ നിയമപ്രകാരം ഒരു കുറ്റകൃത്യം വിചാരണ ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രത്യേക കോടതിക്ക്, ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടം, 1973 (Code of Criminal Procedure, 1973 - CrPC) പ്രകാരം പ്രതിക്കെതിരെ ചുമത്താവുന്ന മറ്റ് കുറ്റകൃത്യങ്ങളും ഇതേ വിചാരണയിൽ തന്നെ പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ്.
ലളിതമായി: ഒരു പ്രതി പോക്സോ കുറ്റകൃത്യത്തോടൊപ്പം, മറ്റ് ക്രിമിനൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ) ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിനായി പ്രത്യേക വിചാരണകൾ നടത്തേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ഈ കോടതിക്ക് തന്നെ എല്ലാ കേസുകളും ഒരുമിച്ച് വിചാരണ ചെയ്യാം.
3. വകുപ്പ് 28 (3): ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി നിയമത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ (IT Act Offences)
ഈ നിയമപ്രകാരം രൂപീകരിച്ച പ്രത്യേക കോടതിക്ക്, ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ആക്ട്, 2000-ത്തിലെ സെക്ഷൻ 67B പ്രകാരമുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വിചാരണ ചെയ്യാൻ അധികാരമുണ്ട്. ഇത് ലൈംഗികചൂഷണത്തിന് വിധേയരായ കുട്ടികളുടെ അശ്ലീല ദൃശ്യങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായോ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതുമായോ ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.
പ്രാധാന്യം: പോക്സോ നിയമത്തിലെ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക കോടതിക്ക്, കുട്ടികളുടെ അശ്ലീല ദൃശ്യങ്ങൾ ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐ.ടി. നിയമത്തിലെ കേസുകൾ കൂടി വിചാരണ ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം ഈ വകുപ്പ് നൽകുന്നു.
സെക്ഷൻ 28-ഉമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന കോടതി ഉത്തരവുകളും സംഭവവികാസങ്ങളും
സെക്ഷൻ 28-ന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയും ബാലസൗഹൃദപരമായ നീതിനിർവഹണവുമാണ്. ഇതിനായി കോടതികൾ നൽകിയിട്ടുള്ള ചില പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങളും സംഭവവികാസങ്ങളും താഴെക്കൊടുക്കുന്നു:
1. അതിവേഗ പ്രത്യേക കോടതികളുടെ (FTSC) സ്ഥാപനം
പോക്സോ കേസുകളുടെ വർദ്ധനവ് കണക്കിലെടുത്ത്, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ ചേർന്ന് ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്പെഷ്യൽ കോടതികൾ (FTSC - Fast Track Special Courts) സ്ഥാപിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
കേരളത്തിൽ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈ അതിവേഗ കോടതികൾ നിലവിലുണ്ട്. പോക്സോ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 28 പ്രകാരം നിലവിലുള്ള സെഷൻസ് കോടതികളെയാണ് ഈ അതിവേഗ കേസുകൾക്കായി പ്രത്യേക കോടതികളായി അധികാരപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ഇത്തരം കോടതികൾ കേസിന്റെ വിചാരണ ആരംഭിച്ച് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ വിധി പ്രസ്താവിക്കണം എന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു. ഇത് കേസുകൾ നീണ്ടുപോകാതെ കുട്ടികൾക്ക് വേഗത്തിൽ നീതി ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2. ബാലസൗഹൃദ വിചാരണയുടെ പ്രാധാന്യം (Child-Friendly Trial)
വിവിധ സുപ്രീം കോടതി, ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവുകൾ സെക്ഷൻ 28 പ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോടതികളിൽ ബാലസൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ:
കുട്ടികൾ മൊഴി നൽകുന്ന സമയത്ത് അവരുടെ മാതാപിതാക്കളോ അല്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് വിശ്വാസമുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും വ്യക്തിയോ കൂടെയുണ്ടാവാം.
കോടതി മുറിയിൽ കഴിയുന്നത്ര കുറവ് ആളുകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടാകാവൂ.
ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കുട്ടിയുടെ മാനസികാവസ്ഥ പരിഗണിച്ച്, സൗഹൃദപരമായ അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കണം.
പ്രതിയെയും സാക്ഷിയെയും നേർക്കുനേർ നിർത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ (Cross-examination) കോടതി നടപടികളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തണം.
കോടതിയിൽ ബാലസൗഹൃദപരമായ മുറികൾ (Child-friendly rooms) സ്ഥാപിക്കണം.
3. 'നീതി വൈകുന്നത് നീതി നിഷേധിക്കുന്നതിന് തുല്യം' എന്ന തത്വം
പോക്സോ കേസുകളിൽ വിചാരണ വൈകുന്നത് കുട്ടികൾക്ക് മാനസികാഘാതം വർദ്ധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ, കാലതാമസം ഒഴിവാക്കാൻ കോടതികൾ നിരന്തരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാറുണ്ട്.
കേരള ഹൈക്കോടതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള കോടതികൾ, കേസുകൾ ഒരു വർഷത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ വിചാരണ വൈകാനുള്ള കാരണം രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നും കാലതാമസം വരുത്തുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇത് സെക്ഷൻ 28-ന്റെ 'വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണ' (Speedy Trial) എന്ന ലക്ഷ്യം നടപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
4. ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം (Compensation to Victims)
പോക്സോ പ്രത്യേക കോടതികൾക്ക് വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കുക മാത്രമല്ല, ഇരകളായ കുട്ടികൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം (Compensation) നൽകുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനും അധികാരമുണ്ട്.
ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോടതി ഉത്തരവുകൾ, ഇരയുടെ പുനരധിവാസത്തിനും ചികിത്സാ ചെലവുകൾക്കുമായി സംസ്ഥാന നിയമ സേവന അതോറിറ്റി (State Legal Services Authority) വഴി സമയബന്ധിതമായി നഷ്ടപരിഹാരം ഉറപ്പാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
ഈ നിയമവ്യവസ്ഥകൾ കുട്ടികൾക്കെതിരായ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ ഇന്ത്യയിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ഗൗരവമായ സമീപനത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.