30/03/2024
ΚΑΠΟΙΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΑΤΑΚΤΩΣ ΕΙΡΗΜΜΕΝΕΣ (σεντόνι σεντονάκι μου)
Με παίρνει υποψήφιος πελάτης (πωλητής) τηλέφωνο και μου λέει με περισπούδαστο και Ελληνιόλικο ύφος :
«Ρε Χρήστο έχω το τάδε ακίνητο, μικρή διπλοκατοικία (σημειωτέο παμπάλαιο , ασυντήρητο και ανεκμετάλλευτο , αλλά σε καλή περιοχή των ΒΠ). Μήπως τώρα είναι εποχή «να πιάσουμε κάνα κορόιδο Κινέζο και να του το δώσουμε για VISA με 500 χιλιάρικα ή ακόμα καλύτερα μιας και είναι δυο διαμερίσματα των 90 τ.μ. το καθένα , να τα δώσουμε για 2 κορόιδα και να βγάλουμε κάνα εκατομμύριο;»
Είχα αρχίσει να γελάω στη μια Visa , στις 2 και το εκατομμύριο «μου φύγανε» από τα γέλια .
Συνοπτικά τον έστειλα για να μαζέψει μαργαρίτες , γιατί σε ανθρώπους με τέτοιο σκεπτικό είναι άσκοπη απώλεια φαιάς ουσίας να τους εξηγήσεις τι συμβαίνει.
Λοιπόν ας προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πραγματα σε μια σειρά (όσο αυτό είναι εφικτό).
GOLDEN VISA
Καλώς ή κακώς η Golden Visa πλέον γίνεται είδος πολυτελείας για λίγους που θα ερθουν να ρίξουν από 400 έως 800 χιλιάρικα στην Ελλάδα , όχι για να επενδύσουν , αλλά γιατί γουστάρουν τη χώρα και θα μείνουν εδώ ή θα μένουν τον περισσότερό χρόνο. Ξεχνάμε τους «επενδυτές» τύπου να δώκω 250 χιλιάρικα να πάρω άδεια παραμονής και μετά να σουλατσάρω στην Ευρώπη ελεύθερα κι ας μη το δω ποτέ το ρημάδι που αγόρασα.
Οπότε όσοι κονόμησαν (ιδιοκτήτες, μεσίτες, δικηγόροι , συμβολαιογράφοι κ.λπ.) κονόμησαν ειδικά ιδιοκτήτες που είδαν τα ακίνητά τους, από εκεί που παρακαλούσαν να τα δώσουν με 600 ευρώ το μέτρο και δε χτύπαγε ούτε ποντικός τη πόρτα τους, βρέθηκαν να παίρνουν ποσά 1200-1500 ευρώ το μέτρο. Αυτό πλέον τελειώνει.
Μια μικρή παράταση έως το τέλος του 2024 παίρνει η (ήδη δύσκολη ) παρούσα κατάσταση. Οποίος πρόλαβε τον Κυρίο είδε.
ΘΑ ΠΕΣΟΥΝ ΟΙ ΤΙΜΕΣ;
Είναι περίπου σα να ρωτάμε αν θα έχουμε ζεστό καλοκαίρι ή κρύο χειμώνα. Κι αν για τον καιρό υπάρχουν τα μερομήνια για την αγορά ακινήτων ακόμα δεν έχουν ανακαλυφθεί. Οι τιμές επηρεάζονται από τους εξής βασικούς παράγοντες:
1. Προσφορά και Ζήτηση . Να μην το ξαναεξηγούμε .Όταν το Π είναι μεγαλύτερο από το Ζ , οι τιμές τείνουν να πέσουν, στο αντίθετο ανεβαίνουν. Αυτή τη στιγμή το Ζ είναι μεγαλύτερο από το Π.
2. Επειδή τα Νότια Προάστια «πουλάνε χωρίς αύριο» δε σημαίνει πως το Γαλάτσι ή Νέα Ιωνία και τα Πατήσια , θα κάνουν το ίδιο . Άρα λοιπόν οι τιμές διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό ΚΑΙ από το location . Και πλέον λόγω του 1 (Golden Visa) θα πρέπει να διορθωθούν προς τα κάτω και αρκετά μάλιστα . Οι αγοραστές(κατά κύριο λόγο πια μόνο Έλληνες) δε θα πληρώσουν τα Πατήσια για Άλιμο ακόμα και παλάτι να είναι το ακίνητο.
3. Δανειοδοτική Πολιτική. Στη 10 ετια του 2000 οι τράπεζες μας δίνανε στεγαστικά δάνεια σχεδόν σε όποιον μιλούσε Ελληνικά και όχι μόνο τα δίνανε αλλά τους πιάνανε και από το σβέρκο για να τα δώσουν. Χρηματοδοτούσαν ακόμα και το 120% της τιμής. Τα αποτελέσματα γνωστά . Τα funds πλέον είναι γεμάτα από ακίνητα εκείνης της εποχής . Σήμερα πλέον για να πάρεις στεγαστικό δάνειο , πρέπει να παρουσιάσεις τέτοια στοιχεία , που θα ντρέπεται κι ο υπάλληλος να στο δώσει γιατί μπορεί και να μην το χρειάζεσαι. Ένα περίπου 20% είναι , αξιόχρεο και ο μόνος λόγος που θα έπαιρνε δάνειο θα ήταν για να μην πειράξει τα μετρητά του . Οι υπόλοιποι με 4 εκατομ εξ αυτών να χρωστάνε στην Εφορία και στα Ασφαλ. Ταμεία ούτε απ’ έξω δε πρέπει κανονικά να περνάνε από Τράπεζες.
Υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες , αλλά θεωρώ πιο σημαντικούς αυτούς.
ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Παρουσίασε η κυβέρνηση ένα φιλόδοξο πρόγραμμα «άτοκης χρηματοδότησης» με εγγύηση του Ελ. Δημοσίου για ν αποκτήσουν νέοι ένα ακίνητο με αξία από 150-200 χιλ. ευρώ το πρόγραμμα «Σπίτι μου». Ένα ωραίο περιτύλιγμα αλλά όταν άνοιγες το δώρο η συναρμολόγηση ήταν σα να προσπαθούσες σε χρόνο 2 ωρών να φτιάξεις ένα παζλ 2.000 κομματιών. Παρόλα αυτά όμως , κουτσά στραβά λειτούργησε και μετρά πάπα λα γιατί τα χρήματα τέλος.
Η κατάργηση (επί της ουσίας) της Golden Visa , φιλοδοξεί να «ρίξει» ακίνητα στην αγορά με λογικές τιμές . Φυσικά η Κυβέρνηση ως συνηθίζει η κάθε Κυβέρνηση ούτε καν ρώτησε τους ειδικούς , ουτε καν άκουσε τις απόψεις τους . Και τα αποτελέσματα θα είναι από πενιχρά έως ασήμαντα. ΙΣΑ ίσα που κάποια παρατημένα κτίρια ημιτελή η ρημαδιά , θα έβρισκαν αγοραστές , θα ανακαινίζονταν και θα έπεφταν στην αγορά με ενεργειακή κλάση Α , είτε για πώληση , είτε για μακροχρόνια ενοικίαση . Εδώ να πούμε πως το μέτρο να μην δίνονται σε βραχυχρόνια μίσθωση τα ακίνητα από Golden Visa , αλλά μόνο στη μακροχρόνια είναι σωστό και πρέπει κατά τη προσωπική μου άποψη να επεκταθεί σε όλες τις αδεείς που δοθήκαν για Golden Visa αναδρομικά, χωρίς να ξέρω αν αυτό είναι εφικτό.
Κάποιες κινήσεις γίνονται από μεγάλους παίχτες του εγχώριου Real Estate , με αγορές μεγάλων κτιρίων που θα γίνουν φοιτητικές εστίες και θα δώσουν ανάσα σε ένα κομμάτι που κάθε Ιούλιο έως Σεπτέμβριο γίνεται ένας χαμούλης. Θα πάρει 2-3 χρονιά αλλά κάλιο αργά από ποτέ.
Αυτά που ακούω για πλαφόν σε αυξήσεις ενοικίων και σε τιμές ενοικίων , είναι όνειρα θερινής νυκτός γιατί καταλύεται κάθε έννοια της ελεύθερης διάθεσης της περιουσίας των ιδιοκτητών. Και η ερώτηση που κάνω πάντα όταν μου λένε κάτι τέτοια είναι : «Εσείς αν είχατε ένα ακίνητο προς ενοικίαση θα ακολουθούσατε τη πορεία της αγοράς ή θα το δίνατε με φιλανθρωπικά κριτήρια;» Απάντηση ακόμα δεν έχω πάρει. Και τι στο κάτω κάτω θεωρείται «λογική τιμή» και «λογική αύξηση;».
ΠΟΙΟΙ ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ;
Και εδώ έχουμε κατηγορίες που βασίζονται κυρίως στο διαθέσιμο budget.
1. Αγοραστές από 50-150 χιλιάδες
2. Αγοραστές από 150-350 χιλιάδες
3. Αγοραστές 350 + χιλιάδες
Οι δύο πρώτες κατηγορίες αφορούν τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων αγοραστών και (ελέω της τροποποίησης της Golden Visa)θα είναι το μοναδικό κοινό στο οποίο θα απευθυνονται σε λίγο οι περισσοτεροι ιδιοκτήτες , πλήν αυτών που έχουν ιδιοκτησίες σε top περιοχές (βλ. Νότια Προάστια, Π. Ψυχικό, Φιλοθέη κ.λπ.). Τα ζητούμενα αυτή τη στιγμή 2500 και 3000 ευρώ το τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας για ακίνητα πέραν της 20 ετια σε παλαιότητα ,και με μέτριες έως κακές ανακαινίσεις, θα είναι όνειρα θερινής νυκτός πλην ελαχίστων εξαιρέσεων (βλ. Κολωνάκι και Ιστορικό Κέντρο). Δεν περιμένω πως θα βάλουν σύντομα νερό στο κρασί τους. Τουλάχιστον όχι για τον επόμενο χρόνο.
Η Τρίτη κατηγορία των 350+ χιλιάδων αρχίζει να έχει και δικαίως διαφορετικές απαιτήσεις . Θα απευθυνθεί σε νεόδμητα κυρίως ή σε εξαιρετικά και ριζάIκα ανακαινισμένα διαμερίσματα με έμφαση στο location αφενός και στην γενικότερη κατάσταση και συντήρηση της πολυκατοικίας αφετέρου . Γιατί τι να το κάνω το άψογα ριζικά ανακαινισμένο διαμέρισμα , σε μια πολυκατοικία που είναι ασυντήρητη και σε λίγο καιρό θα βλέπω την υγρασία του διπλά ή από τη ταράτσα να με επισκέπτεται.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Θα έχουμε ανακατατάξεις στο εγχώριο Real Estate . Όχι όμως άμεσα και όχι με διακυμάνσεις απότομες . Η ελληνική αγορά λειτουργεί πάντα με χρονοκαθυστέρηση στα γεγονότα και τις καταστάσεις μέχρι να τις «χωνέψει». Το είδαμε στην αρχή της κρίσης το 2010 που φτάσαμε στο 2012 για να το καταλάβουμε στο πετσί μας. Δύο γνωστοί μου κατασκευαστές , από αυτούς που κάνουν προσεκτικά βήματα και χωρίς ανοίγματα και δανεισμούς, σταμάτησαν να χτίζουν το 2012 και ξανάρχισαν δειλά δειλά το 2016. Μιλώντας μαζί τους προχθές και ξέροντας πως πουλούσαν από τα σχέδια τη τελευταία 3ετία τουλάχιστον, μου είπαν και οι δύο πως φρενάρουν γιατί βλέπουν κράτημα της αγοράς στα νεόδμητα αφενός λόγω κατασκευαστικού κόστους ,πλέον είναι στα 1700/τ.μ. και αν βάλεις και την αξία του δομήσιμου τετραγωνικού του οικοπέδου φτάνεις στα 2700/τ.μ. , οπότε ξεκινάς από τα 4000 να πουλάς και ανεβαίνεις και αφετέρου λόγω φρένου στη ζήτηση στεγαστικών δανείων λόγω υπερβολικών και ασύμφορων επιτοκίων. Σημειωτέων πως και δυο χτίζουν στα ΒΠ (Μαρούσι, Χαλάνδρι, Αγιά Παρασκευή, Βριλήσσια και όχι Ελληνικό και Γλυφάδα).Πάντα οι εξαιρέσεις θα υπάρχουν.
Γνώμη μου είναι πως όποιος θέλει πραγματικά να πουλήσει και όχι οι «βαλτό τόσο και βλέπουμε», πρέπει ν αρχίσουν να βλέπουν πιο ρεαλιστικά τις εκτιμήσεις που τους δίνουν οι επαγγελματίες της αγοράς. Και αν δεν τους κάνουν οι εκτιμήσεις ή τις θεωρούν «σκότωμα» ας μην πουλήσουν κι ας μην διαφημίσουν γιατί αφενός το ακίνητο τους θα χάσει αξία όσο θα μένει στα αζήτητα και αφετέρου θα συνεισφέρουν άθελα τους στη παράταση της στρέβλωσης της αγοράς.
Regio Realty. Πωλήσεις,Ενοικιάσεις,Κατοικίες,Επαγγελματικά,ακίνητα,Ζήτηση ακινήτου, Ανάθεση Ακινήτου