10/05/2026
Είχα την ιδιαίτερη τιμή να είμαι μία εκ των ομιλητριών σε ημερίδα, η οποία διοργανώθηκε από την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η ημερίδα αποτέλεσε μια ουσιαστική πρωτοβουλία ανάδειξης θεμελιωδών αξιών, που καθορίζουν την ποιότητα της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας: τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την εμπιστοσύνη. Η σημασία αυτών των εννοιών δεν είναι θεωρητική· είναι βαθιά πρακτική και άμεσα συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή κάθε πολίτη.
Ως δικηγόρος ανέπτυξα το θέμα:
" Δικαιοσύνη, Ισότητα και Εμπιστοσύνη ως Πυλώνες Δημοκρατικής και Κοινωνικής Συνοχής" .
Η εισήγησή μου έχει ως κάτωθι:
"Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,
Σεβαστά μέλη της Επιτροπής
Αγαπητοί παρευρισκόμενοι
Με ιδιαίτερη τιμή και αίσθημα ευθύνης στέκομαι ενώπιόν σας για να αναπτύξω ένα θέμα που αγγίζει τον πυρήνα της ανθρώπινης συνύπαρξης και της πολιτικής οργάνωσης: τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την εμπιστοσύνη. Πρόκειται για τρεις έννοιες που δεν λειτουργούν μεμονωμένα, αλλά συνθέτουν ένα ενιαίο αξιακό σύστημα, απαραίτητο για τη σταθερότητα, τη συνοχή και την πρόοδο κάθε κοινωνίας.
Η δικαιοσύνη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε οργανωμένης πολιτείας. Δεν περιορίζεται απλώς στην απονομή του δικαίου μέσω θεσμών και νόμων· επεκτείνεται σε μια ευρύτερη ηθική αντίληψη που διέπει τη συμπεριφορά των πολιτών και τη λειτουργία της εξουσίας. Η ουσιαστική δικαιοσύνη προϋποθέτει αντικειμενικότητα, αμεροληψία και συνέπεια. Όταν οι νόμοι εφαρμόζονται με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις, τότε καλλιεργείται το αίσθημα ασφάλειας και ενισχύεται η πίστη των πολιτών στο σύστημα.
Ωστόσο, η δικαιοσύνη από μόνη της δεν επαρκεί εάν δεν συνοδεύεται από την ισότητα. Η ισότητα δεν ταυτίζεται με την ισοπέδωση ούτε με την άρνηση της διαφορετικότητας. Αντιθέτως, συνιστά την αναγνώριση ότι κάθε άνθρωπος δικαιούται ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση. Σε μια κοινωνία που σέβεται την ισότητα, οι ανισότητες δεν αγνοούνται, αλλά αντιμετωπίζονται με πολιτικές που αποσκοπούν στην άμβλυνσή τους. Η ισότητα είναι εκείνη που επιτρέπει σε κάθε άτομο να συμμετέχει ενεργά και δημιουργικά στο κοινωνικό σύνολο.
Στο σημείο αυτό αναδεικνύεται η σημασία της εμπιστοσύνης, η οποία λειτουργεί ως συνεκτικός ιστός μεταξύ πολιτών και θεσμών. Η εμπιστοσύνη δεν αποτελεί δεδομένο στοιχείο· είναι αποτέλεσμα διαρκούς προσπάθειας και οικοδομείται μέσα από τη συνέπεια, τη λογοδοσία και τον σεβασμό. Όταν οι πολίτες εμπιστεύονται τους θεσμούς, τότε ενισχύεται η συμμετοχή, μειώνεται η κοινωνική ένταση και προάγεται η συνεργασία. Αντίθετα, η έλλειψη εμπιστοσύνης οδηγεί σε αποξένωση, αμφισβήτηση και ενίοτε σε κοινωνική αποσταθεροποίηση.
Οι τρεις αυτές έννοιες συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους. Η δικαιοσύνη ενισχύει την εμπιστοσύνη, η ισότητα θεμελιώνει τη δικαιοσύνη και η εμπιστοσύνη καθιστά δυνατή τη λειτουργία της ισότητας στην πράξη. Πρόκειται για μια δυναμική σχέση αλληλεξάρτησης, η οποία απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και ενεργή συμμετοχή όλων μας.
Στη σύγχρονη εποχή, όπου οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν πολυδιάστατες προκλήσεις —οικονομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές— η ανάγκη για ενίσχυση αυτών των αξιών καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική. Η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, η κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς και η αίσθηση αδικίας που βιώνουν πολλοί πολίτες αποτελούν ενδείξεις ότι οι αξίες αυτές δοκιμάζονται.
Η απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Απαιτείται μια συνολική προσέγγιση που να ενισχύει τους θεσμούς, να προάγει τη διαφάνεια και να διασφαλίζει τη συμμετοχή των πολιτών. Η παιδεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς μέσα από αυτήν διαμορφώνονται οι συνειδήσεις και καλλιεργούνται οι αξίες του σεβασμού, της υπευθυνότητας και της αλληλεγγύης.
Επιπλέον, η πολιτεία οφείλει να λειτουργεί ως πρότυπο δικαιοσύνης και ισότητας. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με γνώμονα το κοινό καλό και όχι το επιμέρους συμφέρον. Η λογοδοσία και η διαφάνεια δεν είναι απλώς διοικητικές αρχές, αλλά βασικές προϋποθέσεις για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
Από την πλευρά τους, οι πολίτες καλούνται να αναλάβουν ενεργό ρόλο. Η συμμετοχή στα κοινά, ο σεβασμός στους νόμους και στους συνανθρώπους, καθώς και η καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας αποτελούν απαραίτητα στοιχεία για τη διατήρηση μιας υγιούς κοινωνίας.
Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι η δικαιοσύνη, η ισότητα και η εμπιστοσύνη δεν είναι αφηρημένες έννοιες ούτε μακρινά ιδανικά. Είναι ζωντανές αξίες που καθορίζουν την καθημερινότητά μας και επηρεάζουν το μέλλον των κοινωνιών μας. Η διατήρησή τους απαιτεί συνεχή προσπάθεια, συλλογική ευθύνη και αταλάντευτη προσήλωση.
Ας εργαστούμε, λοιπόν, με συνέπεια και αποφασιστικότητα για μια κοινωνία όπου η δικαιοσύνη θα είναι αδιαπραγμάτευτη, η ισότητα αυτονόητη και η εμπιστοσύνη ακλόνητη.
Σας ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας".
Η ημερίδα αυτή, δεν αποτέλεσε απλώς μια συνάντηση ανταλλαγής απόψεων, αλλά την αφετηρία μιας διαρκούς και ουσιαστικής προσπάθειας για την εμπέδωση των αξιών της δικαιοσύνης, της ισότητας και της εμπιστοσύνης.»
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για τη συνεργασία, τους συναδέλφους μου: @Κωνσταντίνο Διαμαντή, Rossi, Lefèvre και Andersson!!!
