14/07/2020
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ ΤΟΥ ΕΔΔΑ - ΜΑΖΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ
Το ΕΔΔΑ ελέγχει τη χώρα για τη μεταχείριση των γυναικών κρατουμένων στις φυλακές Κορυδαλλού και Θήβας, τις μεταγωγές, την ιατρική υποστήριξη στην κράτηση, την κράτηση των τοξικομανών, υπό το πρίσμα του άρθρου 2 (δικαίωμα στη ζωή) 3 (απαγόρευση απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης), 8 (προστασία ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής) και 13 (αποτελεσματική προσφυγή) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Κοινοποιήθηκαν στην Ελληνική Κυβέρνηση οι με αριθ. 12280/18 και 48795/19 προσφυγές
ΣΑΡΡΗ και άλλες και ΒΑΜΒΑΚΟΠΟΥΛΟΥ και άλλες κ. Ελλάδας, που είχαν κατατεθεί από 10 και 5 γυναίκες κρατούμενες στις 5 Μαρτίου 2018 και 12 Σεπτεμβρίου 2019 αντίστοιχα.
Σύμφωνα με τη δημοσίευση της κοινοποίησης από το ΕΔΔΑ:
«ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
Οι προσφυγές αφορούν τις συνθήκες κράτησης των προσφευγουσών στη φυλακή Κορυδαλλού. Επιπλέον, οι τοξικομανείς προσφεύγουσες αριθ. 1, 2, 5, 6 και 7 της προσφυγής με αριθ. 12280/18 ισχυρίζονται ότι θα έπρεπε να είχαν φυλακιστεί σε δομή κατάλληλη για την κατάσταση της υγείας τους και ότι αυτή η παράλειψη παραβίασε το άρθρο 5 § 1 της Σύμβασης.
Επιπλέον, οι προσφεύγουσες αριθ. 8 και 10 της προσφυηής με αριθ. 12280/18 μεταφέρθηκαν από τη φυλακή Κορυδαλλού στη φυλακή Ελαιώνα, όπου διαμαρτύρονται για τις θλιβερές συνθήκες κράτησης.
Τέλος, οι προσφεύγουσες με αριθ. 1, 2, 3 και 4 της προσφυγής με αριθ. 48795/19, διαμαρτύρονται για την έλλειψη ιατρικής παρακολούθησης προσαρμοσμένης στην κατάσταση της υγείας τους.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Ως προς τις προσφυγές με αριθ. 12280/18 και 48795/19
1. Οι προσφεύγουσες υπέστησαν απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της υγείας τους και τις συνθήκες κράτησής τους στη φυλακή Κορυδαλλού, κατά παράβαση του άρθρου 3 της Σύμβασης;
2. Διαθέτουν οι προσφεύγουσες αποτελεσματική προσφυγή για να αμφισβητήσουν τις συνθήκες κράτησής τους, σύμφωνα με το άρθρο 3 μαζί με το άρθρο 13 της σύμβασης;
Ως προς την προσφυγή με αρ. 12280/18
1. Όσον αφορά τις προσφεύγουσες με αριθ. 1 και 10 και λόγω της ψυχικής τους υγείας, οι αρχές γνώριζαν ή έπρεπε να γνωρίζουν την ύπαρξη πραγματικού και άμεσου κινδύνου για τη ζωή τους; Εάν ναι, έχουν κάνει ό, τι εύλογα αναμενόταν από αυτές, προκειμένου να αποτρέψουν αυτόν τον κίνδυνο σύμφωνα με το άρθρο 2 της Σύμβασης; (Jeanty κατά Βελγίου, αριθ. 82284/17, § 71, 31 Μαρτίου 2020 και Keenan κατά Ηνωμένου Βασιλείου, αριθ. 27229/95, § 93, ΕΣΔΑ 2001 - III);
2. Η θέση των προσφευγουσών με αριθ. 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 και 10 σε προσωρινή κράτηση στον ίδιο τόπο με τις καταδίκους αναλύεται σε παράβαση του άρθρου 3 της Σύμβασης;
3. Η κράτηση των τοξικομανών κρατουμένων προσφεγουσών με αριθ. 1, 2, 5, 6 και 7 είναι "νόμιμη" κατά την έννοια του Άρθρου 5 § 1 της Σύμβασης; Επιπλέον, υποβλήθηκαν ή έπρεπε να υποβληθούν σε θεραπευτική διαδικασία πριν ή κατά τη διάρκεια της κράτησής τους;
4. Σχετικά με τις προσφεύγουσες υπ’ αριθ. 3 και 4, το γεγονός ότι οι αρχές απέρριψαν τη μεταφορά τους στη φυλακή Διαβατών για να διατηρήσουν επαφή με τα αγαπημένα τους πρόσωπα παραβιάζει το δικαίωμά τους για σεβασμό της οικογενειακής ζωής, σύμφωνα με το άρθρο 8 της Σύμβασης (Kosenko κατά Ρωσίας, αριθ. 15669/13 και 76140/13, § 63-67, 17 Μαρτίου 2020, Mozer κατά Δημοκρατίας της Μολδαβίας και Ρωσία [GC], αριθ. 11138/10, § 193-195, 23 Φεβρουαρίου 2016);
5. Η μεταφορά των προσφευγουσών με αριθ. 8 και 10 από τη φυλακή Κορυδαλλού στη φυλακή Ελαιώνα τον Φεβρουάριο του 2018 διακόπτει τη συνεχιζόμενη κατάσταση της κράτησής τους κατά την έννοια της νομολογίας του Δικαστηρίου του Ananyev κ.ά. Ρωσίας (αρ. 42525/07 και 60800/08, § 77, 10 Ιανουαρίου 2012);
6. Ενόψει της μεταγωγής των προσφευγουσών με αριθ. 8 και 10 στη φυλακή του Ελαιώνα, υποβλήθηκαν σε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης της υγείας τους και των συνθηκών κράτησης στη συγκεκριμένη φυλακή, και ειδικότερα κατά παράβαση του Άρθρου 3 της Σύμβασης;
Ως προς την προσφυγή με αρ. 48795/19
Έχουν υποβληθεί οι προσφεύγουσες υπ’ αριθ. 1, 2, 3 και 4 σε ιατρική παρακολούθηση προσαρμοσμένη στην κατάσταση της υγείας τους, σύμφωνα με το άρθρο 3 της Σύμβασης.
Έχουν προσφάτως λάβει χώρα κοινοποιήσεις προσφυγών 40 γυναικών που κρατούνται στις φυλακές Θήβας, όπου θίγεται και η "εξορία" των γυναικών από την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας εντός του σωφρονιστικού τοπίου. Είναι ξεκάθαρο ότι η κράτηση των γυναικών έχει τεθεί υπό το διερευνητικό φακό του ΕΔΔΑ.
Έχει προηγηθεί επίσης υποβολή παρτηρήσεων από το γραφείο μας σε έτερη προσφυγή κρατουμένων γυναικών της Θήβας, ενώ η πρώτη προσφυγή που κοινοποιήθηκε για τον Ελεώνα, αφορώσα στη μεταχείριση 7 οροθετικών γυναικών και τις διακρίσεις που αντιμετώπισαν, οδηγείται σε δημοσίευση απόφασης στις 16/7/2020, έχει δε εκδοθεί δελτίο τύπου του ΕΔΔΑ που προαναγγέλλει τη δημοσίευσή της.
Η 1η απόφαση επί προσφυγής ΕΔΔΑ (Pekov & Andreeva) για γυναικείες φυλακές στην Ελλάδα που εξεδόθη, σχετικά πρόσφατα (Σεπτ.2018), ήταν για το τμήμα γυναικών στις φυλακές Διαβατών, το οποίο έκλεισε μετά την καταδίκη της χώρας για τις συνθήκες που επικρατούσαν εκεί.
Μια ακόμα πρόσφατη κοινοποίηση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα θέματα φόλου είναι η Lo**ta Jand κ. Ελλάδας, όπου η διεμφυλική προσφεύγουσα παραπονέθηκε ότι λόγω του ότι δεν είχε επισήμως κάνει αλλαγή φύλου τοποθετήθηκε σε ειδικό (περιοριστικό) καθεστώς στην ανδρική φυλακή Κέρκυρας επί σειράν ετών και δεν ήταν καν "νοητή" η μεταφορά της στις γυναικείες φυλακές. Στα πλαίσια της προσφυγής αυτής, η Ελλάδα εξετάζεται για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, και έλλειψη αποτελεσματικής προσφυγής, όσο και για διακρίσεις στην απόλαυση των παραπάνω ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το ΕΔΔΑ κατέγραψε την προσφυγή της και αναφέρεται σε αυτή στο επιθυμητό της όνομα και φύλο, παρόλο που οι επίσημες εγγραφές είναι διαφορετικές, στο ανδρικό φύλο.
Όλες οι παραπάνω προσφεύγουσες υποστηρίχθηκαν νομικά και εκπροσωπούνται ενώπιον του ΕΔΔΑ από το γραφείο μας.