01/03/2025
Τέμπη 2003- Τέμπη 2023 :
Τα τραγικά κοινά σημεία των δύο τραγωδιών - Μια νομική προσέγγιση των εγκλημάτων όπως εξετάσθηκαν από την Δικαιοσύνη
Το τροχαίο δυστύχημα που σημειώθηκε στα Τέμπη στις 13 Απριλίου 2003 αποτελεί μία από τις πιο τραγικές στιγμές της ελληνικής οδικής ιστορίας. Το ατύχημα προκλήθηκε όταν ένα υπέρβαρο φορτηγό, που μετέφερε φύλλα νοβοπάν, έχασε τον έλεγχο σε μια στροφή, μπήκε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούστηκε με διερχόμενο τουριστικό λεωφορείο. Στο λεωφορείο επέβαιναν μαθητές και καθηγητές που επέστρεφαν από σχολική εκδρομή, με τραγικό απολογισμό 21 νεκρούς μαθητές και σοβαρούς τραυματισμούς άλλων επιβατών.
Η υπόθεση απασχόλησε εκτενώς τη δικαιοσύνη, καθώς εγέρθηκαν ζητήματα σχετικά με την ευθύνη των εμπλεκομένων και την ύπαρξη ενδεχόμενου δόλου. Το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Λάρισας παρέπεμψε στο ακροατήριο του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου τους υπευθύνους του δυστυχήματος, συμπεριλαμβανομένου του οδηγού της νταλίκας, των ιδιοκτητών του οχήματος, του υπεύθυνου φόρτωσης του εμπορεύματος και των διευθυντών της μεταφορικής εταιρείας (έχει μεγάλη σημασία ότι διατυπώθηκαν κατηγορίες και σε βάρος διευθυντικών στελεχών).
Οι κατηγορίες που απαγγέλθηκαν με το βούλευμα αφορούσαν τα αδικήματα της ανθρωποκτονίας και της πρόκλησης σωματικών βλαβών με ενδεχόμενο δόλο, καθώς και τη διατάραξη της ασφάλειας των συγκοινωνιών. Σύμφωνα με τη νομική προσέγγιση της υπόθεσης, οι εμπλεκόμενοι γνώριζαν ότι η υπερφόρτωση του οχήματος και η ελλιπής συντήρησή του μπορούσαν να οδηγήσουν σε θανατηφόρο τροχαίο, αλλά αποδέχθηκαν τον κίνδυνο, επιδιώκοντας το κέρδος, άρα δεν επρόκειτο για αμέλεια αλλά για δόλο.
Στη συνέχεια, ασκήθηκε έφεση κατά του βουλεύματος, και το Συμβούλιο Εφετών Λάρισας εξέδωσε νέο βούλευμα, τροποποιώντας τις κατηγορίες σε ανθρωποκτονία εξ αμελείας. Η απόφαση αυτή βασίστηκε στη θεωρία της αποδοχής ή μη του ενδεχόμενου δόλου, καταλήγοντας ότι οι υπεύθυνοι δεν επιδίωξαν συνειδητά το αποτέλεσμα, αλλά ούτε και το αποδέχθηκαν ως πιθανό. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση, οδηγώντας την υπόθεση στο ακροατήριο με κατηγορίες που συνδέονται κυρίως με αμέλεια.
Η υπόθεση αυτή ενδιαφέρει για την τραγωδία που σημειώθηκε στα Τέμπη 20 χρόνια αργότερα, όταν επιβατική αμαξοστοιχία συγκρούστηκε με
Εμπορική αμαξοστοιχία στην γραμμή Αθήνα Θεσσαλονίκη. Η έλλειψη προσωπικού, η πλημμελής συντήρηση του δικτύου, η μη ύπαρξη τηλεδιοίκησης και ο λάθος χειρισμός από τον σταθμάρχη σε συνδυασμό με την μεγάλη έκρηξη που σημειώθηκε μετά την σύγκρουση οδήγησαν στον θάνατο 57 ανθρώπους.
Μέχρι σήμερα το κατηγορητήριο φαίνεται να αφορά ανθρωποκτονία από αμέλεια (πλημμέλημα)και διατάραξη συγκοινωνιών με θανατηφόρο αποτέλεσμα (κακούργημα).
Εχει σημασία όμως εάν οι πράξεις και παραλείψεις θα οδηγήσουν σε απαγγελία κατηγορίας για θανατηφόρα έκθεση ή ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο και εάν οι ευθύνες θα αφορούν πρόσωπα που κατά την ενάσκηση των εξουσιών τους είχαν νομική ευθύνη για την λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου, κατά τραγική αναλογία με την υπόθεση των Τεμπών το 2003.
