24/10/2022
" Προσέγγιση της έννοιας του εγγράφου στην Πολιτική Δίκη"
Απόσπασμα απο το βιβλίο "ΝΟΜΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ, ΕΚΔ. ΑΝΤ. Ν. ΣΑΚΚΟΥΛΑ, 1998"με παράθεση λήμματος που υπογράφει ο Ανδρέας Μπαρδάκος.
Έγγραφα (ΚΠολΔ 432 επ.): 1) Έγγραφα εί¬ναι τα έργα με τα οποία διατηρείται με τη γρα¬φή, ή μηχανική απεικόνιση η μνήμη παρωχη¬μένων πράξεων ή γεγονότων ( Κοροτζή, Η έγγραφη απόδειξη στην πολιτική δίκη, Β' έκ¬δοση, 1993, 20). 2) Έγγραφα είναι τ’ αν¬θρώπινα έργα που διατηρούν τη μνήμη παρω¬χημένων γεγονότων με γράμματα (Γέσιου- Φαλτσή, Δίκαιον αποδείξεως, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 1985, 272). 3) Έγγραφα είναι κά¬θε είδους κείμενα διατυπωμένα ή αποτυπωμέ¬να με γραφή, δακτυλογράφηση, εκτύπωση, φωτογράφιση (Ράμμου, Εγχειρίδιου αστικού δικονομικού δικαίου, Β, 1980, 683). 4) Έγγραφα είναι κάθε γραπτή Βεβαίωση ή μη-χανική αποτύπωση των κρίσιμων πραγματι¬κών γεγονότων (Μπέη, Θεμελιακές έννοιες, 1984, 251: του ίδιου, Απόδειξη, 1976, 78).
Είδη εγγράφων: α) Έγγραφα που ενσωμα¬τώνουν ορισμένο δικαίωμα (αξιόγραφα), νο¬μιμοποιητικά, συστατικά και αποδεικτικά: Α¬ξιόγραφα είναι τα έγγραφα τα οποία συνδέο¬νται τόσο στενά με ορισμένο δικαίωμα, ώστε η κατοχή του εγγράφου να αποτελεί πάντοτε ουσιαστική προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος, ενώ για τη μεταβίβασή του να α¬παιτείται κατά κανόνα η παράδοση του εγγρά¬φου (Δελούκα, Αξιόγραφα, 1980, σ. 23, Ν. Ρόκα, Αξιόγραφα, 1992, 7). Νομιμοποιητι¬κά είναι τα έγγραφα στα οποία η κατοχή τους νομιμοποιεί τον κάτοχο (κομιστή) για την ά¬σκηση ορισμένου δικαιώματος, ενώ αντίστοι¬χα ο οφειλέτης απαλλάσσεται με την καταβο¬λή στον κομιστή του εγγράφου (Δελούκα, ό.π., 19-20, Ν. Ρόκα, ό.π., 6). Συστατικά είναι τα έγγραφα, των οποίων η ύπαρξη θεω¬ρείται από το νόμο ως απαραίτητη για τη σύ-σταση ορισμένου δικαιώματος (Δελούκα, ό.π., 19, Ν. Ρόκα, ό.π., 6, Γέσιου-Φαλ¬τσή, ό.π., 273). Αποδεικτικά είναι τα έγγρα¬φα, τα οποία δεν ενσωματώνουν ούτε παρά-γουν ορισμένο δικαίωμα αλλά -σε περίπτωση αμφισβήτησης- απλώς το αποδεικνύουν. (Δε¬λούκα, ό.π., 18, Ν. Ρόκα, ό.π., 6, Γέ¬σιου-Φαλτσή,ο.π., 273).
β) Δημόσια και ιδιωτικά: Σύμφωνα με τον ΚΠολΔ (438) δημόσια είναι τα έγγραφα που έχουν συνταχθεί κατά τους νόμιμους τύπους από δημόσιο υπάλληλο ή λειτουργό ή πρόσω¬πο που ασκεί δημόσια υπηρεσία ή λειτουργία. Ιδιωτικά είναι τα έγγραφα που δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως δημόσια, ιδιαίτερα αυ¬τά που συντάσσονται από ιδιώτες ( Κοροτζή, ό.π., 22-23, Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 277 επ.).
γ) Ανάλογα με το περιεχόμενό τους διακρίνονται σε έγγραφα διαθέσεως και μαρτυρίας. Έγγραφα διαθέσεως είναι αυτά που περιέ¬χουν δικαιοπρακτική δήλωση βουλήσεως ή ενσωματώνουν νομική πράξη (π.χ. μισθωτή¬ριο) (Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 274). Έγγραφα μαρτυρίας είναι αυτά που περιέχουν βεβαίω¬ση του εκδότη τους για συγκεκριμένο γεγο¬νός (π.χ. απόδειξη εισπράξεως χρηματικού ποσού) (Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 274). Η ση¬μασία της παραπάνω διάκρισης έγκειται στη διαφορετική αποδεικτική δύναμη μεταξύ των εγγράφων διαθέσεως και των εγγράφων μαρ-τυρίας (Μπέη, Πολιτική Δικονομία, Γενικές αρχές και ερμηνεία των άρθρων, 1975, 1739).
δ) Πρωτότυπα και αντίγραφα: Τα πρωτότυπα έγγραφα προέρχονται άμεσα από τον εκδότη τους, ενώ τα αντίγραφα συντάσσονται κατ’ ακριβή α¬πομίμηση του πρωτοτύπου. Τα αντίγραφα διακρίνονται σε απλά όταν συντάσσονται από οποιονδήποτε και σε κεκυρωμένα ή αντιπεφωνημένα όταν συντάσσονται από αρμόδιο λει¬τουργό που βεβαιώνει την ακρίβεια αντιγρα¬φής του πρωτοτύπου. Τα κεκυρωμένα ή αντιπεφωνημένα αντίγραφα έχουν ίση αποδεικτι¬κή δύναμη με τα πρωτότυπά του (Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 275).
ε) Κυρίως έγγραφα και αντέγγραφα: τα α¬ντέγγραφα εκμηδενίζουν την αποδεικτική δύ-ναμη των κυρίως εγγράφων (Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 275).
στ) Αναφέροντα και αναφερόμενα έγγρα¬φα: Αναφέροντα είναι τα έγγραφα που μνη-μονεύουν άλλα έγγραφα, δημόσια ή ιδιωτικά, ενώ αναφερόμενα τα έγγραφα που μνημο¬νεύονται σε άλλα έγγραφα (Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., 275). (Αρβανπάκη, Ζητήματα αποδει¬κτικών εγγράφων κατά τον ΚΠολΔ, 1992, Δελούκα, Αξιόγραφα, 1980, Κεραμέως, Το ελ¬ληνικόν δίκαιον της αποδείξεως υπό την επί¬δραση/ της συγχρόνου τεχνολογίας Δ 3, 26 επ., Κοροτζή, Η έγγραφη απόδειξη στην πολι¬τική δίκη, Β', 1993, Κουσούλη, Σύγχρονες μορφές έγγραφης συναλλαγής, 1992, Κρουσταλλάκη, Η αξίωσις προς επίδειξιν εγγρά¬φων μετά τον ΚΠολΔ, Δ 1, 674 επ., Μπέη, Ανταπόδειξις δι’ ιδιωτικών εγγράφων κατά προ¬φορικής συστάσεως αφανούς εταιρίας, Δ 2, 437: Συμβολές στην ερμηνεία του δικονομικού δικαίου 1,1980, σ. 377 επ., του ίδιου, Τα έγγρα¬φα στην πολιτική δίκη, Δ 23, 44 επ., Μπρακατσούλα, Τα έγγραφα στην πολιτική δίκη, 1986, Ράμμου, Φωτογραφίαι: χαρακτηρισμός αυτών ως εγγράφων, Συμβολαί εις την ερμηνείαν της ΠολΔ, II, 75, του ίδιου, Προσβολή εγγρά¬φου ως πλαστού κατονομαζομένου του πλαστογράφου, Συμβολαί εις την ερμηνείαν της ΠολΔ, IV, 47 επ., Ν. Ρόκα, Αξιόγραφα, 1992, Γέσιου-Φαλτσή, Η προσβολή των εγ¬γράφων ως πλαστών εις την πολιτικήν δίκην, Η δικονομική έννομη τάξη, I, 1981, 323 επ.
Ανδρέας Β. Μπαρδάκος
Δικηγόρος
