25/07/2016
რომპეტროლის მიერ კონფერენციის ორგანიზება: კეთილი მიზნები, თუ ზეგავლენის მოხდენის მცდელობა?
ანუ ამბავი იმისა, თუ რამდენად აუცილებელია Compliance-ის დანერგვა საქართველოში არსებულ საწარმოებში
როგორც ცნობილია, 2015 წლის 14 აპრილს კონკურენციის სააგენტომ მიიღო გადაწყვეტილება ნავთობკომპანიების დაჯარიმების თაობაზე (სოკარი 14 მილიონი, რომპეტროლი 11 მილიონი, ვისოლი 10 მილიონი, ლუკოილი 5 მილიონი და ა.შ.). ნავთობკომპანიებმა გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრეს. ერთი წლის შემდეგ, 2016 წლის აპრილში, სოკარის სასამართლო პროცესი შედგა და სამოქალაქო სასამართლომ სააგენტოს გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა. დანარჩენი ნავთობკომპანიების, მათ შორის რომპეტროლის სასამართლო პროცესი ჯერ არ გამართულა, თუმცა, სავარაუდოა, რომ სასამართლო სხვა კომპანიების შემთხვევაშიც სააგენტოს გადაწყვეტილებას დაადასტურებს. აშკარაა, რომ ეს მოლოდინი აქვს ასევე რომპეტროლის ხელმძღვანელობას. კომპანიას, რომელსაც საქართველოში თავისი მრავალწლიანი საქმიანობის მანძილზე მსგავსი კონფერენცია არ დაუფინანსებია, მიიღო გადაწყვეტილება ორგანიზაცია გაეწია და დაეფინანსებინა საერთაშორისო კონფერენცია კონკურენციის სამართლის თემაზე.
სავარაუდოდ, კონფერენციის აკადემიური მნიშვნელობის მინიჭების მიზნით მოსაწვევები გაიგზავნა სათაურით “თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გიწვევთ”... და გამოყენებული იქნა მხოლოდ თსუ-ს ლოგო. სწორედ ამიტომ ზოგიერთი კონფერენციაზე დამსწრები მოსამართლისათვის მოგვიანებით სიურპრიზი აღმოჩნდა, როდესაც გაიგეს რომ ღონისძიების ორგაზატორი არა თსუ, არამედ რომპეტროლი იყო. თუმცა, როგორც ჩანს, ღონისძიება არც თბილისის სახელწიფო უნივერსიტეტთან და არც ამავე უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტის ხელმძღვანელობასთან შეთანხმებული არ ყოფილა. ამას ადასტურებს ასევე: ღონისძიების შესახებ ინფორმაცია არ დადებულია თსუ-ს არც ერთ საიტზე, გარდა ამისა, თსუ-ს ამჟამად ერთადერთი კონკურენციის სამართლის ექსპერტი ღონისძიებაზე არც მომხსენებლის და არც სტუმრის რანგში არ იქნა მიწვეული. სანაცვლოდ ერთადერთ ქართველ ექსპერტად მომხსენებლად მიწვეული იქნა ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი, რომელსაც კონკურენციის სამართალში მცირე გამოცდილება გააჩნია.
ღონისძიების ჩატარების ადგილად რომპეტროლმა განსაზღვრა არა თსუ, სადაც მრავალი მსურველისთვის მარტივი იქნებოდა დასწრება, ან რაიმე სხვა ადგილი თბილისში, არამედ 5 ვარსკვლავიანი ყველაზე ძვირადღირებული სასტუმრო ქალაქ ბორჯომში. ღონისძიება გადანაწილდა 3 დღეზე (2016 წლის 11-13 ივლისი). კონფერენციაზე მოწვეული იქნენ კონკურენციის სამართლის თანამშომლები, მათ შორის ისინიც, რომლებიც პირადად მონაწილეობდნენ ნავთობკომპანიების (მათ შორის რომპეტროლის) წინააღმდეგ ჩატარებულ მოკვლევაში და ასევე თანამშრომლები, რომლებმაც ერთხელ უკვე წარმატებით დაიცვეს სააგენტოს გადაწყვეტილება საქალაქო სასამართლოში სოკარის წინააღმდეგ.
ღონისძიებაზე ასევე მოწვეული იქნენ მოსამართლეები, ძირითადად სააპალაციო სასამართლოდან. იმ სასამართლოს მოსამართლეები, სადაც დიდი ალბათობით რომპეტროლს საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება მოუწევს...
რომპეტროლმა მომხსენებლად მოიწვია არა უცხო ქვეყნების შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების თანამშრომლები რათა მათ ქართველი კოლეგებისათვის თავიანთი გამოცდილება კომპანიების გამოვლენისა და დაჯარიმების საკითხში გაეზიარებინათ, არამედ მომხსენებლად მოწვეული უცხოელი ექსპერტების უმრავლესობა წარმოადგენენ ფირმებს, რომლებიც იცავენ კერძო კომპანიების ინტერესებს სახელმწიფოს წინააღმდეგ. გარდა ამისა, ზედაპირული კვლევის შედეგად იკვეთება კავშირები რომპეტროლსა და ამ უცხოურ ფირმებს შორის.
შესაბამისად, შესაძლოა ზემოთაღნიშნული ძვირადღირებული კონფერენცია ორგანიზიბულ ყოფილიყო არა კონკურენციის სამართლის განვითარებისათვის (როგორც ორგანიზატორები ამას აცხადებდნენ), არამედ იმ მიზნით, რომ რომპეტროლს გარკვეული ზეგავლენა მოეხდინა მოსამართლეებსა და კონკურენციის სააგენტოს თანამშრომლებზე, რათა ისინი ერთის მხრივ, “მორალურად დაევალდებულებინათ” (ბორჯომში 5 ვასკვლავიან სასტუმროში დაპატიჟებით (სადაც ერთი ღამე 100 აშშ დოლარზე მეტი ღირს)) და მეორეს მხრივ, მიკერძოებულად შერჩეული მომხსენებლების გზით რომპეტროლს თვითონ განესაზღვრა ღონისძიების შინაარსი.
შეგასენებთ, რომ რომპეტროლის პროცესი უახლოეს დღეებში უნდა გაიმართოს. "უკეთეს დროს" კონფერენციის ჩასატარებლად რთულად თუ შეირჩეოდა. ესეც, რა თქმა უნდა, შემთხვევითი არ უნდა იყოს: კონკურენციის სააგენტო შექმნიდან 2 წელი და 3 თვე გავიდა, რომპეტროლმა კი ეს ღონისძიება სოკარის მიერ ამა წლის აპრილში წაგებულ სასამართლო პროცესის შემდეგ და საკუთარი საქმის განხილვამდე პერიოდს დაამთხვია.
Compliance, ანუ საწარმოში არსებული კორპორაციული შესაბამისობის სისტემა, რომელიც დიდი კომპანიების მართვის შემადგენელი ნაწილია და რომელიც ფაქტია რომ რომპეტროლს არ გააჩნია, სწორედ მსგავსი ქმედებების თავიდან აცილებას ისახავს მიზნად. ფუნქციონიერებადი Compliance სისტემის შემთხვევაში რომპეტროლი ასეთი ღონისძიების ამ ფორმით ჩატარებისაგან თავს შეიკავებდა.
არის რამე კანონსაწინააღმდეგო რომპეტროლის მოქმედებაში? რომპეტროლის მიერ კონფერენციის ორგანიზება და დაფინანსება შესაძლოა შეიცავდეს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 339-ე მუხლით გათვასლიწინებული კანონდარღვევის ნიშნებს: ქრთამის მიცემა, ამ შემთხვევაში ქონებრივი სარგებლის მინიჭება იმ იმედით, რომ ეს მოახდენდა გავლენას სახელმწიფო მოხელეთა გადაწყვეტილებაზე, ისჯება თავისუფლების აღკვევით ვადით სამ წლამდე (იურიდიული პირის შემთხვევაში გათვალისწინებულია ჯარიმა).