27/01/2023
❓❓ რა უნდა ვიცოდეთ დამსაქმებლისა და დასაქმებილის შრომითი ურთიერთობის შესახებ ❓👇
✅ დამსაქმებელს უფლება აქვს სამუშაოს მაძიებლისგან მოითხოვოს მხოლოდ ის ინფორმაცია, რომელიც საჭიროა დასაქმების თაობაზე გადაწყვეტილების მისაღებად.
🔴სამუშაოს მაძიებელი სარგებლობს უფლებით, არ მიაწოდოს დამსაქმებელს არარელევანტური - პირადი თუ დისკრიმინაციული ხასიათის ინფორმაცია, რომელიც მიმართულია არა ობიექტური გადაწყვეტილების მისაღებად, არამედ პირადი ინტერესის დასაკმაყოფილებლად.
✅ დამსაქმებელს უფლება აქვს გადაამოწმოს სამუშაოს მაძიებლის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სიზუსტე
🔴სამუშაოს მაძიებელი ვალდებულია, საკუთარი ინიციატივით გასცეს ისეთი ინფორმაცია, რამაც შესაძლოა ხელი შეუშალოს შემდგომში სამუშაოს შესრულებაში.
✅ დამსაქმებელს ეკრძალება წინასახელშეკრულებო ურთიერთობის დროს გაცვლილი ინფორმაციის გამჟღავნება/გასაჯაროება.
✅ დამსაქმებელი ვალდებულია სამუშაოს მაძიებელს (კანდიდატს) მიაწოდოს სრული ინფორმაცია შესასრულებელი სამუშაოს შესახებ, შრომითი ხელშეკრულების ფორმის (ზეპირი ან წერილობითი) და ვადის შესახებ; შრომის პირობების, შრომითი ურთიერთობისას დასაქმებულის უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ, შრომითი ანაზღაურების შესახებ.
💁♀️ შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში დამსაქმებელი იღებს ვალდებულებას განუსაზღვროს კონკრეტული სამუშაო დასაქმებულს და ამ სამუშაოების შესრულების სანაცვლოდ მისცეს შეთანხმებული ანაზღაურება, ხოლო მეორე მხრივ, დასაქმებული ვალდებულია კეთილსინდისიერად და ჯეროვნად, პირადად შეასრულოს ნაკისრი სამუშაო.
💁♀️ შრომითი ხელშეკრულება შესაძლოა გაფორმდეს ზეპირი ან წერილობითი ფორმით. ზეპირად დადებულ ხელშეკრულებას იგივე იურიდიული ძალა აქვს, რაც წერილობით დადებულ ხელშეკრულებას. დამსაქმებელი ვალდებულია გააფორმოს წერილობითი ხელშეკრულება, თუ ხელშეკრულების ვადა 3 თვეს აღემატება.
‼️ შვებულება დასაქმებულის უფლებაა დასვენებაზე. შრომის კოდექსი ადგენს შვებულების მიცემის ზოგად წესს, რომელიც მინიმალურ სტანდარტად მიიჩნევა. მხარეები შესაძლოა შეთანხმდნენ შვებულების გაცემის ისეთ პირობებზე, რომელიც გააუმჯობესებს დასაქმებულის დასვენების უფლებას. საქართველოს შრომის კოდექსის შესაბამისად, წლის განმავლობაში დასაქმებულს უფლება აქვს ისარგებლოს ანაზღაურებადი შვებულებით - 24 სამუშაო დღე და ანაზღაურების გარეშე შვებულებით - 15 სამუშაო დღე. საქართველოს შრომის კოდექსის შესაბამისად, დასაქმებულს უფლება აქვს მოითხოვოს ანაზღაურებადი შვებულება მუშაობის 11 თვის შემდგომ, მიუხედავად ამისა, მხარეთა შეთანხმებით, შესაძლოა დასაქმებულს მიეცეს ანაზღაურებადი შვებულება 11 თვის გასვლამდეც.
სამუშაო დრო მოიცავს იმ დროს, რა დროც დასაქმებულმა შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების (სამუშაოს) შესასრულებლად უნდა გამოიყენოს. საქართველოს შრომის კოდექსი განსაზღვრავს სამუშაო დროის მაქსიმალურ ოდენობას კვირის ჭრილში, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 40 საათს. ხოლო სპეციფიკური სამუშაო რეჟიმის საწარმოში, სადაც შრომითი პროცესი ითვალისწინებს 8 საათზე მეტ ხანგრძლივობას უწყვეტ რეჟიმში - კვირაში 48 საათს. ნებისმიერი დრო, რომელიც აღემატება დადგენილ საათებს ზეგანაკვეთურ სამუშაო დროდ მიიჩნევა.
შესვენების დრო სამუშაო დროებს შორის არსებული დროის მონაკვეთია, ხოლო დასვენების დროდ შრომის კანონმდებლობა შვებულების პერიოდსა და უქმე დღეებს მოიაზრებს.
‼️ ზეგანაკვეთური სამუშაო. შრომის კოდექსით დადგენილ ზღვრულ ოდენობაზე მეტი დროით სამუშაოს შესრულება ზეგანაკვეთურ სამუშაოდ მიიჩნევა. შრომის კოდექსით დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულს აუნაზღაუროს ზეგანაკვეთური სამუშაო ხელფასის საათობრივი განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით. მხარეთა შეთანხმებით, ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურება შესაძლებელია განხორციელდეს დამატებითი დასვენების დროის მიცემის გზით.
❓❓
რა შემთხვევაში და რა პირობებით შესაძლოა შეწყდეს შრომითი ურთიერთობა?
შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა შესაძლებელია განხორციელდეს როგორც დამსაქმებლის, ისე დასაქმებულის ინიციატივით. დამსაქმებლის მიერ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლები წინასწარ, ამომწურავადაა განსაზღვრული შრომის კოდექსში. შესაბამისად, დაუშვებელია სხვა (კანონისგან განსხვავებული) საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა.
კანონით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობის დროს, დამსაქმებელს ეკისრება წინასწარი შეტყობინების ვალდებულება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას. დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულს შეატყობინოს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ 30 კალენდარული დღით ადრე. ამასთან დამსაქმებელს უფლება აქვს მიიღოს კომპენსაცია 1 თვის შრომითი ანაზღაურების ოდენობით. კანონმდებელი ადგენს გამონაკლისს და დამსაქმებელს ანიჭებს უფლებამოსილებას, არანაკლებ 3 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს დასაქმებული ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ, ორი თვის კომპენსაციის წინასწარ გადახდის სანაცვლოდ.
💁♀️ თუ თვლით, რომ თქვენი
შრომითი უფლებები დარღვეულია დამსაქმებლის მხრიდან ჩვენ გაგიწევთ კვალიფიციურ დახმარებას. ☎️ 557 707 393
