ადვოკატი გიორგი ანთაძე • Lawyer Giorgi Antadze

25/11/2025

ამონარიდი საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის – თეიმურაზ ტუღუშის განსხვავებული აზრიდან №2/7/1542 გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით: "გარდა ამისა, თუ გერმანიის საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის კვლევის შედეგად, ჩემი კოლეგები მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ №1542 კონსტიტუციური სარჩელით სადავოდ გამხდარ საკითხზე გადაწყვეტილების დამატებით დასასაბუთებლად უფრო რელევანტური პრაქტიკა არ არსებობდა, ეს მხოლოდ ერთ რამეზე შეიძლება, მიუთითებდეს, კითხვას – ვალდებულია თუ არა სახელმწიფო, პირს მიაწოდოს მისი საპროცესო უფლებების შესახებ ინფორმაცია, როდესაც იგი საგამოძიებო ორგანოს კონტროლის ქვეშ იმყოფება, თანამედროვე განვითარებულ სამართლებრივ სივრცეში აღარავინ აყენებს ეჭვქვეშ, იმდენად მყარად დადგენილი და ესენციალური მნიშვნელობისაა აღნიშნული საპროცესო უფლების, გაფრთხილების აუცილებლობა. ასეთ პირობებში, გერმანიის ფედერალური საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის ციტირება უკეთეს შემთხვევაში არაფრისმომცემია, ხოლო, უარეს შემთხვევაში, ქმნის რისკს, წარმოჩინდეს ისე, თითქოს გერმანიის საკონსტიტუციო იურისპრუდენცია უჭერდეს მხარს თვითინკრიმინაციის პრივილეგიის შესახებ იმ ვიწრო ინტერპრეტაციას, რომელსაც №2/7/1542 გადაწყვეტილებაში უმრავლესობა გვთავაზობს. ამასთან, უცხოური იურისდიქციების სასამართლო პრაქტიკაზე მითითება, როგორც გადაწყვეტილებების დასაბუთების ერთ-ერთი დამატებითი მეთოდი, ზოგადად, მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილესა და პასუხისმგებლობას, რათა არ მოხდეს საქართველოს კონსტიტუციის ავტონომიური მნიშვნელობის უსაფუძვლო დამცრობა და, მეორე მხრივ, თავიდან იქნეს აცილებული უცხოური სასამართლოებისთვის ისეთი სამართლებრივი პოზიციის მიკუთვნება, რომელიც მას რეალურად არ გამოუთქვამს.."

ვებგვერდი შექმნილია ევროკავშირის მხარდაჭერით. მის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია საქართველოს საკონსტიტუც.....

22/11/2025

ამონარიდი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებიდან:

თუ კანონი სამართლებრივი პრობლემის სამართლიანად გადაწყვეტის ფუნქციას ვერ ასრულებს, მაშინ საჭიროა მისი განვრცობა. ასეთი ხარვეზის დადგენის დროს მნიშვნელოვან როლს ასრულებს კანონის კონტექსტის შედარებითი ანალიზი..

საჭიროა თუ არა საკანონმდებლო ხარვეზის აღმოფხვრა ( de laga lata), დამოკიდებულია იმაზე, რომ მოსამართლე თავის საქმიანობაში ემორჩილება არა მხოლოდ კანონს, არამედ იმ სამართლებრივ პრინციპებსაც, რომლებიც მოცემულია როგორც საქართველოს კონსტიტუციაში, აგრეთვე სხვა სამართლებრივ წყაროებში ან გამოხატულებას ჰპოვებს „საზოგადოების საყოველთაოდ აღიარებულ წარმოდგენებში სამართლიანობის შესახებ“. მოსამართლეებს უფლება ეძლევათ ამ „მართალი სამართლით“ დაწერილი კანონები შემდგომ განავითარონ არა მხოლოდ კანონთა ინტერპრეტაციის გზით, არამედ, ასევე, კანონის ხარვეზის შევსებისა და რესტრიქციის გზითაც.

„სამოსამართლეო სამართლის“ მიერ სამართლის განვითარება დასაშვებია, თუ კანონის სიტყვითი მნიშვნელობა იძლევა იმ დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას, რომ კანონმდებელმა ესა თუ ის პრობლემატური შემთხვევა არასაკმარისად გაიაზრა და ამიტომ იგი კანონის რეგულირების სფეროში არ გაითვალისწინა. (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 4 დეკემბრის №ას-559- 2019 განჩინება; საქმე№ას-835-2025 23 ოქტომბერი, 2025 წელი ).

12/11/2025

საინტერესო განმარტება აქტის გასაჩივრების ვადის ათვლასთან დაკავშირებით. ავტ: თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლო, მოსამართლე ბადრი ნიპარიშვილი.

კონკრეტულ შემთხვევაში გასაჩივრებული იყო საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვაზე უარის თქმის შესახებ. ადმინისტრაციული ორგანოს უარის მიზეზი: გასაჩივრება მოხდა აქტის ჩაბარებიდან 8 დღეში. ადმინისტრაციული ორგანოს მოსაზრებით კი უნდა გამოყენებულიყო “საჯარო რეესტრის” შესახებ საქართველოს კანონის 29-ე, 27-ე მუხლები და გასაჩივრების ვადის ათვლა დაწყებულიყო მარეგისტრირებელი ორგანოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებისთანავე.

განმარტება: სასამართლოს მოსაზრებით, სააგენტომ ისეთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება, როგორც რეგისტრაციაზე უარია, რაც თავისი არსით
შემაჯამებელი გადაწყვეტილებაა მოთხოვნასთან მიმართებით, განმცხადებელს უნდა შეატყობინოს იმგვარი ფორმით, რაც განმცხადებლისთვის აშკარად გახდის მისი მიღების ფაქტი, რასაც მხოლოდ პირდაპირ გამოქვეყნება ვერ ჩაანაცვლებს, ვინაიდან მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებელია მოლოდინი არსებობდეს, ხშირია შემთხვევები, როცა ასეთი გადაწყვეტილებები წინასწარ
განზრახულ ვადაში არ მიიღება. თავის მხრივ, რეგისტრაციაზე უარის გადაწყვეტილების გაუსაჩივრებლობა ადამიანს უსპობს საშუალებას იდავოს
სასამართლოში, ხოლო ხელმეორედ იმავე საკითხზე იმავე საფუძვლით მიმართვის შემთხვევაში სააგენტო ასევე უარს ეუბნება განმცხადებელს განხილვაზე, რაც საბოლოოდ ხურავს საკუთრებასთან დაკავშირებით დავის
საშუალებას, აღნიშნული კი შეიძლება არღვევდეს საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებულ საკუთრების უფლებას.

სასამართლოს შეფასებით, შემაჯამებელი გადაწყვეტილების პირდაპირ გამოქვეყნების ხერხით გაცნობის დადასტურება, არათუ ხელყოფს
განმცხადებლის შესაძლებლობას დროული ცოდნა და რეაგირება ჰქონდეს სააგენტოს გადაწყვეტილებაზე, არამედ ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილ წესსაც, რაც ძირითადი სტანდარტია ამ თვალსაზრისით და მოიცავს ფოსტის მეშვეობით ორჯერ გაგზავნას და მხოლოდ ამის შემდეგ გზავნილის საჯაროდ გავრცელებას - გამოქვეყნებას. ბუნებრივია, თითოეულ დაწესებულებას უფლება აქვს ჩაბარების ინსტიტუტი
თავისი შეხედულებისამებრ მოაწესრიგოს, თუმცა ყველა შემთხვევაში გონივრული მოლოდინი უნდა არსებობდეს, რომ ეს არ იქნება აბსტრაქტული და ჩაუბარებლობისთვის წინასწარგანწირული ფორმით განხორციელებული.

გადაწყვეტილება შესაბამისობაშია ზემდგომი ინსტანციების პრაქტიკასთან.

23/10/2025

დამსაქმებელი დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნის კანონიერი საფუძვლის შესაქმნელად გადაცდომებს კი არ უნდა „აგროვებდეს”, არამედ მასზე უნდა „რეაგირებდეს”. სწორედ უშედეგო რეაგირებაა დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონიერი საფუძველი (იხ. სუსგ. №ას-1144-2024, 29.11.2024წ.; შდრ: ქ. მესხიშვილი, საქართველოს შრომის სამართალი და საერთაშორისო სტანდარტები, 2017, გვ. 249-250).

15/09/2025

მოსარჩელეები ერთ-ერთ საქმეში ითხოვდნენ საზიარო უფლების გაუქმებას ქონების აუქციონზე რეალიზაციისა და ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეთა შორის განაწილების გზით. ექსპერტიზით დადგენილი იყო, რომ ქონების გაყოფა თანაბარმნიშვნელოვან ნაწილად შეუძლებელი იყო და ამას არც მხარეები ხდიდნენ სადავოდ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით უარი ეთქვათ მოსარჩელეებს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე იმაზე მითითებით, რომ მოპასუხე მზადყოფნას გამოთქვამდა, მოსარჩელეების მიერ დასახელებული თანხის ოდენობით გამოესყიდა მათი კუთვნილი წილი უძრავ ქონებაში, რათა არ მომხდარიყო ბინის აუქციონის წესით რეალიზაცია.

სააპელაციო პალატის მითითებით, სასამართლომ გაითვალისწინა, რომ ქონების აუქციონზე რეალიზაციის შედეგად არსებობს მაღალი რისკი, ბინა მის საბაზრო ღირებულებაზე ბევრად ნაკლებ ფასად გაიყიდოს და მესაკუთრეებმა მიიღონ იმაზე ნაკლები თანხა, ვიდრე მათ მოპასუხე მხარე სთავაზობდა. სასამართლოს განმარტებით, ლოგიკურ საფუძველს მოკლებული იყო ასე გადაჭრით მოპასუხის შეთავაზებაზე უარის თქმა და ქონების რეალიზაციის მოთხოვნა. აღნიშნული კი სააპელაციო პალატის მოსაზრებით ადასტურებდა აპელანტის არგუმენტს, რომ მოსარჩელეებს რეალურად საკუთარი წილის კომპენსაციის მიღების მიზანი კი არ ამოძრავებდათ, არამედ მოპასუხისთვის ქონების ჩამორთმევა სურდათ.

ამავე საქმეზე სასამართლომ მიუთითა, რომ
კერძო-სამართლებრივ ურთიერთობათა კეთილსინდისიერად წარმართვის ვალდებულებას სსკ-ის არაერთი ნორმა ზოგჯერ პირდაპირ ადგენს, ხოლო ნორმათა უმრავლესობა, მართალია, პირდაპირ არ უთითებს მასზე, მაგრამ მაინც მას ეფუძნება. (იხ. სუსგ საქმე №ას-1338-1376-2014, 29 ივნისი, 2015წ.).

(იხ. საქმე №ას-1407-2023 20 მაისი, 2024 წელი)

30/05/2025

რაში გამოიხატება კეთილსინდისიერების პრინციპის მნიშვნელობა სამოქალაქო ურთიერთობებში?

კეთილსინდისიერების პრინციპის შინაარსი იმით გამოიხატება, რომ მხარეს, გარდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულებისა, ევალება ვალდებულების კეთილსინდისიერად შესრულებაც, ანუ კონტრაჰენტის პატივსადები ინტერესების გათვალისწინება და დაცვა. ამ მოთხოვნის დარღვევა კი არა მხოლოდ სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების პროცესში, არამედ სახელშეკრულებო მოლაპარაკებათა და ძირითადი ვალდებულებების შესრულების შემდგომ ეტაპზეც შეიძლება პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდეს.
1) ყველა ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე;
2) კეთილსინდისიერების პრინციპს აქვს ხარვეზის (სამართლის ნორმის ხარვეზის) შემავსებელი ფუნქცია, ასევე ხელშეკრულების პირობათა (რომლებიც მხარეთა მიერ ან/და კანონით არ იყო გათვალისწინებული) დამატების ფუნქცია;
3) გამაუქმებელი, შემზღუდავი და „მაკორექტირებელი“ ფუნქცია.

(იხ. სუსგ 2017 წლის 14 ივლისი, საქმე №ას-178-167-2017)

14/05/2025

საინტერესო პრაქტიკა იურიდიული პირის წარმომადგენლის სასამართლოში გამოუცხადებლობასთან დაკავშირებით...

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატა საკითხზე მსჯელობისას ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ ავადმყოფობის გამო სასამართლო პროცესზე წარმომადგენლის გამოუცხადებლობა, იურიდიული პირისთვის სხდომაზე გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზად ვერ ჩაითვლება, რადგან ამ უკანასკნელს შესაძლებლობა აქვს უზრუნველყოს სასამართლო პროცესზე სხვა წარმომადგენლის (თანამშრომლის) გამოცხადება.
საკასაციო საჩივრის ავტორს სასამართლოს მოსაზრებით სარწმუნოდ არ დაუსაბუთებია, რატომ არ ჰქონდა შესაძლებლობა უზრუნველეყო გამოცხადება სასამართლო სხდომაზე სხვა უფლებამოსილი წარმომადგენლის მეშვეობით (მით უფრო, როდესაც საქმის მასალებით ირკვევა, რომ სხვა წარმომადგენელიც ჰყავს კასატორს) ან ეცნობებინა სასამართლოსთვის მხარის პროცესზე გამოუცხადებლობის ობიექტური, საპატიო მიზეზის თაობაზე (სუსგ Nას-780-780-2018, 22.10.2019წ.).
ამასთან, იურიდიული პირის წარმომადგენლის საპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობისას დაუსწრებელი გადაწყვეტილების ყველა შემთხვევაში გაუქმება დაუშვებელია, რადგანაც კერძო სამართლის იურიდიულმა პირმა ისე უნდა უზრუნველყოს თავისი საქმიანობა, რომ ამა თუ იმ თანამშრომლის მივლინებაში ან შვებულებაში ყოფნამ/ავადმყოფობამ არ შეაფერხოს იურიდიული პირის ნორმალური ფუნქციონირება. სათანადო მენეჯმენტის არქონა, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, განსაკუთრებულ ობიექტურ გარემოებად ვერ მიიჩნევა და, ცხადია, არ ათავისუფლებს იურიდიულ პირს კანონით ან სასამართლოს მიერ დადგენილი საპროცესო მოქმედების შესრულების ვალდებულებისგან (სუსგ Nას-152-148-2016, 03.06.2016 წ.; სუსგ Nას-780-780-2018, 22.10.2019წ., სუსგ Nას-274-2021, 07.07.2021წ.).

18/02/2025

როდის არ მიიჩნევს სასამართლო გამართლებულად გასაჩივრების ვადის ათვლის დაწყებას საჯარო რეესტრის მიერ სადავო აქტის გამოქვეყნებიდან?

განმცხადებლებს მიმართული ჰქონდათ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის და ითხოვდნენ მიწაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას. სააგენტომ დოკუმენტები გადაუგზავნა მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას. ამ უკანასკნელმა კი უარი თქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილებით განმცხადებლებს უარი ეთქვათ საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე. გადაწყვეტილება გამოქვეყნდა ვებგვერდზე იმავე დღეს.

რეესტრმა განმცხადებლებს უარი უთხრა ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვაზეც, რადგან მათ არ ჰქონდათ აქტი გასაჩივრებული მისი გამოქვეყნებიდან ერთი თვის ვადაში.

სააგენტო, თავის გადაწყვეტილებას აფუძნებდა "საჯარო რეესტრის” შესახებ საქართველოს კანონის 29-ე, 27-ე მუხლებზე და საქართველოს უზენაესი საასამართლოს გაჩინებაზე (საქმე №707-703(კ-17), 8.02.2018წ), რომელშიც განიმარტა შემდეგი: ”საჯარო რეესტრის შესახებ კანონით დადგენილია მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილების გამოქვეყნებისა და შესაბამისად ძალაში შესვლის სპელიალური წესი, რომელსაც უპირატესობა აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილ ზოგად მოწესრიგებასთან მიმართებაში. სააგენტოს მოსაზრებით განმცხადებლები თავისივე ინტერესების დაცვის მიზნით, ვალდებული იყვნენ გადაემოწმებინათ სარეგისტრაციო წარმოების მიმდინარეობისა და დასრულების პროცესი. გასაჩივრების ვადის ათვლა იწყება ოფიციალურად გაცნობის დღიდან, რაც მსგავს შემთხვევაში გულისხმობს აქტის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებას და არა მხარისათვის უშუალო ჩაბარებას".

კონკრეტულ საქმეში სამივე ინსტანციის სასამართლომ უარყო სააგენტოს მოქმედების კანონიერება და განმარტა, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება კასატორების თანასაკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე არსებითად დაკავშირებული იყო "აღიარების კომისიის" გადაწყვეტილებაზე. კომისიის მუშაობა კი კანონის მიხედვით შესაძლებელია გაგრძელებულიყო რამდენიმე თვე, რაც შეუძლებელს ხდიდა მხარისთვის განეჭვრიტა როგორც გადაწყვეტილების მიღების დრო, ისე ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შემდგომი რეაგირება.

სასამართლოს მოსაზრებით "დაინტერესებული მხარე არ არის ვალდებული უსასრულოდ ამოწმოს სარეგისტრაციო განცხადებაზე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ვებგვერდზე გამოქვეყნება." შესაბამისად, საერთო სასამართლოებმა ბათილად ცნეს საჯარო რეესტრის უარი საჩივრის განხილვაზე და დაუბრუნეს მას ხელახლა განსახილველად. (იხ. სუსგ №ბს-41(კ-24) 21 მარტი, 2024 წელი)

09/02/2025

რატომ უნდა წავიკითხოთ დოკუმენტი ხელმოწერამდე?

ერთ-ერთ საქმეში მხარე აცხადებდა, რომ თანხმობაზე ხელმოწერისას იყო ავად, მოატყუეს და არ წაუკითხავს დოკუმენტი სანამ ხელს მოაწერდა, შესაბამისად მისი გამოვლენილი ნებაც არ უნდა ყოფილიყო ნამდვილად მიჩნეული.

საკასაციო სასამართლომ განმარტა: „ყოველგვარ დასაბუთებასაა მოკლებული, რომ მხარემ არ იცოდა, თუ რა ხელშეკრულებას აწერდა ხელს. მხარე ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მას ხელშეკრულება არ წაუკითხავს, თუმცა ასეთ შემთხვევაშიც ხელშეკრულება ვერ იქნება ბათილად ცნობილი, ვინაიდან ხელშეკრულებაზე ნებაყოფლობით ხელის მოწერით მხარე გამოთქვამს რა თანხმობას სახელშეკრულებო პირობებზე, ივარაუდება, რომ ხელშეკრულების პირობები მისთვის ცნობილია. კანონი არ ითვალისწინებს ხელშეკრულების ბათილობას მხარის დაუდევრობის - ხელშეკრულების გაცნობის გარეშე ხელმოწერის გამო“ (სუსგ №ას-193-180-2015, 30.04.2015წ; №ას-328-2021 21.07. 2022 წელი)

31/01/2025

სამართალდარღვევის არსებობის შემთხვევაში შენიშვნის გამოყენების შესაძლებლობაზე უზენაესი სასამართლოს განმარტებები:

1. ნორმა ზოგჯერ არ იძლევა ჯარიმის მინიმუმის ან მაქსიმუმის განსაზღვრის შესაძლებლობას. თუმცა, ამა თუ იმ სამართალდარღვევაზე კანონმდებლობით სანქციის მხოლოდ კონკრეტული ზომის გათვალისწინება არ გამორიცხავს საქმეზე შემამსუბუქებელი ან/და დამამძიმებელი გარემოებების გამოყენებას.

2. სამართალდარღვევის მნიშვნელობის სიმცირის განმსაზღვრელ საზომად ვერ გამოდგება კონკრეტული სამართალდარღვევისათვის ჩადენისთვის გათვალისწინებული სანქციის ზომა.

3. ყოველი კონკრეტული საქმის განხილვის პროცესში, საქმის განმხილველმა ორგანომ უნდა გაითვალისწინოს დავის გადაწყვეტის დროს არსებული ვითარება, გადაცდომის ჩამდენი სუბიექტის პიროვნება, მის მიერ წარსულში მსგავს გადაცდომათა ჩადენის ფაქტი, გადაცდომის ჩადენის წინარე ქმედებები, გადაცდომის ხასიათი და სახდელის შეფარდების პროცესში იხელმძღვანელოს თანაზომიერების პრინციპით, რაც გამოიხატება კანონით დაცულ ინტერესებს შორის ბალანსის დადგენაში.

4. ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ გარემოებად ითვლება ბრალეულის მიერ სამართალდარღვევის მავნე შედეგების აცილება, ზარალის ნებაყოფლობით ანაზღაურება ან მიყენებული ზიანის გამოსწორება, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ორგანოს (თანამდებობის პირს), რომელიც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეს წყვეტს, შეუძლია შემამსუბუქებლად მიიჩნიოს ისეთი გარემოებანი, რომელიც არ არის აღნიშნული კანონმდებლობაში.

5. შენიშვნის გამოყენებისას გასათვალისწინებელია მოსარჩელის სოციალურად დაუცველობის სტატუსი, მისი მატერიალური და ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ასაკი, ასევე ის გარემოება, რომ სამართალდამრღვევად ცნობილი პირი არ არის შემჩნეული მართლსაწინააღმდეგო ქმედებათა ჩადენაში.

6. ვითარების შეცვლა, საზოგადოებრივი საშიშროების განმსაზღვრელი პირობების გაუქმება, როგორც პასუხისმგებლობისაგან განთავისუფლების საფუძველი ასევე უნდა შეფასდეს დავის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე.

იხ. სუსგ №ბს-746(2კ-23) 27 თებერვალი, 2024 წელი; №ბს-60(კ-24) 14 მაისი, 2024 წელი

27/12/2024

საინტერესო განჩინება გამოქვეყნდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ვებგვერდზე, რომელიც ვფიქრობ ღირს რომ გაგიზიაროთ.

საკითხი შეეხებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის "ა" ქვეპუნქტით და 281-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილ მოწესრიგებას, რომლის მიხედვითაც , თუ დავის შინაარსიდან გამომდინარე უფლებამონაცვლეობა შესაძლებელია სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება ერთ-ერთი მოდავე მხარის გარდაცვალებისას. ამასთან, კანონის მიხედვით მსგავს შემთხვევებში შეჩერება შესაძლებელია გონივრული ვადით, მაგრამ არა უმეტეს ერთი წლისა. დასაბუთებული შუამდგომლობის შემთხვევაში კი სასამართლოს შეუძლია გააგრძელოს ერთწლიანი ვადა არა უმეტეს 6 თვით.
კონკრეტულ შემთხვევაში, დავის მიმდინარეობისას გარდაიცვალა მოსარჩელე. სასამართლომ კი საქმის მიმდინარეობა შეაჩერა 8 თვით. წარმომადგენელს დაევალა სასამართლოსთვის ეცნობებინა უფლებამონაცვლე პირის თაობაზე. ვადის ამოწურვამდე სავარაუდო უფლებამონაცვლემ მიმართა სასამართლოს, განუმარტა რომ იგი ფაქტობრივად იყო დაუფლებული ქონებას, მიმართული ჰქონდა ნოტარიუსისთვისაც, თუმცა იყო მე-5 რიგის მემკვიდრე და სამკვიდრო მოწმობის გაცემამდე ჩასატარებელი იყო მთელი რიგი იურიდიული პროცედურები. შუამდგომლობის საფუძველზე ვადა რამდენჯერმე გაგრძელდა 2-2-2-1-1 თვით. ამ ვადაში მთელი რიგი რთული პროცედურების გათვალისწინებით სამკვიდრო მოწმობის გაცემა ვერ მოესწრო, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ კი აღნიშნა, რომ საკანონმდებლო ნორმა იმპერატიულად ადგენდა რომ საქმის წარმოების შეჩერების ერთწლიანი ვადა არა უმეტეს 6 თვით შეიძლება გაგრძელებულიყო. შესაბამისად იგი მოკლებული იყო შესაძლებლობას დაეკმაყოფილებინა შუამდგომლობა ვადის შემდგომი გაგრძელების თაობაზე და სააპელაციო საჩივარი განუხილველი დატოვა.

კერძო საჩივრის ავტორის პოზიცია: მხარის მოსაზრებით სააპელაციო სასამართლოს სსსკ-ის 279-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი უნდა განემარტა ნორმის არა სიტყვასიტყვითი, არამედ ტექსტის სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობის საპირისპირო განმარტების ანუ contra legem მეთოდით. ასეთ დროს ამოსავალი წერილია არა კანონი, არამედ სამართალი. აღნიშნული მეთოდი მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში გამოიყენება. როდესაც სასამართლო ამ მეთოდს იყენებს ის მართლწესრიგს კი არ ეწინააღმდეგება, არამედ იცავს მას. მოცემულ შემთხვევაში კერძო საჩივრის ავტორი წარმოადგენს აწ გარდაცვლილი მოსარჩელის მე-5 რიგის მემკვიდრეს, რის გამოც ნათესაური კავშირის დადგენა სირთულეებთანაა დაკავშირებული. შესაბამისად, სააპელაციო პალატას მეტი დროს უნდა მიეცა მისთვის მოსარჩელის მემკვიდრის მოწმობის წარსადგენად.

უზენაესი სასამართლოს პოზიცია: სასამართლომ კერძო საჩივრის განხილვისას ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას რომ ყოველ ჯერზე განმცხადებელი კეთილსინდისიერად მიმართავდა სააპელაციო სასამართლოს და უთითებდა სამკვიდროს მისაღებად აუცილებელი ამა თუ იმ მოქმედებისა თუ სამართალწარმოების მიმდინარეობაზე. ცალსახა იყო რომ განმცხადებელმა, მისგან დამოუკიდებელი, ობიექტური მიზეზებით ვერ შეძლო სააპელაციო ინსტანციაში დავის განხილვის ეტაპზე სამკვიდრო მოწმობის მიღება და სასამართლოსათვის წარდგენა. შესაბამისად, სამკვიდროს მიღებისათვის კანონით გათვალისწინებული საკმაოდ რთული და ხანგრძლივი პროცედურის გავლის აუცილებლობის გამო, მიუხედავად საკანონმდებლო დანაწესისა, პირს არ უნდა შეზღუდვოდა სასამართლო წესით თავისი კანონიერი ინტერესების დაცვის უფლება.
უზენაესი სასამართლოს განჩინებით გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და უფლებამონაცვლეს შესაძლებლობა მიეცა, ჩაბმულიყო საქმეში აწ გარდაცვლილი მხარის უფლებამონაცვლედ.
განჩინების სრული ვერსიის ნახვა შეგიძლია შესაბამის ვებ.გვერდზე შემდეგი მონაცემებით: №ას-933-2024 29 ნოემბერი, 2024 წელი