09/10/2020
Obywatelstwo brytyjskie a wymóg rezydentury zgodnej z prawem imigracyjnym
Od czasu głosowania w sprawie Brexitu wywiązało się wiele kontrowersji w kwestii zagwarantowania praw obywatelom Unii Europejskiej.
Niedopracowane i niejasne propozycje regulacji potencjalnie bezprawnych, uzależnienie uprawnień i czasu ich nabycia od sposobu Brexitu a także początkowo bierna pozycja rządu względem odwołań od decyzji odmownych spowodowała większe zainteresowanie nabyciem obywatelstwa brytyjskiego.
Głównymi wymogami do jego uzyskania przez dorosłych są:
- dobry charakter (wpływ karalności na ocenę dobrego charakteru poruszany był w poprzednich artykułach)
- zamiar kontynuacji zamieszkiwania na terenie UK
- znajomość języka i zwyczajów
- długość i jakość rezydentury
Z powyższych najczęstszym problemem jest spełnienie wymogu dotyczącego rezydentury, nie sprowadza się on bowiem tylko do potwierdzenia 3-ech czy 5-ciu lat pobytu.
Ilość dni nieobecności w kraju w ciągu całego okresu kwalifikacyjnego dłuższa niż dopuszczalna stanowi najrzadszą przyczynę odmowy nadania obywatelstwa natomiast najważniejszym aspektem aplikacji pozostaje już nawet nie samo udowodnienie nabycia prawa do rezydentury stałej czy statusu osiedleńczego ale rezydentura zgodna z prawem imigracyjnym.
W odróżnieniu od poświadczenia rezydentury stałej (residence certificate/card) wydawanego na podstawie prawa unijnego, by uzyskać potwierdzenie statusu osiedleńczego (settled status) nie trzeba udowadniać, że wykonywało się prawa traktatowe, od czego zależne jest prawo do rezydentury w pierwszym przypadku.
Tak na przykład osoby samo wystarczalne finansowo czy studenci nie muszą już wykazywać posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, wymóg rezydencki jest bowiem spełniony poświadczeniem długości rezydentury a nie także jej jakości.
Kwestie jakościowe, czyli posiadanie owego ubezpieczenia, okazują się natomiast istotne przy staraniach o naturalizację, tak więc to, czy aplikant posiada dokument poświadczający stałą rezydenturę/permanent residency czy status osiedleńczy/settled status ma duże znaczenie.
Oboma rodzajami dokumentów można natomiast potwierdzić, że przez ostatni rok rezydentury było się 'free from immigration control', czyli że nie było się poddanym żadnym ograniczeniom wiążącym się z tymczasowym prawem pobytu, o ile taki status posiada się przez 12 m-cy przed złożeniem aplikacji. Nie dotyczy to małżonków obywateli brytyjskich.
Jeśli chodzi o samą jakość pobytu w sensie prawnym, lepiej jest być posiadaczem rezydentury stałej niż statusu osiedleńczego.
Po pierwsze dlatego, że status osiedleńczy jest ważny tylko od momentu nadania, podczas gdy potwierdzenie nabycia rezydentury stałej może być wydane z datą wsteczną. Dzieje się tak dlatego, że rezydenturę stałą nabywa się automatycznie po 5-ciu latach wykonywania praw traktatowych i data jej potwierdzenia nie ma tu żadnego znaczenia.
To znaczy, że np. osoba która złożyła aplikację o permanent residency na podstawie zatrudnienia w okresie 2010-2020 otrzyma potwierdzenie, że rezydenturę stałą nabyła w 2015r. i może od razu starać się o obywatelstwo (bo mogła już od 2016r.) a osoba aplikująca o settled status musi odczekać rok od jego nadania.
Po drugie, łatwiej spełnić wymóg rezydentury zgodnej z prawem imigracyjnym posiadając potwierdzenie rezydentury stałej niż status osiedleńczy.
Dzieje się tak dlatego, że wymogi kwalifikacyjne do permanent residency są znacznie podwyższone i nie dotyczą tylko samej długości rezydentury ale także udowodnienia zatrudnienia, samozatrudnienia, poszukiwania pracy, studiowania bądź samowystarczalności finansowej, wraz z posiadaniem ubezpieczenia zdrowotnego w dwóch ostatnich przypadkach.
Co za tym idzie, status osiedleńczy nabyć łatwiej ale trudności mogą się pojawić przy aplikowaniu o obywatelstwo, prawo narodowościowe wymaga bowiem by przez okres rezydentury nie naruszyć prawa imigracyjnego/'breach of immigration law'.
Za takie naruszenie uważane jest nie wykonywanie praw traktatowych w ramach Immigration (EEA) Regulations 2016 , a to rodzime źródło uprawnień dla Obywateli EU a zatem prawo imigracyjne UK a nie unijne, tak jak dyrektywa.
Za naruszenie Regulacji można zostać usuniętym z kraju. Osoby, które w przeszłości zostały usunięte administracyjnie/administrative removal (nie w drodze deportacji) z racji np. nie wykonywania praw traktatowych mogą wiec napotkać trudności.
Osoby nie aktywne ekonomicznie lub nie posiadające odpowiedniego ubezpieczenia, o ile mogą uzyskać settled status, będą więc również miały problem ze spełnieniem wymogu nienaruszenia prawa imigracyjnego w czasie pobytu.
Czasami warto zawalczyć, otrzymanie negatywnej decyzji odnośnie permanent residence uprawnia bowiem do apelacji a apelację można wygrać. Wtedy decyzja Trybunału jest wiążąca dla wszystkich organów i musi być zastosowana we wszystkich decyzjach administracyjnych.
Wykonywanie praw traktatowych nie należy do rozważań przedmiotowo istotnych w apelacjach dotyczących odmowy settled status, więc nawet w przypadku wygranej może się okazać, ze obywatelstwo i tak nie zostanie przyznane.
Od odmowy przyznania obywatelstwa nie ma prawa apelacji do Trybunału, jedynie prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ, który decyzje podjął, może się więc zdarzyć tak, że pomimo posiadania settled status nigdy nie nabędzie się obywatelstwa.
Zachęcam osoby, które nie są pewne swojej kwalifikacji ekonomicznej do składania aplikacji o permanent residence. Ciągle można to robić do końca grudnia 2020r.
Prowadziłam sprawy, gdzie np. matka musiała zostać z dzieckiem ponad długość urlopu macierzyńskiego albo gdy student nie posiadał ubezpieczenia we wszystkich wymaganych latach albo było ono niewystarczające. Po wstępnej odmowie ale wygranej apelacji nie ma już przeszkód w uzyskaniu obywatelstwa, jako że w kwestii naruszenia regulacji imigracyjnych zapadła decyzja na korzyść.
Nic nie wskazuje na to, że okres przejściowy zostanie wydłużony, także należy się mocno zastanowić, czy priorytetowo potraktować kwestię tylko uregulowania pobytu, czy także zapewnienia sobie jak największych szans na uzyskanie obywatelstwa.
Stanowisko Home Office w wytycznych z maja tego roku zostało podtrzymane i w razie przerw w zatrudnieniu wymagane będzie posiadanie ubezpieczenia za ten okres.
Wytyczne nie zaszkodzą osobom, które już potwierdzenie rezydentury stałej nabyły lub które pracowały przez nieprzerwany okres 5-ciu lat (nie musi on przypadać na ostatnie 5 lat przed złożeniem aplikacji), o ile nie były nieobecne w kraju powyżej dwóch lat, co wiązałoby się z utrata statusu. Nie ucierpią również osoby, które nieprzerwanie pracowały przez 5 lat przed złożeniem aplikacji (choć wcześniejsze naruszenia w ciągu 10-ciu lat przed aplikacją mogą mieć wpływ na ocenę dobrego charakteru) a także te, które po otrzymaniu pre-settled status odczekały 5 lat i nabyły settled status.
Osoby, które jeszcze nie kwalifikują się po settled status ale będą przed 30-tym czerwca 2021 roku powinny poczekać ze składaniem aplikacji.
