02/09/2026
BỐN NĂM CHỜ ĐỢI MỘT NGÀY XUÂN
Khép lại hồ sơ của Nguyệt hôm nay, điều tôi nhớ nhất không chỉ là câu chuyện đời em, mà còn là hành trình của Nguyệt cùng văn phòng tôi trải qua những năm tháng chờ đợi.
Năm 2013, Nguyệt sang Úc khi còn rất trẻ với dự định học hành và xây dựng tương lai, nhưng học phí và chi phí sinh hoạt sớm vượt quá khả năng mà gia đình em có thể lo liệu. Việc học dang dở, tình trạng di trú trở nên phức tạp, nhưng Nguyệt không muốn trở về, vì gia đình đã bỏ ra quá nhiều tiền, bây giờ cứ vậy trở về thì biết đâm đầu vào đâu?
Người ta nói đen bạc đỏ tình, nhưng chuyện tình yêu của Nguyệt cũng là một bi kịch. Sau một mối quan hệ chóng vánh, người ấy dứt áo ra đi để lại cho em cuộc sống làm mẹ đơn thân. Nguyệt từ đó một mình chăm sóc con gái nhỏ là Liza trên đất Úc.
Thông qua giới thiệu từ một người bạn, Nguyệt đến gặp tôi lần đầu vào năm 2021 để nhờ hỗ trợ một vấn đề di trú. Dù văn phòng đã cố gắng hết sức, kết quả cuối cùng vẫn là không thành công.
Tôi khá ngạc nhiên khi chỉ ít tháng sau, Nguyệt vẫn tin tưởng quay lại tìm văn phòng để mở hồ sơ bạn đời với chồng mới, là Sam. Hồ sơ Nguyệt – Sam được nộp vào năm 2022, và từ đây, đồng hành 4 năm của em với văn phòng cũng chính thức bắt đầu.
Nguyệt là một người rất biết cư xử. Em hiểu hồ sơ của mình có phần phức tạp nên trong suốt thời gian chờ đợi, em luôn tạo điều kiện tốt nhất để văn phòng có thể hỗ trợ. Mỗi khi cần bổ sung tài liệu, em luôn ưu tiên thời gian để phối hợp phối hợp với văn phòng. Khi hồ sơ không có kết quả, em kiên nhẫn chờ đợi, không đòi hỏi, chẳng phàn nàn.
Văn phòng nhờ vậy luôn hết sức để cùng Nguyệt đi qua từng lần lên xuống của hồ sơ.
Sau khi nộp, hồ sơ gần như im lặng trong hai năm đầu. Sang năm thứ ba, Bộ Nội vụ gửi yêu cầu bổ sung bằng chứng. Văn phòng hỗ trợ Nguyệt chuẩn bị tài liệu để chứng minh mối quan hệ, nhưng cũng đúng vào thời điểm đó, mối quan hệ giữa Nguyệt và Sam đổ vỡ.
Trong một hồ sơ bạn đời, quan hệ đổ vỡ vốn đã là một biến cố rất lớn. Đối với Nguyệt, em còn phải chứng minh rằng trước khi đổ vỡ, mối quan hệ ấy đã từng là một mối quan hệ thành thật; và việc em không thể tiếp tục chung sống là do bạo hành gia đình.
Sau khi nhận được thông báo quan hệ đã chấm dứt, Bộ tiếp tục im lặng thêm khoảng nửa năm. Rồi một yêu cầu bổ sung khác được gửi đến: Bộ yêu cầu Nguyệt phải cung cấp thêm bằng chứng cho thấy mối quan hệ của mình là thành thật.
Văn phòng lại cùng em sắp xếp bằng chứng, dựng lại trình tự quan hệ và giải thích những gì đã xảy ra. Sau khi phần giải trình này được nộp, Bộ Nội vụ tiếp tục yêu cầu thêm thông tin về bạo hành, mặc dù hồ sơ đã có những bằng chứng thuộc nhóm được pháp luật quy định.
Đây là một yêu cầu không thường xuyên xảy ra.
Bộ muốn Nguyệt cung cấp một bản tường trình chi tiết bằng chính lời của mình, từ lúc quan hệ bắt đầu rạn nứt, thời điểm quan hệ chấm dứt, lúc em rời khỏi nhà chung cho đến khi em bắt đầu tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn.
Bộ còn yêu cầu hồ sơ của chuyên gia tâm lý, giấy giới thiệu và kế hoạch điều trị sức khỏe tâm thần của bác sĩ gia đình, bằng chứng về việc Nguyệt bị cô lập, lời khai của những người từng chứng kiến các sự việc liên quan, bằng chứng về những lần cảnh sát đến nhà chung và bất kỳ tài liệu nào khác có thể hỗ trợ lời khai của em.
Một lần nữa, văn phòng và Nguyệt lại bắt đầu thêm một vòng chuẩn bị bằng chứng.
Từng cuộc hẹn với bác sĩ và chuyên gia tâm lý được tập hợp. Từng lời khai nhân chứng được soạn thảo. Những người từng thấy Nguyệt bị kiểm soát, từng nhận ra sự thay đổi trong tinh thần của em, hoặc từng nghe Liza nói rằng cháu sợ khi “Daddy angry”, lần lượt đứng ra kể lại những gì họ biết.
Sau khi phần giải trình bổ sung được nộp, hồ sơ lại tiếp tục im lặng thêm nửa năm.
Nhận thấy hồ sơ chưa biết còn kéo dài đến bao giờ, văn phòng bèn triển khai hồ sơ xin quyền làm việc cho Nguyệt. Cả kháng hàng và văn phòng xác định đã chuẩn bị tinh thần sẽ còn phải chờ lâu, sẵn sàng để Bộ có đủ thời gian xem xét hồ sơ thật kỹ.
Nhưng Nguyệt vừa được cho phép đo làm hơn một tháng thì một thử thách khác lại xuất hiện. Bộ gửi yêu cầu giải trình về thông tin bị cho là không đúng sự thật hoặc gây hiểu lầm. Hồ sơ một lần nữa đứng trước nguy cơ bị từ chối theo PIC 4020.
Văn phòng sau đó phải quay lại toàn bộ lịch sử hồ sơ, đối chiếu từng thông tin, từng tài liệu và giải thích những điểm mà Bộ đang quan ngại.
Giải trình mới được nộp, một lần chờ đợi mới lại là thêm nửa năm. Trong thời gian ấy, Nguyệt xác định kiên nhẫn, để hồ sơ lại cho văn phòng xoay sở, em biết nếu có biến chứng gì, văn phòng cũng sẽ cùng em giải quyết.
Tháng trước, hồ sơ cuối cùng cũng có tiến triển tốt. Nguyệt nhận được thư mời khám sức khỏe và yêu cầu bổ sung lý lịch tư pháp.
Hôm nay, tôi gọi cho Nguyệt để báo rằng em đã được cấp cả visa tạm trú và thường trú. Cuộc gọi ấy khép lại một hồ sơ kéo dài hơn bốn năm, cũng là lúc khép lại một chặng đường nhiều biến cố đối với một người khách hàng thật dễ thương. Nguyệt đã luôn kiên nhẫn và giữ được sự tử tế với những người đồng hành cùng mình đi qua những giờ phút đen tối nhất.
Quyết định cấp visa hôm nay không thể xóa đi những tổn thương Nguyệt đã trải qua. Nhưng ít nhất, từ hôm nay, em có thể bước tiếp mà không còn phải sống trong nỗi lo về tương lai của mình và Liza.
Tháng Chín ở Úc, trời vừa vào xuân. Vạn vật lại đắm mình trong nắng ấm sau những tháng ngày lạnh giá.
Đối với mẹ con Nguyệt, mùa đông ấy đã kéo dài hơn bốn năm, để rồi hôm nay, mùa xuân đầu tiên cũng đến.
Trương Như Bảo
Đại diện Di trú số 1677990
Australia: 0458 85 85 85 | Việt Nam: 0961 85 85 85
