کلینیک حقوقی پوهنتون هرات

01/07/2014

برنامه انتقال تجارب محاکم تمثیلی پوهنتون های بلخ و هرات 26-29 جوزا 1393
Legal Clinics Moth Courts Exchange program between Herat and Balkh University Legal Clinics - 16 -19 june 2014

27/02/2014

اخیراً قانون اجرائات جزایی با بحث های جنجال بر انگیزش مورد تصویب پارلمان و توشیح رئیس جمهور قرار گرفت. موضوعی که در این قانون حساسیت زیادتری ایجاد نموده بود بحث ماده 26 در مورد امتناع از ادای شهادت و عدم استماع آن بود که بلاخره رئیس جمهور طی حکمی متن ماده مذکور را تعدیل نمود. برای روشنی بیشتر شما عزیزان بخش تعدیل شده در زیر است:
متن تعدیل شدۀ مادۀ 26 قانون اجراآت جدید:

امتناع از ادای شهادت و عدم استماع آن
مادۀ بیست وششم:
(١) اشخاص ذیل می توانند از ادای شهادت امتناع ورزند:
١- شخصیکه با ادای شهادت مسئولیت قانونی وی مبنی برعدم فاش ساختن اسرار مندرج قوانین نافذه نقض گردد، مانند مشاور حقوقی، داکتر معالج، اهل خبره، داکتر صحت روانی وامثال آن.
2- اصول وفروع متهم تا دو درجه وزوج وزوجه گرچه رابطۀ زوجیت بین آنها قطع گردیده باشد.
قریبیکه ازاثرارتکاب جرم متضرر گردیده ویا خود شاکی یا اطلاع دهندۀ حدوث واقعه باشد ازاین حکم مستثنی می باشد.
(2) مامورضبط قضائی، څارنوالی ومحکمه مکلف اند اشخاص مندرج فقرۀ (1) این ماده را ازداشتن حق امتناع ازادای شهادت مطلع سازند.
(3) هرگاه محکمه تشخیص نمایدکه شهادت اشخاص مندرج جز(1) فقرۀ (1) این ماده در تثبیت جرم یا بی گناهی شخص مظنون یا متهم اهمیت داشته ویا منفعت اجتماعی آن نسبت به حفظ محرمیت بیشتر باشد، می تواند مسئولیت حفظ اسرار اشخاص مذکور را مرفوع نماید، در این حالت محکمه میتواند شهادت شاهد را در اتاق مخصوص و در صورت ضرورت، بدون حضور طرفین استماع نماید.
(4) شهادت اشخاص ذیل قابل سمع نمی باشد:
1- وکیل مدافع درقضیه که ازمؤکلش دفاع می نماید.
2- شخصیکه به حیث شریک جرم شناخته شده و شهادت وی متضمن دفع اتهام از خود باشد.
3- شخصیکه اهلیت حقوقی ادای شهادت را نداشته باشد.

این مصوبه توسط فرمان تقنینی زیر تعدیل گردید:
ماده اول:
به تأسی از حکم مندرج ماده 79 قانون اساسی افغانستان، تعدیل ماده بیستم و ششم قانون اجراآت جزائی را که به اساس مصوبۀ شماره 44 مورخ 28/11/1392 شورای وزیران تصویب گردیده است، توشیح می‌دارم.
ماده دوم:
وزیر عدلیه و وزیر دولت در امور پارلمانی موظف‌اند، این فرمان را در خلال 30 روز از تاریخ انعقاد نخستین جلسه شورای ملی به آن شورا تقدیم نمایند.
ماده سوم:
این فرمان از تاریخ انفاذ قانون مذکور نافذ و همراه با مصوبه و تعدیل، در جریدۀ رسمی نشر گردد.
(منبع: آژانس خبری باختر، 4 حوت)

27/02/2014

دوستان عزیز شما میتوانید قوانین و مقررات رسمی دولت جمهوری اسلامی افغانستان را از لینک زیر دریافت نمایید:
http://moj.gov.af/content/files/Pages/OfficialGazetteIndex_D-header.htm

رفتن به جریده شماره: [ ١ ] [١٠١] [٢٠١] [٣٠١] [٤٠١] [٥٠١] [٦٠١] [٧٠١] [٨٠١] [۹٠١] [۱۰٠١] [۱۱٠١] [اخر فهرست] [شروع فهرست]

27/02/2014

Herat Legal Clinic Units:
1. Civil Legal Advice Unite
A regular walk-in legal advisory service is established providing basic legal advice on civil and criminal matters with students, properly mentored, providing oral and written legal advice, referral services, and if needed paralegal representation services. More than 150 Students in 6 terms have got trained through CLA program. A remarkable number of family cases have been solved by legal advice and clients got legal instruction where needed.
2. Criminal Defense Unit
Through this program, students get theoretical and practical training that are running by professors and defense attorneys. Recently more than 20 students are enrolled in CD program from law and Sharia faculties.
3. Street Law Program
Students get general information about legal issues and how to present legal issues through and orientation program, both faculties participants after passing the orientation will be assigned to hold workshops for school students. Therefore, street law programs help individuals to have a better understanding of law and their rights. In addition the participant students will gain increased practical knowledge of the law and its application, build their own capacity in providing legal advice and training and gain a better insight into the need for social justice and legal assistance.
4. Family Law Unit

17/02/2014

Introduction of Herat Legal Clinic:
Herat Legal Clinic is a center where the law and Sharia faculties’ students learn legal skills, hold legal awareness programs and practice legal aid under supervision of their professors and defense lawyers.

The Clinic History:
Herat University Legal Clinic, the first and only clinic all over the country, was established in June 2008 by the financial support of Open Society Institute along with the cooperation of Herat University authorities. The clinic gets its license through Afghanistan Independent Board of Legal Aid that makes able the clinic to serve as a significant legal training center and legal aid institution in Herat Province. Moreover, the clinic has conducted advice on criminal and civil matters from an office located in the center of Herat city for vulnerable people such as women and children. Furthermore, the clinic has also provided some basic legal awareness workshops to school students and other members of the community.

Clinic Objects:
A. Provide free legal aid for the community
B. Holding academic-practical trainings for law and Sharia students of Herat University to improve their legal skills.
C. Making familiar senior students of the law and Sharia Faculties with the legal defense skills in both civil and criminal cases.
D. Improvement of legal awareness of school students and individuals through launching street law programs at provincial level.
E. Rule of law stabilization.

08/02/2014

دعوی و انواع آن
1 – تعریف دعوی:
دعوی در لغت: مصدربوده وبمعنی خواستن آمده است.
واصطلاحا:قانون اصول محکمات مدنی درماده (5)خویش دعوی را چنین تعریف نموده: (دعوی خواستن حق است ازغیردرپیشگاه محکمه .)
وشرعا: (اخباربحق الانسان علی غیره عندالحاکم)اخباربحق به نفع خویش بالای غیر درحضورحاکم.
2-تعریف مدعی ،مدعی علیه ومدعی بها:
قانون اصول محکمات مدنی مدعی ومدعی علیه را درماده (ششم)خویش چنین تعریف نموده:
(شخصیکه حق رامیخواهد مدعی وشخصیکه حق ازاوخواسته میشود مدعی علیه است)ولی مدعی ومدعی علیه درقضا چنین تعریف شده:
1-المدعی :من لایجبرعلی الخصومه – وهومن خالف قوله الظاهر.
2-المدعی علیه:من یجبرعلی الخصومه- وهومن وافق قوله الظاهر.
3- مدعی بها:شئ خواسته شده را گویند که شامل تمام حقوقی است که قوانین افغانستان آنراپیشبینی کرده وموضوع دعوی قرارگرفته بتواند.
3- فرق بین مدعی ومدعی علیه:
ازتعریفی که درفوق صورت گرفته نیزواضح میشود ولی فورمول اساسی برای فرق بین مدعی ومدعی علیه
اینست که (المدعی اذا ترک ترک)یعنی هرزمانیکه دعوایش رامدعی ترک کرد ترک میشود.
تبصره:
دربعضی موارد تشخیص مدعی ومدعی علیه بدهی وواضح نمیباشد بطورمثال: احمددعوی دفع تعرض رانموده وادعای این را دارد که ذوالیداست وباید جلو تعرض مدعی علیه گرفته شود ولی محمود نیزخودش راذوالید میداند وازمحکمه تقاضای دفع تعرض احمدرامینماید بگونه مثال:دریک زمینیکه احاطه نشده احمد تهداب کنده برای دیوار ولی محموددرآن زمین چاه عمیق رابرمه زده که درهمچومواردطبق صراحت ماده(203)قانون اصول محاکمات مدنی تشخیص مدعی ازمدعی علیه وتفریق خارج ازذوالید حقیقی در مرحله اول توسط قرارقضائی صورت میگیرد.
انواع دعاوی مدنی:
دعاوی انواع زیاد دارد که بحث روی همه آنها ازحوصله این چپترخارج است. دراینجا چند نوع ازدعوی که اهمیت زیاد داشته وبیشتر درجامعه دربین افراد اتفاق میأفتد ودرمحاکم بیشترمورد رسیدگی قرارمیگیرد، به طور فهرست وار، معلومات ارائه می نمائیم تامحصلین عزیزبتوانند فهرست از آنها داشته باشند، که این دعاوی قرارذیل میباشند:
1-دعوی عقار.
2-دعوی عقود.
3-دعوی شفع.
4-دعوی فسخ عقد.
5-دعوی میراث.
6-دعوی نکاح.
7-دعوی مهر.
8-دعوی طلاق.
9-دعوی نفقه.
10-دعوی رضاعت.
11-دعوی حضانت.
12-دعوی نسب.
13-دعوی منقولات.

08/02/2014

Useful book for every Lawyer

24/01/2014

جملات جالب حقوقی
110 ضرب المثل حقوقی عبارتند از :

1_قانون سه روز پیرتر از دنیاست (استونی)

2_قلم و جوهر بهترین شهودند (پرتقالی)

3_ قضاوت باید گوش بزرگ و دست کوچک داشته باشد (المانی)

4_حقیقت ، دختر زمان است (ایتالیایی)

5_قانون غالبا دندان خود را نشان میدهد ولی گاز نمی گیرد (انگلیسی)

6_حقیقت سنگین است ، لذا عده ای معدود حاضرند انرا حمل کنند (عبری)

7_حقیقت را میتوان خم کرد ولی نمیتوان انرا شکست (ایتالیایی)

8_حرف حق شمشیری است برنده (فارسی)

9_قاضی که بی گناهی را محکوم سازد , وجدان خود را محکوم کرده است (سوئدی)

10_حقیقت غالبا در یک استخر زشت پنهان است (چینی)

11_قانون چاه بی انتهاست ، هر که گرفتارش شد کارش ساخته است (چینی)

12_قاضی خوب همسایه بد است (امریکائی)

13_قانون روی میز است و عدالت زیر میز (استونی)

14_قانون مانند تار عنکبوت است ، سوسک از ان رد میشود ولی مگس گرفتار میگردد (چک)

15_قانون همه را می لیسد (اسکاتلندی)

16_حق پشت در منتظر است و باطل در جلسه شرکت میکند (انگلیسی)

17_حقیقت و گل سرخ هر دو خار دارند (اسپانیائی)

18_حق شناسی بار سنگینی است (اسکاتلندی)

19_حق بالاتر از قانون است (روسی)

20_قانونی که درباره شیر و گاو یک جور حکم کند , قانون نیست (انگلیسی)

21_حقیقت در ته چاه نهفته است (فرانسوی)

22_حقیقت گرزی است که فرود می اید و همه را میکشد (فرانسوی)

23_حق همیشه توفیق نیافته است ولی موفقیت همیشه بر حق بوده است (المانی)

24_حقیقت ، بهتر از طلاست (انگلیسی)

25_حقیقت ، مهر خداست (عبری)

26_حقیقت نیش می زند و دروغ درمان میکند (ایتالیایی)

27_حقیقت شبحی است که افراد بسیاری را از خود میترساند (المانی)

۲۸ـ اگر نمی خواهی سرت کلاه برود قیمت جنس را از سه مغازه بپرس (چینی)

۲۹ـ انکه تهمت میزند هزار بار میکشد ولی قاتل فقط یک بار میکشد (چینی)

۳۰ـ اگر مرد دنبال زن افتد به ازدواج گرفتار می شود ولی اگر زن به دنبال مرد افتد بدبخت و بیچاره می شود (عبری)

۳۱ـ از شوخی قاضی فقط خودش می خندد و همنشینش (ایتالیایی)

۳۲ـ بی عدالتی بها ندارد (استونی)

۳۳ـ بی عدالتی دایه پزشک است (المانی)

۳۴ـ تمام براهین دادگاهی قابل قبولند (ترانسوال)

۳۵ـ تخم مرغ دزد شتر مرغ دزد می شود (فارسی)

۳۶ـ اگر در جوانی سوزنی بدزدی در پیری پول خواهی دزدید (چینی)

۳۷ـ اگر وکیل دادگستری را با اردنگی پایین پله ها اندازید تا پایان عمر به شما خواهد چسبید (انگلیسی)

۳۸ـ تمام قوانین عادلانه نیست (اسکاتلندی)

۳۹ـ افتابه دزدها را به دار می اویزیم و به دزدان بزرگ درود می فرستیم (المانی)

۴۰ـ اگر میخواهی قاضی خوبی باشی باید به حرف های همه گوش بدهی (برزیلی)

۴۱ـ جهنم و محکمه عدالت همیشه باز هستند (المانی)

۴۲ـ از دو کس حقیقت را مپوشان یکی پزشک و دیگری وکیل عدلیه (فرانسوی)

۴۳ـ ازدواج زودش اشتباه است و دیرش اشتباهی بزرگتر (فرانسوی)

۴۴ـ انکه میدزدد به دار اویخته نمیشود بلکه انکه گرفتار میگردد به دار اویخته میشود (چک)

۴۵ـ چو بد کردی مشو ایمن ز افات که واجب شد طبیعت را مکافات (فارسی)

۴۶ـ حق با زور است (انگلیسی)

47_هر جا که جامعه باشد ، حقوق هم است (لاتینی)

48_ اگر میخواهی بر اسرار مردی واقف شوی ، فقط از همسایگانش سوال کن (چینی)

۴۹ـ انسان نباید با چکش اهنین در خانه قاضی را بزند (المانی)

50_تمام اختلافات از « آری » و « نه » بر میخیزد (فرانسوی)

۵۱ـ برای انکه پیش روی قاضی قرار نگیری پشت سر قانون راه برو (انگلیسی)

۵۲ـ خدا می خواست ادمیان را تنبیه کند و قضاوت را به جانشان انداخت (روسی)

۵۳ـ «اشتباه» می تواند حتی از یک شکاف بگذرد ولی «حقیقت» در یک دروازه گیر می کند (اتازونی)

54_عدالت همیشه گرسنه است (بلغارستانی)

55_دل انسان اهن است و قوانین کشور کوره (چینی)

56_دزد مرتکب فقط یک جنایت شده , و انکه مالش به سرقت رفته مرتکب صد جنایت(زیرا به دیگران تهمت دزدی می زند) (ارمنی)

57_شوهر قانون است برای همسرش (روسی)

58_دزد به دزد میزند خدا خنده اش می گیرد (فارسی)

59_دزد , بازار را اشفته می خواهد (فارسی)

60_شمشیر عدالت غلاف ندارد (فرانسوی)

61_صدای جلنگ جلنگ پول غالبا صدای عدالت را از بین می برد (یوگسلاوی)

62_دزد از خانه مفلس خجل اید بیرون (فارسی)

63_عدالت از انچه در قانون نوشته شده معلوم می شود (چینی)

64_فقط پزشکان می توانند ادم بکشند و از کیفر در امان باشند (اسلواکی)

65_عدالت بی عدالتی می شود وقتی که بر سر یک نفر دو ضربه وارد کنی در حالیکه مستحق فقط یک ضربه است (بلژیک)

66_دزد ناشی به کاهدان می زند (فارسی)

67_دزد راه باش ، دزد سفره مباش (اذربایجانی)

68_عرف و عادت مادری است که همه باید از او اطاعت کنند (برنئو)

69_وقتی که رفیق ، قاضی شود باید فاتحه قانون را خواند (ایتالیایی)

70_دزدان بزرگ افتابه دزد را به دار می اویزند (چک)

71_عدالت بهتر از عبادت است (عبری)

72_دادگستری خیلی زیاد ، غالبا ستم خیلی زیاد است (فرانسوی)

73_عدالت کور است و کسی را نمی بیند (انگلیسی)

74_دزد خوب نگهبان خوب می شود (نگروئی)

75_روباه نباید موقع محاکمه مرغ قاضی دادگاه باشد (چینی)

76_ستم بر ستم پیشه عدل است و داد (فارسی)

77_ عرف و عادت قانون ثانوی است (لاتینی)

78_عرف و عادت قوی تر از قانون است (روسی)

۷۹_گواه شاهد صادق در استین باشد (فارسی)

۸۰_مهربانی بزرگتر از قانون است (چینی)

۸۱_مراسم و قانون همسایه یکدیگرند (مونتونگروئی)

۸۲ـ وقتی رشوه از در وارد می شود عدالت از پنجره فرار می کند (ترکی)

۸۳ـ وصیت نامه خطرناک تر از پزشک است , بسیاری از افراد بیشتر در اثر نوشتن وصیت نامه مرده اند تا به علت بیمار بودن (اسپانیولی)

۸۴ـ وکلا مانند درشکه چی ها نیستند ، انها انعامشان را قبل از حرکت می گیرند (اتازونی)

۸۵ـ وجدان بد در ان واحد تهمت زننده ، قاضی ، شاهد و به دارزننده است (هلندی)

۸۶ـ هر قدر بر تعداد قوانین افزوده شود به همان نسبت عده تبهکاران رو به افزایش می گذارند (چینی)

۸۷ـ هر کس بر بازوی عدالت بایستد با مغز بر زمین می افتد (چینی)

۸۸ـ وقتی که سراغ طبیب می روی سراغ قاضی هم برو تا وصیت نامه ات را تهیه کند (المانی)

۸۹ـ وکیل خوب همسایه بد است (فرانسوی)

۹۰ـ یک جیب پر از حق احتیاج به یک جیب پر از طلا دارد (چک)

۹۱ـ یک قاضی و چرخ گاری باید خوب چرب شوند (المانی)

۹۲ـ هرکجا قدرت هست در انجا قاضی هست (روسی)

۹۳ـ هیچ سارقی بدتر از یک کتاب بد نیست (ایتالیایی)

۹۴ـ وقتی پول حرف می زند حقیقت سکوت اختیار می کند (روسی)

۹۵ـ وارث وارث من , وارث من است (لاتینی)

۹۶ـ وجدان به اندازه هزار شاهد خوب و با ارزش است (ایتالیایی)

۹۷ـ هرگز با مرد نیرومند کشتی مگیر و مرد پولدار را به دادگاه مکشان (لاتویا)

۹۸ـ هر کس پول دارد بر حق است (لتوانی)

۹۹ـ هیچ قاضی ایی نجات نمی یابد مگر اینکه جهنم پر شده باشد (مونتونگرویی)

۱۰۰ـ یک دست پر از پول قوی تر از دو دست پر از حقیقت است (سوئدی)

۱۰۱_مکندگان خون مردم دو گونه اند : زالوها و ماموران مالیات (فرانسوی)

۱۰۲_وجدان اگر زخمی شد دیگر خوب شدنی نیست (چینی)

۱۰۳_وقتی که متهم قاضی شود فاتحه قانون خوانده شود (چینی)
۱۰۴_وقتی که قاطر قاضی می میرد همه به تشعییع جنازه اش می روند ولی وقتی که خود قاضی می میرد هیچ کس به تشعییع جنازه اش نمی رود (تازی)

۱۰۵ـ وجدان یگانه محکمه ایست که در ان به وکیل دادگستری احتیاجی نیست (انگلیسی)

۱۰۶ـ هرانچه حاکم عادل کند همه داد است (فارسی)

۱۰۷ـ همه برای عدالت ارزش قائلند ولی وقتی که می اید در را به رویش می بندند (سوئدی)

۱۰۸ـ ممکن است به حقیقت تو سری زد ولی هرگز نمیتوان خفه اش کرد (لاتینی)

۱۰۹ـ دیوانه جریمه می دهد و عاقل رشوه (اذربایجانی)

۱۱۰ـ قاضی و وکیل دو بال فرشته عدالت هستند (لاتینی)

24/01/2014

مكاتب حقوقى

الف) مكتب حقوق طبیعى یا فطرى
ب) مكتبهاى تاریخى و تحققى



الف) مكتب حقوق طبیعى یا فطرى

مرسوم است كه مكتب حقوق فطرى یا طبیعى را مقابل حقوق موضوعه به كار مىبرند . حقوق موضوعه مجموعه قواعدى است كه در زمان معین بر ملتى حكومت مىكند و اجراى آن از طرف سازمانهاى دولتى تضمین مىشود، ولى حقوق فطرى به قواعدى مىگویند كه برتر از اراده حكومت و غایت مطلوب انسان است و قانونگذار باید آنها را بیابد و راهنماى خود قرار دهد .

افلاطون در طرح مدینه فاضله خود كه بر اساس حقوق طبیعى تدوین كرده است، در كتاب جمهورى خود این نظر را پى مىگیرد كه باید فرد انسان را به عنوان الگوى طبیعى مطالعه كنیم .

وقتى انسان را مطالعه مىكنیم مىبینیم كه طبیعتسه قوه در او قرار داده است:

قوه عاقله،

قوه شهویه،

قوه غضبیه .

آن گاه نتیجه مىگیرد كه در جامعه نیز سه نهاد بایستى وجود داشته باشد:

هیات دولت،

اصناف و بازرگانان،

ارتش .

هیات دولت نقش قوه عاقله را در فرد ایفا مىكند، اصناف و بازرگانان كار امیال و انگیزهها و ارتش نقش قوه قهریه و غضبیه را ایفا مىنماید .

نظر اسلام درباره حقوق طبیعى یا فطرى

بعضى بدون توجه گفتهاند كه اسلام هم پیرو حقوق طبیعى یا فطرى است، در حالى كه این اندیشه خطاست، همان گونه كه بعضى اسلام را كاملا مخالف حقوق طبیعى و فطرى دانستهاند، به خطا رفتهاند . در اسلام ضمن احترام به دریافتهاى عقل، احكام الهى را واجبالاطاعه مىشمارند، اگر چه عقل یك سرى كلیات را با مراجعه به فطرت و بینش عقلى و قوانین طبیعى در مىیابد، این كلیات بدون راهنمایى وحى نمىتواند خلا زندگى انسان را پر كند . در واقع، قوانین تشریعى مكمل قوانین فطرى و در راستانى آن است و بین شرع و عقل تعارض نیست و قاعده «كلما حكم به العقل حكم به الشرع و كلما حكم به الشرع حكم به القعل» راهنماى این ارتباط است، منتها در زمینه:

كلما حكم به الشرع حكم به العقل، این مطلب صحیح است، ولى عقل كلیه ملاكات مصالح و مفاسد را تشخیص نمىدهد و چنانچه تشخیص دهد به طور قطع آنچه را شرع گفته است، تایید مىكند و در زمینه:

كلما حكم به العقل حكم به الشرع، نیز آنچه را عقل سلیم در مىیابد شرع به طور قطع تایید مىكند .

عبارت كلما حكم به العقل، به صورت یك قاعده در اصول فقه مطرح و عنوان استلزامات عقلى به خود گرفته است و عصاره آن نیز برگشتبه مباحث كلامى معتزله و اشاعره دارد كه اشاعره عدل را در مورد خداوند قبول نداشتند و مىگفتند: هر آنچه را خداوند بگوید، عدل است، ولى شیعه و معتزله كه عدلیه نامیده مىشوند، قائل به این بودند كه خداوند چون عادل است هرگز ظلم نمىكند و عقل نیز كه خوبى و زشتى را مىفهمد به بدى ظلم حكم مىكند، به همین دلیل مكتب عدلیه به عنوان خردگرایى معروف است .

تا سدههاى هفده و هیجده حقوق طبیعى یا فطرى ریشه مذهبى و الهى داشت، ولى از این تاریخ به بعد كمكم آن ریشه را از دست داد . پیشرو این نهضت گروسویس حقوقدان و سیاستمدار هلندى بود . اثر این دانشمند به نام جنگ و صلح در سال 1645 انتشار یافت . با این كه موضوع آن حقوق بینالملل بود، از نظر فلسفه حقوق نیز افكار درج شده او در این كتاب اهمیتخاصى دارد .

بعد از او جان لاك فیلسوف معروف انگلیسى ریشه حقوق طبیعى را طبیعت دانست و گفت كه قوانین طبیعى احترام به مالكیت و حیات و آزادى دیگران را به همه فرمان مىدهد، دولت وظیفه دارد ضمن رعایت این حقوق، مفاد «قرارداد اجتماعى» را نیز رعایت كند .

گویند كه هیتلر نیز تابع حقوق طبیعى بود و در یكى از سخنرانىهاى خود گفت كه اگر ما به قانون طبیعت احترام نگذاریم و اراده خود را به حكم قوىتر بودن بر دیگران تحمیل نكنیم، روزى خواهد رسید كه حیوانات وحشى ما را دوباره خواهند خورد و آن گاه حشرات نیز حیوانات را خواهند خورد و چیزى در زمین باقى نمىماند، مگر میكروبها .

كانت (1804- 1724) از دیگر دانشمندان سرشناس طرفدار حقوق طبیعى است . نظریه حقوق طبیعىبا احساس و شور روسو و بادلایل عقلى كانتبهمنتها درجه تكامل خودرسید . هرچه را دیگران به طور ناقص گفتهاند، آنها رامىتوان در عقاید كانتبهطور مستدل یافت .

كانتبه شیوه ارسطو و پیشینیان خود، عقل انسان را براى كسب معلومات و رسیدن به حقایق به دو اعتبار مطالعه مىكند: عقل نظرى و عقل عملى . به همین دلیل، در دو كتاب نقد عقل نظرى محض و نقد عقل عملى محض فعالیتهاى دماغى و فرامین عقل را، مجرد از هر گونه حس و تجربه، تحلیل مىكند . به عقیده كانت، هر فردى حقوق فطرى را از طبیعت مىگیرد و این حقوق اساس آزادى را بنیان مىنهد .

از جمله پیروان حقوق طبیعى باید از منتسكیو نام برد كه در كتاب روح القوانین خود مىگوید: «قوانین، روابط ضرورى است كه از طبیعت امور ناشى شده است .»

بعد گروهى از دانشمندان به تبعیت از كانت، (Post - kantians) مانند فیخته، (Fichte) بر این مطلب تاكید ورزیدند كه به حقوق صفتى بىنهایت انتزاعى ببخشند . از جمله این دانشمندان استاملر است .

هگل (1831- 1770) مخالف حقوق طبیعى بود . این دانشمند آلمانى دولت را محور حقوق قرار مىدهد نه آزادى بشر را . هگل دولت را محرك تمدن مىداند و مدافع فلسفهاى است كه نیچه هم طرفدار آن بود . هگل مانند ساوینى مخالف نظریه حقوق طبیعى است و تفكیك بین حقوق موضوعه و حقوق معنوى را رد مىكند و تمایلى به مكتب اصالت فرد ندارد . مكتب هگل را در سالهاى آخر سده نوزدهم كهلر، (Kohler) جان تازهاى داد و بنتام در 1789 كتاب اصول اخلاق و قانونگذارى را در واكنش بر ضد حقوق طبیعى نگاشت، جان استوارت میل و اسپنسر آن را رواج دادند و نمونه همین تفكر را در آلمان تحت عنوان فرجامگرایى ایرنیك مطرح كرد .

در خاتمه، نتیجهاى كه مىتوان از اعتقاد به مكتب حقوق طبیعى یا فطرى گرفت، مشروع بودن مقاومت در برابر قوانینى است كه از مبناى اصلى خود پیروى نكرده است، زیرا این گونه قوانین هر چند به ظاهر بر مردم تحمیل مىشود، وجدان ایشان را پاىبند نمىسازد . همان طور كه در اعلامیه حقوق بشر در 1789، حق مقاومت و انقلاب یكى از مقدسترین حقوق بشر شناخته شده است .

24/01/2014

موضوع فلسفه حقوق

پس از بررسى تاریخچه فلسفه حقوق اكنون به این موضوع مىرسیم كه ببینیم موضوع فلسفه حقوق چیست؟ در این مورد اتفاق نظر وجود ندارد و چند مكتب اساسى، درباره شیوههاى تدوین این شعبه از حقوق نفوذ دارند كه موضوع فلسفه حقوق را در نزد آن مكاتب بررسى مىكنیم

الف) مكتب تحلیلى

این مكتب را اوستین پىریزى كرده و كلسن به صورت منطقى درآورد .

در این مكتب، فلسفه حقوق تنها به رابطه منطقى بین قواعد موجود مىپردازد، نه آرمانى ارائه مىكند و نه كارى به نیروهاى اجتماعى و محیط اجراى قواعد دارد، در واقع، مىتوان گفت كه این مكتب به فلسفه حقوق به معناى مرسوم خود اعتقاد ندارد و آن را محدود به منطق حقوقى مىسازد .

ب) مكتب تاریخى

این مكتب را ساوینى و مین به وجود آوردهاند . در این مكتب، حقوق به عنوان رسوب تاریخى عادات و رسوم اجتماعى است . حقوق هر ملت چیزى جز بررسى فرآیند تاریخى آن ملت و جامعه نیست و این تاریخ است كه حقوق یك ملت را مىسازد .

ج) مكتبهاى اجتماعى و جامعه شناسى

در این مكتب، حقوق پدیدهاى است اجتماعى كه نیاز گروههاى انسانى آن را به وجود مىآورد و دگرگون مىسازد یا آن را از بین مىبرد . با نگرش به سازمانهاى اجتماعى مىتوان قواعد حقوقى را بازشناخت .

د) مكتبهاى فلسفى

تمام كسانى كه درباره حقوق و آرمانهاى فلسفى و اخلاقى به كاوش پرداختهاند، در زمره پیروان این مكتبها آورده مىشوند . بیشتر اینان حكیمانى هستند كه در كنار كاوشهاى خود درباره هستى، عدل، نیكى، اخلاق و آزادى، به حقوق نیز پرداخته و سعى داشتهاند كه فلسفه خاص را در این نظام پیاده كنند، مثل كانت، هگل و اسپنسر . پیروان حقوق طبیعى را نیز باید در زمره اینان آورد، زیرا در نظر اینان حقوق باید در جست و جوى عدالتباشد، قواعدى را كه از فطرت انسان یا طبیعت امور ناشى مىشود بیابد و اجراى آن را تضمین كند .

24/01/2014

نیازی به گفتن نیست که " پیشگیری بهتر از درمان است "

پیشگیری از بروز مشکلات حقوقی، مستلزم افزایش دانش حقوقی، مدیریت امور حقوقی در زمینه های مختلف و عمل به توصیه های متخصصین حقوقی می باشد.

24/01/2014

آموزش کلینیکی ـ حقوقی یک روش پویا وبااهميت در یادگیری مهارت هاي عملي است که همچنین با عنوان «یادگیری تجربی» یا «یادگیری از طریق انجام عمل» توضیح داده می­شود. آموزش کلینیکی حقوقی دارای اهداف بسیار در چشم انداز دراز مدت است.