Tư vấn pháp luật Đất đai - Nhà ở

27/08/2026

NGÀY NGHỈ LỄ – MỌI NGƯỜI NGHỈ, TÔI VẪN LÀM VIỆC

Văn phòng Luật sư Đồng Đội thông báo nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9 để cán bộ, nhân viên và khách hàng chủ động sắp xếp công việc.

Còn tôi – Trưởng Văn phòng – lại có một cách đón ngày nghỉ khá khác.

Có tuổi rồi, tôi không còn thích chen chúc đi chơi vào những ngày lễ. Đường sá đông đúc, điểm du lịch quá tải, ăn uống cũng đắt đỏ. Vì vậy, tôi thường nghĩ đơn giản:

Mọi người nghỉ thì tôi làm, mọi người đi chơi thì tôi ở lại Văn phòng.

Ngày nghỉ lễ, nếu khách hàng có việc cần trao đổi hoặc cần được hỗ trợ, Văn phòng Đồng Đội vẫn có người trực và tôi vẫn sẵn sàng có mặt khi cần.

Làm luật sư là một nghề đặc thù. Có những việc của khách hàng không thể chờ hết kỳ nghỉ. Khi có thể hỗ trợ họ đúng lúc, đó vừa là trách nhiệm, vừa là niềm vui của người làm nghề.

Ngày nghỉ của nhiều người là thời gian đi chơi, thư giãn. Còn với tôi, được ở Văn phòng, làm công việc mình yêu thích và đồng hành cùng khách hàng cũng là một cách nghỉ rất riêng.

Chúc mọi người một kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9 vui vẻ, an toàn và hạnh phúc!

22/08/2026

QUẢN TRỊ BẢN THÂN VÀ QUẢN TRỊ TỔ CHỨC HÀNH NGHỀ LUẬT SƯ TRONG THỜI ĐẠI SỐ

Quản trị bản thân và quản trị một tổ chức hành nghề luật sư là một công việc không đơn giản, nhất là trong thời đại số và thời đại cạnh tranh ngày càng cao.

Theo tôi, quản trị trước hết phải bắt đầu từ chính mình. Người luật sư phải biết quản trị thời gian, sức khỏe, kỷ luật, lời nói, hành động và trách nhiệm của mình. Phải đúng giờ, đúng lời hứa, đúng cam kết. Nhưng cam kết của luật sư không phải là cam kết chắc chắn đạt được một kết quả nào đó, mà là cam kết về trách nhiệm, về lòng tự trọng và về sự đấu tranh hết mình để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Uy tín cũng vậy. Người xưa có câu “mua danh ba vạn, bán danh ba đồng” để nói rằng tạo dựng danh tiếng, uy tín thì vô cùng khó khăn, phải mất rất nhiều thời gian và công sức, nhưng đánh mất thì có thể chỉ trong một thời gian rất ngắn. Đối với luật sư, uy tín và niềm tin của khách hàng là tài sản vô giá. Một khi khách hàng đã tin tưởng giao việc thì người luật sư phải biết trân trọng niềm tin ấy bằng chính cách làm việc của mình.

Vì vậy, quản trị bản thân chính là quản trị uy tín của mình.

Từ quản trị bản thân mới đi đến quản trị tổ chức. Một văn phòng luật sư muốn hoạt động hiệu quả thì không thể chỉ dựa vào một người đứng đầu. Quản trị phải bao gồm con người, tổ chức, thời gian, kỷ luật, phân công, điều động và phối hợp công việc. Mục tiêu cuối cùng là sử dụng tốt nhất nguồn lực hiện có để công việc được giải quyết nhanh hơn, hiệu quả hơn và khách hàng được phục vụ tốt hơn.

Ví dụ, có những chuyến công tác tôi phải tính toán rất cụ thể. Thứ Hai đi thuê xe nhưng không phải chỉ giải quyết một việc. Có thể bố trí một tuyến đường hợp lý để vừa đưa các bạn xuống dọc đường làm việc, sao hồ sơ, vừa tiếp tục đến một vụ việc khác, buổi sáng giải quyết việc ở nơi này, buổi chiều lại đến Kim Sơn. Nếu đi máy bay thì cũng phải tính toán xem bay đến đâu, từ đó di chuyển thế nào cho hợp lý. Trước đây, mỗi chuyến đi xa có khi một luật sư đi cùng một, hai nhân viên; nhưng hiện nay phải tính toán hiệu quả hơn, nhiều khi trưởng văn phòng hoặc luật sư có thể chủ động đi một mình.

Đó chính là quản trị: không phải làm nhiều hơn một cách máy móc, mà là tổ chức công việc thông minh hơn để tạo ra giá trị lớn hơn.

Quản trị con người cũng phải hài hòa. Có những luật sư, nhân viên ở xa thì nên bố trí công việc phù hợp để họ có điều kiện chăm lo gia đình, chồng con. Có người có thể đi xa, có người phù hợp với công việc tại văn phòng. Người quản trị phải biết sử dụng đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, vừa nâng cao hiệu suất lao động, vừa tạo sự hài lòng cho người lao động.

Trong thời đại số, quản trị còn phải biết sử dụng công nghệ và AI một cách phù hợp. AI là công cụ rất tốt nếu chúng ta biết sử dụng đúng chỗ, đúng cấp độ; nhưng nếu lạm dụng thì có thể làm con người lười suy nghĩ và phụ thuộc vào máy móc.

Với người đứng đầu văn phòng, tôi có thể sử dụng AI để rà soát, nhận xét bài viết, công văn, tài liệu do các bạn thực hiện. AI giúp tôi kiểm tra nhanh, phát hiện vấn đề và góp ý hiệu quả hơn. Nhưng với người mới học việc, tôi không khuyến khích sử dụng AI quá nhiều ngay từ đầu. Các bạn phải tự đọc, tự suy nghĩ, tự nghiên cứu, tự viết và tự chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình. Khi đã có nền tảng tư duy và chuyên môn thì AI mới thực sự trở thành công cụ hỗ trợ mạnh mẽ.

Tương tự, với những việc như tra cứu văn bản, xử lý tài liệu, hệ thống hóa thông tin hay hỗ trợ nghiên cứu, AI có thể giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian. Nhưng người sử dụng phải biết kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm về kết quả. Không được biến AI thành cái đầu thay mình.

Quản trị còn là khả năng đáp ứng tốc độ của công việc. Có những hôm tôi phải dậy từ 4–5 giờ sáng để ghi âm, trả lời báo chí hoặc tham gia một chương trình vì họ cần thông tin sớm. Muốn làm được như vậy thì phải quản trị sức khỏe, thời gian và điều kiện làm việc của mình. Khi trình bày, nói chuyện, tư vấn hay trả lời báo chí, năng lượng của cơ thể và tinh thần đều rất quan trọng. Vì vậy, ngay cả việc tạo cho mình một điều kiện làm việc thoải mái, phù hợp về thời tiết, không gian và sức khỏe cũng là một phần của quản trị.

Nói rộng hơn, quản trị là tổ chức tất cả những gì cần thiết để công việc được thực hiện tốt nhất, nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Một tổ chức hành nghề luật sư tốt phải tạo được môi trường mà ở đó mọi người biết việc của mình, biết trách nhiệm của mình, biết phối hợp với nhau và biết hỗ trợ nhau. Người này nghỉ thì người khác có thể tiếp nhận; người này gặp khó khăn thì người khác hỗ trợ; công việc không bị đứt quãng chỉ vì một cá nhân vắng mặt.

Đối với các bạn học việc, thực tập sinh, sinh viên cũng vậy. Đã đến văn phòng thì phải xác định mình đến để học và làm, chứ không phải đến chơi. Người mới phải có việc để làm, có người hướng dẫn, có yêu cầu cụ thể và có sự đánh giá. Người đi trước phải có trách nhiệm dìu dắt người đi sau. Không thể hôm nay bảo bạn ở cấp độ này, ngày mai lại đẩy sang cấp độ khác mà không có định hướng. Phải có lộ trình để từng người tiến bộ.

Tôi mong muốn xây dựng một môi trường mà mọi người đều có tinh thần làm việc, học tập, giúp đỡ và “bọc lót” cho nhau. Khi một tổ chức hoạt động mạnh, công việc phải trôi chảy; mỗi người đều tạo ra giá trị và đồng thời giúp người khác tạo ra giá trị.

Sau cùng, quản trị không phải để tạo ra áp lực cho con người mà để giải phóng năng lực của con người.

Quản trị tốt là làm sao để khách hàng hài lòng, luật sư hài lòng, người lao động hài lòng, người học việc và sinh viên cũng thấy mình được học hỏi, trưởng thành. Đó là sự hài hòa giữa lợi ích của khách hàng, tổ chức và từng con người.

Mục tiêu cuối cùng của quản trị là nâng cao hiệu lực, hiệu quả, sức cạnh tranh và giá trị của tổ chức; đồng thời giữ được uy tín, niềm tin và văn hóa nghề nghiệp.

Bởi trong nghề luật, có thể chúng ta kiếm được tiền từ một vụ việc, nhưng thứ giúp một luật sư và một văn phòng đi được đường dài lại chính là uy tín, trách nhiệm, kỷ luật, hiệu quả và niềm tin của khách hàng.

20/08/2026

TRANH CHẤP THỪA KẾ KHÔNG CHỈ LÀ CHUYỆN CỦA MỘT GIA ĐÌNH

Làm nghề luật sư nhiều năm, tôi càng nhận ra rằng tranh chấp thừa kế không chỉ là câu chuyện của một gia đình.

Một vụ tranh chấp có thể bắt đầu từ một mảnh đất, một căn nhà, một di chúc hoặc một phần tài sản. Nhưng nếu không được giải quyết thấu đáo, nó có thể làm rạn nứt tình anh em, chia rẽ họ hàng, ảnh hưởng đến quan hệ làng xóm và để lại những khoảng cách kéo dài qua nhiều thế hệ.

Ở một góc độ rộng hơn, đó còn là câu chuyện về văn hóa ứng xử, đạo lý, lẽ sống và cách con người nhìn nhận quyền tài sản.

Tôi không muốn phê phán hay lên án ai. Nhưng tôi nghĩ xã hội cần quan tâm hơn đến vấn đề này.

Cần làm tốt hơn việc hướng dẫn người dân về quyền thừa kế, quyền tài sản; khuyến khích việc lập di chúc rõ ràng, hoàn thiện giấy tờ tài sản; đồng thời coi trọng hòa giải để những mâu thuẫn có cơ hội được tháo gỡ trước khi trở thành một cuộc tranh chấp kéo dài.

Trong xét xử và thi hành án cũng vậy, bên cạnh việc bảo đảm đúng pháp luật, nếu có điều kiện thì cần quan tâm đến những hệ quả xã hội và tình cảm gia đình phía sau mỗi vụ việc.

Luật sư cũng không nên chỉ nhìn một hồ sơ dưới góc độ thắng - thua. Có những lúc cần giúp khách hàng hiểu rằng: quyền của mình cần được bảo vệ, nhưng cách bảo vệ quyền cũng phải có giới hạn, có đạo lý và có trách nhiệm với gia đình, với cộng đồng.

Tôi cho rằng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thừa kế không chỉ để người dân biết mình được hưởng gì, mà còn để họ hiểu mình cần chuẩn bị gì, cần ứng xử thế nào và làm sao để hạn chế những tranh chấp không đáng có.

Một xã hội văn minh không phải là xã hội không có tranh chấp. Nhưng đó phải là xã hội mà con người biết tôn trọng quyền của nhau, biết đối thoại, biết nhường nhịn và biết giải quyết mâu thuẫn bằng pháp luật và tình người.

Bởi sau mỗi vụ tranh chấp thừa kế, điều cần nhìn thấy không chỉ là ai được, ai mất, mà còn là chúng ta đã giữ lại được bao nhiêu tình thân, bao nhiêu đạo lý và bao nhiêu sự bình yên cho gia đình và xã hội.

20/08/2026

LUẬT SƯ KHÔNG CHỈ LÀM THAY, MÀ CÒN GIÚP KHÁCH HÀNG TỰ BẢO VỆ MÌNH

Làm luật sư không phải là làm thay tất cả cho khách hàng.

Điều quan trọng hơn là giúp khách hàng hiểu pháp luật, hiểu vụ việc, biết mình có quyền gì và phải làm gì để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Một người luật sư tốt không chỉ giải quyết công việc trước mắt, mà còn giúp khách hàng có thêm kiến thức, sự tự tin và kỹ năng để đối diện với những vấn đề pháp lý trong cuộc sống.

Tôi chia sẻ bài viết này như một góc nhìn về nghề luật sư và cách tôi đồng hành cùng khách hàng.

👉 Mời bạn đọc bài viết:
Luật sư không chỉ làm thay, mà còn giúp khách hàng tự bảo vệ mìnhhttps://dongdoilaw.vn/luat-su-khong-chi-lam-thay-ma-con-giup-khach-hang-tu-bao-ve-minh/

Trong hành nghề luật sư, tôi cho rằng nâng cao hiểu biết pháp luật cho khách hàng và người dân để họ biết cách tự bảo vệ mình là một việc làm rất cần thiết.

15/08/2026

MỘT TUẦN, HAI KHÁCH HÀNG: KHÉP LẠI HƠN HAI NĂM CĂNG THẲNG BẰNG THỎA THUẬN

Trong một tuần, tôi tư vấn cho hai khách hàng, và cả hai vụ việc đều đi đến thỏa thuận sau hơn hai năm theo đuổi tại Tòa án.

Tôi vui không chỉ vì khách hàng đạt được kết quả phù hợp, mà còn bởi một chặng đường căng thẳng cuối cùng đã có thể dừng lại.

HÒA GIẢI ĐỂ CHẤM DỨT CĂNG THẲNG

Một tranh chấp có thể bắt đầu từ tiền tố tụng, rồi đến tố tụng, sơ thẩm, phúc thẩm, thậm chí tiếp tục qua các thủ tục khác theo quy định pháp luật.

Mỗi bước là thêm thời gian, chi phí, công sức và áp lực.

Đặc biệt, với tranh chấp thừa kế giữa anh em ruột, hậu quả không chỉ nằm ở một vụ án. Tranh chấp hôm nay có thể kéo theo tranh chấp ở thế hệ sau, liên quan đến con cháu và họ hàng.

Anh em từ gần thành xa, người này nghi ngờ người kia, họ hàng chia thành từng nhóm. Có khi tài sản chưa giải quyết xong mà tình cảm gia đình đã tổn thương sâu sắc.

TÀI SẢN CÓ THỂ CHIA, NHƯNG TÌNH CẢM ANH EM MỘT KHI RẠN NỨT THÌ RẤT KHÓ HÀN GẮN.

LUẬT SƯ KHÔNG CHỈ ĐỂ TRANH TỤNG

Luật sư không chỉ cần biết tranh tụng mà còn phải biết khi nào nên đấu tranh và khi nào nên tìm điểm dừng hợp lý.

Phải phân tích cho khách hàng cái được, cái mất nếu tiếp tục kiện: thời gian, chi phí, công sức và những tổn thương có thể tiếp tục xảy ra.

Nếu các bên tìm được phương án hợp lý và tự nguyện thỏa thuận, đó là lựa chọn đáng trân trọng.

HÒA GIẢI KHÔNG PHẢI LÀ ĐẦU HÀNG.
HÒA GIẢI LÀ BIẾT LỰA CHỌN GIẢI PHÁP TỐT HƠN CHO KHÁCH HÀNG.

HAI KHÁCH HÀNG – MỘT NIỀM VUI

Sau hơn hai năm ở Tòa, hai khách hàng đã lựa chọn thỏa thuận.

Đằng sau mỗi thỏa thuận là cả quá trình tư vấn, phân tích, thuyết phục và tháo gỡ những mâu thuẫn kéo dài.

Đặc biệt, khi tranh chấp giữa những người trong cùng gia đình được hòa giải thành công, giá trị không chỉ nằm ở kết quả pháp lý.

Nó giúp chấm dứt đối đầu, giảm tổn thương và mở ra cơ hội để những người từng là anh em có thể nhìn lại nhau.

NIỀM VUI CỦA NGƯỜI LUẬT SƯ

Tôi đã làm nghề nhiều năm và từng tham gia không ít vụ án tranh tụng. Nhưng không phải niềm vui nào cũng đến từ một bản án thắng kiện.

Có những lúc niềm vui lớn nhất là nhìn thấy các bên ngồi lại, chấp nhận một phương án hợp lý và quyết định dừng tranh chấp.

Tôi cảm thấy mỹ mãn và phấn khởi, bởi công sức tư vấn của mình đã góp phần giúp khách hàng thoát khỏi hơn hai năm căng thẳng.

Tôi càng thấm thía giá trị của nghề:

CÓ TÂM ĐỂ HIỂU KHÁCH HÀNG.
CÓ TRÍ ĐỂ TÌM RA GIẢI PHÁP.
CÓ DŨNG ĐỂ BẢO VỆ ĐIỀU ĐÚNG.

Thắng một vụ kiện là đáng vui.

Nhưng hòa giải được một tranh chấp, chấm dứt căng thẳng và giữ lại tình cảm gia đình, với tôi, còn là một niềm vui lớn hơn.

LUẬT SƯ TRẦN XUÂN TIỀN
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỒNG ĐỘI

15/08/2026

https://dongdoilaw.vn/an-thua-ke-khong-han-kho-quan-trong-la-biet-xoay-tung-van-de/

Nhiều người cho rằng án thừa kế là một trong những loại án rất khó. Thực ra, nói khó thì cũng không hẳn, mà nói dễ thì cũng không phải. Với một luật sư làm

03/08/2026

ĐẤT ĐÈ CHẾT TÌNH THÂN

Có người nói: “Đất không đẻ ra được, nhưng lòng tham thì có thể lớn lên từng ngày.”

Đất là tài sản, là nơi ở, là chỗ dựa và cũng là của cải để lại cho con cháu. Nhưng khi giá trị đất ngày càng lớn, không ít gia đình đã xảy ra tranh chấp, anh em từ mặt, cha con kiện tụng, dòng họ chia rẽ. Có những bi kịch đau lòng cũng bắt nguồn từ đất đai.

Vì vậy, tôi muốn nói một câu nghe có vẻ nặng nề:

Có khi đất đã đè chết tình thân.

Đó cũng là điều khiến tôi trăn trở khi đang trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho một cụ bà đã ngoài 70 tuổi.

Cụ không biết đọc, không biết viết, hiểu biết pháp luật hạn chế. Cụ không có chồng con, sống phụ thuộc nhiều vào người cháu và đặt niềm tin gần như tuyệt đối vào người thân này. Vì tin tưởng, cụ giao nhiều giấy tờ cho cháu quản lý. Cụ nghĩ đất không thể mang đi đâu được. Cụ cũng từng có suy nghĩ rằng sau này, khi mình qua đời, tài sản có thể để lại cho người cháu đã chăm sóc, giúp đỡ mình.

Nhưng cụ không bao giờ nghĩ rằng khi mình còn sống, phần đất khoảng 1.000m² của mình lại có thể bị chuyển nhượng thông qua một giao dịch mà theo trình bày của cụ, cụ không hề biết, không hề hiểu và chưa bao giờ nhận tiền.

Gần 12 năm sau, cụ mới phát hiện quyền sử dụng đất đã được sang tên.

Hợp đồng được công chứng và thể hiện giá chuyển nhượng là 150 triệu đồng. Tuy nhiên, cụ bà khẳng định từ trước đến nay chưa bao giờ nhận số tiền này. Phía bị đơn cho rằng đã giao tiền nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc giao nhận.

Một giao dịch mua bán mà không thể hiện được việc giao tiền, nhận tiền thì mua bán cái gì?

Nếu đây thực sự là giao dịch mua bán thì cũng cần đặt câu hỏi: Cụ bà bán đất để làm gì?

Cụ đã ngoài 70 tuổi, không có chồng con và coi phần đất là tài sản, là chỗ dựa để nương thân lúc tuổi già. Đó gần như là tài sản có giá trị duy nhất và cũng là chỗ ở, chỗ dựa cuối cùng của cụ.

Vậy cụ bán đất để làm gì? Cụ cần 150 triệu đồng để làm gì? Nếu thực sự đã nhận tiền thì số tiền ấy được sử dụng hoặc cất giữ ở đâu?

Trong khi đó, giá trị diện tích đất tại thời điểm giao dịch được xác định cao hơn rất nhiều so với số tiền 150 triệu đồng ghi trong hợp đồng. Với một người vẫn đang minh mẫn, vẫn cần đất làm nơi nương tựa và không có nhu cầu cấp thiết phải bán, thì việc cụ tự nguyện chuyển nhượng một diện tích đất có giá trị lớn với mức giá như vậy là vấn đề cần được xem xét trên cơ sở toàn bộ chứng cứ và hoàn cảnh thực tế.

Điều đặc biệt quan trọng là cụ không biết đọc, không biết viết. Theo trình bày của cụ, phần chữ viết thể hiện việc “đã đọc, đã hiểu nội dung hợp đồng” không phải do cụ tự viết.

Nội dung này đã được cơ quan giám định chuyên môn xác định không phải chữ viết của cụ. Đây là một chứng cứ rất quan trọng cần được xem xét đầy đủ, khách quan khi đánh giá ý chí thực sự của người tham gia giao dịch.

Bên cạnh đó, nếu người tham gia giao dịch không biết đọc, không biết viết thì việc giải thích nội dung, xác nhận ý chí và bảo đảm họ hiểu đúng bản chất của giao dịch đã được thực hiện như thế nào?

Những vấn đề liên quan đến trình tự, thủ tục công chứng, trách nhiệm giải thích và việc bảo đảm ý chí tự nguyện của người tham gia giao dịch cần được xem xét nghiêm túc, bởi đây không chỉ là vấn đề hình thức mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của một người già, không biết chữ.

Điều khiến tôi càng trăn trở là suốt gần 12 năm, theo trình bày của cụ, cụ không hề biết đất đã được sang tên cho người cháu. Người cháu còn sử dụng giấy tờ liên quan đến thửa đất để thực hiện các giao dịch vay vốn nhiều lần, nhưng cụ cho rằng mình cũng không hề được biết.

Nếu đây là một giao dịch mua bán tự nguyện, có sự nhận thức đầy đủ và có việc giao nhận tiền thực sự, thì vì sao trong thời gian dài như vậy cụ lại không biết đất đã được chuyển sang tên người khác? Vì sao cụ không biết tài sản mà mình cho rằng vẫn thuộc quyền của mình đã được sử dụng trong các giao dịch khác?

Đó là những câu hỏi không thể bỏ qua khi xem xét bản chất vụ việc.

Có thể có người cho rằng cụ vốn đã dự định để lại đất cho cháu. Nhưng cần phân biệt rất rõ:

Để lại tài sản sau khi qua đời hoàn toàn khác với việc bán tài sản khi còn sống.

Nếu cụ thực sự muốn để lại tài sản cho người cháu thì cụ có thể lập di chúc theo quy định pháp luật. Việc để lại tài sản phải thể hiện đúng ý chí của người có tài sản và được thực hiện bằng hình thức phù hợp.

Cụ có thể mong người cháu chăm sóc mình đến cuối đời, lo liệu khi cụ qua đời và sau đó được hưởng tài sản. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc cụ đã đồng ý bán đất ngay khi còn sống, càng không đồng nghĩa với việc cụ đã nhận tiền và tự nguyện từ bỏ quyền đối với phần đất của mình.

Một người bà có thể sẵn sàng để lại tài sản cho cháu sau khi mình qua đời. Nhưng không ai có quyền biến sự tin tưởng, tình thân và mong muốn được chăm sóc lúc tuổi già thành lý do để tước đi tài sản của người bà khi bà vẫn còn sống.

Nếu người cháu thực sự được cụ tự nguyện cho tài sản thì lẽ ra đó phải là điều đáng trân trọng, biết ơn và cảm ơn. Nhưng theo trình bày của cụ, việc sang tên lại được giữ kín trong nhiều năm. Chỉ đến khi mối quan hệ giữa hai bên phát sinh mâu thuẫn, cụ mới biết quyền sử dụng đất đã không còn đứng tên mình.

Khi phát hiện sự việc, cụ đã tìm đến luật sư để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Luật sư đã kịp thời thực hiện các biện pháp pháp lý cần thiết nhằm ngăn chặn nguy cơ tài sản tiếp tục được chuyển dịch cho người thứ ba, hạn chế những hậu quả pháp lý phức tạp có thể phát sinh.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát đã có quan điểm đồng tình với đề nghị của luật sư, đề nghị không chấp nhận kháng cáo của phía bị đơn và giữ nguyên bản án sơ thẩm để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cụ bà.

Tuy nhiên, vụ việc vẫn còn những nội dung cần tiếp tục được xem xét. Là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cụ, tôi vẫn còn rất nhiều trăn trở.

Bởi phía sau một vụ tranh chấp đất không chỉ là giấy tờ, con số hay những điều khoản pháp luật. Phía sau đó là một người già đã dành cả cuộc đời để có được tài sản; là niềm tin của một người bà dành cho cháu; là sự phụ thuộc của một người không biết chữ vào người thân mà mình tin tưởng.

Và cũng là câu hỏi:

Công lý có đến được với những người yếu thế hay không?

Đối với một người già, cô đơn, không biết chữ, không có chồng con và coi mảnh đất là tài sản, chỗ ở, chỗ dựa duy nhất của cuộc đời, nếu tài sản ấy bị mất đi thì đó không đơn thuần là mất một mảnh đất.

Có thể đó là mất đi nơi nương tựa cuối cùng.

Có thể là bị đẩy vào sự cô đơn, tuyệt vọng và tận cùng của đau khổ.

Bởi vậy, những người có lương tri, những người có trách nhiệm và đặc biệt là những người được giao nhiệm vụ cầm cân nảy mực cần dành thời gian xem xét đầy đủ chứng cứ, lắng nghe hoàn cảnh và đánh giá thận trọng mọi tình tiết của vụ việc.

Đó không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội và trách nhiệm nhân văn.

Bởi một phán quyết đúng pháp luật, khách quan và công bằng có thể trả lại cho một con người niềm tin, hy vọng và cơ hội sống.

Trong thực tiễn hành nghề, đã có những trường hợp người dân vì bế tắc, mất niềm tin và cho rằng mình không còn con đường nào khác nên từng có suy nghĩ tiêu cực, thậm chí nghĩ đến cái chết. Nhưng khi được luật sư kịp thời bảo vệ, vụ án được xem xét lại hoặc bản án được hủy để giải quyết theo đúng quy định, họ có thêm niềm tin và hy vọng.

Đôi khi, việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp không chỉ là giành lại một tài sản.

Đó còn là trả lại cho một con người niềm tin vào công bằng, vào pháp luật và vào cuộc sống.

Vì vậy, dù vụ việc còn nhiều khó khăn, luật sư vẫn phải tiếp tục đồng hành, nghiên cứu hồ sơ, tranh luận và bảo vệ đến cùng quyền, lợi ích hợp pháp của cụ.

Không phải vì đất là tất cả, mà vì quyền và lợi ích hợp pháp phải được tôn trọng; vì sự thật cần được làm rõ; và vì niềm tin của người dân vào công lý không thể bị bỏ lại phía sau.

Nhưng câu chuyện này cũng khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về một thực tế đang diễn ra trong xã hội.

Ngày nay, giá đất ngày càng tăng, đất ngày càng khan hiếm. Đất không thể tự sinh ra. Giá trị của đất vì thế ngày càng lớn.

Và khi giá trị vật chất quá lớn, lòng tham có thể khiến con người thay đổi.

Có những người từng là anh em ruột nhưng vì một mảnh đất mà nhiều năm không nhìn mặt nhau. Có những người con sau khi được đứng tên quyền sử dụng đất lại xảy ra mâu thuẫn với chính cha mẹ già. Có những gia đình vì đất mà chia rẽ, kiện tụng, bằng mặt nhưng không bằng lòng.

Có những dòng họ chỉ vì đất mà tan vỡ.

Có những tình thân chỉ vì tiền mà trở thành thù hận.

Đất vốn vô tri, đất không có lỗi. Nhưng khi con người đặt tiền bạc lên trên đạo lý, đặt lợi ích lên trên tình thân và để lòng tham vượt qua giới hạn, thì đất có thể trở thành nguyên nhân đẩy những người thân yêu ra xa nhau.

Đồng tiền có thể mua được nhiều thứ, nhưng không thể mua lại một mái ấm đã tan vỡ.

Một mảnh đất có thể tăng giá, nhưng tình thân một khi đã bị tổn thương thì rất khó trở lại như cũ.

Vụ việc của cụ bà vẫn còn phải tiếp tục được giải quyết theo trình tự pháp luật. Tôi không muốn dùng sự bức xúc để thay thế chứng cứ, cũng không muốn dùng cảm xúc để thay thế phán quyết của Tòa án. Mọi vụ việc phải được xem xét khách quan, toàn diện và dựa trên chứng cứ, quy định pháp luật.

Nhưng với trách nhiệm của một luật sư, tôi sẽ tiếp tục đồng hành, tiếp tục bảo vệ và làm hết khả năng để quyền, lợi ích hợp pháp của cụ bà được xem xét một cách công bằng, khách quan và đúng pháp luật.

Bởi luật sư không chỉ bảo vệ một diện tích đất.

Luật sư còn bảo vệ niềm tin của một người già vào công lý.

Và từ câu chuyện này, tôi mong mỗi người hãy tự hỏi:

Một mảnh đất có thể đáng giá bao nhiêu?

Và tình thân của một gia đình đáng giá bao nhiêu?

Đất có thể nuôi sống con người.

Nhưng đừng để lòng tham vì đất làm chết đi tình thân.

Đất có thể rất quý. Nhưng tình thân còn quý hơn.

Và đừng để một mảnh đất trở thành tảng đá đè lên đạo lý, đè lên lòng người và cuối cùng…

ĐÈ CHẾT TÌNH THÂN.

01/08/2026

KHI ANH EM RUỘT LÊN “SÀN THI ĐẤU” TẠI TÒA

Có những người sinh ra cùng cha mẹ, lớn lên dưới một mái nhà, từng cùng nhau ăn khoai, ăn sắn, cùng chia sẻ những năm tháng khó khăn. Nhưng rồi chỉ vì một thửa đất, một phần di sản hay một quyền lợi chưa được giải quyết thỏa đáng, anh em ruột lại phải gặp nhau tại Tòa với tư cách là nguyên đơn và bị đơn.

Và từ đó, những mâu thuẫn bắt đầu trở nên vô cùng phức tạp.

Anh em ruột dễ bị phân hóa thành từng phe: một bên bảo vệ nguyên đơn, một bên bênh bị đơn. Con cháu, họ hàng cũng bị cuốn vào. Người nghiêng bên này, người đứng bên kia; rồi chỉ một câu nói, một hành động cũng có thể bị cho là thiên vị, xúi giục hoặc tiếp tay cho bên đối lập.

Đau nhất là anh em ruột hiểu nhau quá rõ.

Những câu chuyện từ thuở nhỏ, những lần từng giúp đỡ nhau, những công ơn đã từng mang ơn nhau… đến khi xảy ra tranh chấp lại bị lôi ra kể công, trách móc. Những khuyết điểm, những chuyện riêng tư, những điều trước đây còn giữ kín vì tình thân, nay có thể bị đem ra làm lý lẽ để công kích nhau.

Có khi con tố anh, tố chị; nhưng vô hình trung cũng giống như đang tố chính bố, mẹ mình. Bởi vì trong một gia đình, người này biết chuyện của người kia quá rõ. Khi tình cảm còn tốt thì đó là sự thấu hiểu; nhưng khi mâu thuẫn lên đến cao trào, sự thấu hiểu ấy lại có thể trở thành những lời làm tổn thương nhau sâu nhất.

Các cụ vẫn nói: “Yêu nhau lắm, cắn nhau đau.”

Anh em càng từng thương yêu, gắn bó thì khi đã chuyển thành mâu thuẫn, sự hơn thua đôi khi càng trở nên khốc liệt. Không ai chịu ai. Không ai muốn thua người anh, người em của mình. Và có những lúc, người ta không còn tranh chấp chỉ vì quyền lợi nữa, mà tranh chấp vì tự ái, vì danh dự, vì muốn chứng minh rằng mình mới là người đúng.

Nhưng hậu quả của những cuộc tranh chấp ấy đôi khi rất đau lòng.

Có những anh em ruột nhiều năm không ngồi ăn với nhau một bữa cơm. Gặp nhau tại Tòa cũng không thể nói nổi một lời chào. Nhà chỉ cách nhau một hàng rào, nhưng nhìn nhau như người xa lạ, thậm chí như kẻ thù.

Có người anh mất, người em không sang thắp được một nén hương. Có người mẹ qua đời nhưng vì tranh chấp mà con cái không cho nhau vào nhà thắp hương. Người em phải lập một bàn thờ vọng ngoài trời để tưởng nhớ mẹ.

Đó là những hình ảnh mà có lẽ không một câu chữ nào có thể diễn tả hết sự chua xót.

Cha mẹ để lại tài sản, để lại đất đai, để lại di sản với mong muốn con cháu có cuộc sống tốt hơn. Không có người bố, người mẹ, người ông, người bà nào mong đến một ngày con cháu vì tài sản mà chia rẽ, mạt sát nhau, rồi coi nhau như kẻ thù.

Tài sản có thể chia bằng bản án. Quyền lợi có thể được xác định bằng pháp luật. Nhưng một bữa cơm anh em đã mất, một lời chào không còn nói được, hay một tình cảm đã bị tổn thương quá sâu thì không bản án nào có thể trả lại nguyên vẹn.

Trong những vụ việc tranh chấp đất đai, thừa kế giữa người thân, vai trò của luật sư vì thế không chỉ là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ. Luật sư còn cần giúp các bên nhìn thấy hậu quả lâu dài của sự đối đầu, giảm bớt sự nóng giận, kiểm soát mâu thuẫn và tìm kiếm khả năng hòa giải khi còn có thể.

Bảo vệ quyền lợi là cần thiết. Nhưng bảo vệ quyền lợi không đồng nghĩa với việc phải đẩy mâu thuẫn đến mức không còn đường quay lại.

Trong quá trình giải quyết tranh chấp, cũng cần giữ vững sự công minh, khách quan và minh bạch. Không được để tiền bạc, quyền lực hay các mối quan hệ tác động trái pháp luật đến việc giải quyết vụ án. Pháp luật phải được thực thi bằng chứng cứ và quy định pháp luật, chứ không phải bằng sự quen biết hay lợi ích vật chất.

Một mâu thuẫn nhỏ, nếu không được kiểm soát, có thể trở thành một vết nứt lớn. Một tranh chấp đất đai, nếu chỉ chăm chăm vào thắng thua, có thể kéo theo sự tan vỡ của cả một gia đình và để lại hậu quả cho nhiều thế hệ.

Vì vậy, khi xảy ra tranh chấp, hãy cố gắng biến chuyện lớn thành chuyện nhỏ, biến chuyện nhỏ thành chuyện có thể giải quyết; đừng để một phần tài sản trở thành nguyên nhân khiến anh em mất nhau mãi mãi.

Tòa án có thể phân chia một thửa đất, xác định phần di sản của từng người; nhưng không bản án nào có thể hàn gắn hoàn toàn một tình anh em đã bị tổn thương.

Thắng một vụ kiện chưa chắc đã là người thắng cuộc. Giữ được công bằng mà vẫn còn giữ được tình thân mới là điều đáng quý nhất.

21/07/2026

THU HỒI ĐẤT VÀ SỰ ĐỒNG THUẬN CỦA NGƯỜI DÂN

Thu hồi đất là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quá trình phát triển đất nước và xây dựng đô thị, bởi phía sau mỗi khu đất không chỉ là giá trị kinh tế mà còn là nhà ở, sinh kế, ký ức, truyền thống và những giá trị tinh thần gắn bó với nhiều thế hệ. Vì vậy, phát triển là cần thiết, nhưng phát triển bền vững không thể chỉ được đo bằng những con đường rộng hơn, những khu đô thị mới hay những công trình hiện đại, mà còn phải được nhìn từ tác động xã hội và sự đồng thuận của người dân.

Pháp luật hiện hành đã phân biệt tương đối rõ giữa trường hợp Nhà nước thu hồi đất và trường hợp nhà đầu tư tự thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất. Nhà nước chỉ được thu hồi đất trong những trường hợp luật định, trong đó có các dự án vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đây là cơ chế thực hiện quyền lực nhà nước, đi kèm với yêu cầu phải tuân thủ đúng căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo pháp luật. Trong khi đó, đối với nhiều dự án đầu tư, pháp luật cho phép nhà đầu tư lựa chọn cơ chế thỏa thuận với người sử dụng đất. Khi đó, giá cả, diện tích và các điều kiện chuyển nhượng được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên, Nhà nước không nên biến cơ chế thỏa thuận thành một hình thức thu hồi đất thay cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong thực tế, ranh giới giữa mục tiêu phát triển chung và những tác động cụ thể đến từng người dân luôn cần được xem xét hết sức thận trọng. Một dự án có thể mang lại lợi ích lớn cho xã hội, nhưng đồng thời cũng có thể khiến một bộ phận người dân phải mất nhà, mất đất, thay đổi sinh kế hoặc rời khỏi nơi đã gắn bó qua nhiều thế hệ. Có những giá trị không thể chỉ tính bằng tiền, chẳng hạn như không gian làng cổ, phố cổ, di tích, nơi thờ tự, ký ức cộng đồng và những giá trị văn hóa, tâm linh. Vì thế, câu hỏi đặt ra không phải là có phát triển hay không, mà là phát triển như thế nào để lợi ích chung được bảo đảm nhưng những hy sinh của người dân là cần thiết, hợp lý và được bù đắp một cách công bằng.

Đặc biệt, với những dự án lớn có tầm nhìn hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm, việc mở đường, chỉnh trang đô thị hay xây dựng hạ tầng có thể là cần thiết và không thể chỉ vì khó khăn trước mắt mà từ chối mọi thay đổi. Nhưng chính vì quy mô và tác động càng lớn thì yêu cầu đánh giá tác động xã hội, công khai thông tin, tham vấn người dân và giám sát độc lập càng phải được đặt lên hàng đầu. Một quyết định hành chính có thể đúng về thẩm quyền và đúng về trình tự, nhưng để có được sự đồng thuận thực sự thì vẫn cần giải thích đầy đủ, lắng nghe ý kiến khác nhau và chứng minh rằng phương án được lựa chọn là phương án hợp lý nhất.

Luật Thủ đô trao cho Hà Nội nhiều cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển nhanh và thực hiện các dự án lớn. Đây là điều cần thiết để Hà Nội có thể giải quyết những vấn đề lớn về giao thông, hạ tầng, chỉnh trang đô thị và quy hoạch lâu dài. Tuy nhiên, cơ chế đặc thù không có nghĩa là giảm yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm giải trình hay giám sát xã hội. Ngược lại, quyền hạn càng lớn thì trách nhiệm giải trình và yêu cầu phản biện càng phải cao. Việc một cơ quan có thẩm quyền quyết định một chủ trương không có nghĩa là mọi ý kiến phản biện của người dân có thể bị xem nhẹ.

Một chính sách muốn đi vào cuộc sống không chỉ cần đúng luật mà còn phải có lý, có tình và được xã hội chấp nhận. Người dân có thể chấp nhận sự hy sinh vì lợi ích chung nếu họ được biết rõ dự án nhằm mục tiêu gì, vì sao cần thu hồi đất, vì sao phải lựa chọn phương án đó, quyền lợi của họ được bảo đảm như thế nào và những tác động đến đời sống, văn hóa, môi trường, cộng đồng đã được đánh giá đầy đủ hay chưa. Ngược lại, nếu người dân có cảm giác rằng quyết định được đưa ra quá nhanh, thiếu tham vấn, thiếu phản biện hoặc chưa tính hết những hậu quả xã hội lâu dài thì dù dự án có mục tiêu phát triển, sự đồng thuận vẫn khó đạt được.

Vì vậy, bên cạnh yêu cầu đúng pháp luật, cần xây dựng cơ chế giám sát, phản biện và tham vấn thực chất hơn đối với những dự án thu hồi đất có quy mô lớn, ảnh hưởng đến đông đảo người dân hoặc tác động đến các khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh và môi trường. Phát triển đô thị là tất yếu, nhưng không nên đánh đổi một cách thiếu cân nhắc những giá trị không thể dễ dàng khôi phục. Một Hà Nội hiện đại không chỉ cần những con đường rộng và những công trình lớn, mà còn cần giữ được chiều sâu văn hóa, ký ức cộng đồng và niềm tin của người dân.

Suy cho cùng, thu hồi đất có thể là cần thiết để phục vụ lợi ích chung, nhưng mục tiêu cuối cùng của phát triển vẫn phải là phục vụ con người. Một quyết định đúng đắn không chỉ là quyết định có đủ căn cứ pháp luật, mà còn là quyết định được cân nhắc đầy đủ về kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường và con người. Khi Nhà nước, nhà đầu tư và người dân cùng được lắng nghe, cùng được bảo vệ quyền lợi chính đáng và cùng nhìn thấy lợi ích lâu dài của xã hội, thì sự phát triển mới thực sự bền vững và nhận được sự đồng thuận của lòng dân.