LegalConnect, 70 VAAS Living Quarter, Hanoi (2026)

20/04/2023

AI LÀ “BỘ TRƯỞNG BÓNG TỐI”?

Không phải là bộ trưởng trong tiểu thuyết Harry Porter của J.K. Rowling. Thực tế là các nước theo hệ thống Westminster như Anh, Úc, New Zealand… đều có chức danh Shadow Minister, nằm trong Shadow Cabinet. Vì sao lại có nội các và bộ trưởng trong “shadow” (bóng tối) này?

Trong hệ thống Westminster, sau bầu cử, đảng chiếm được đa số ghế trong Hạ viện sẽ nắm quyền. Họ sẽ thành lập Chính phủ hay còn gọi là nội các (Cabinet). Người đứng đầu của đảng khi đó trở thành người đứng đầu Chính phủ, có thể là thủ tướng (ở cấp quốc gia hoặc liên bang) hay thủ hiến (ở cấp bang). Các thành viên của Chính phủ được Thủ tướng hoặc Thủ hiến lựa chọn trong số các thành viên của đảng trúng cử. Đó là các minister elect (Bộ trưởng chính thức), phụ trách điều hành các mảng công việc theo phân công của Thủ tướng hoặc Thủ hiến. Phần được giao phụ trách của mỗi bộ trưởng được gọi là portfolio.

Cũng sau bầu cử, Đảng có số lượng trúng cử đông thứ hai trở thành đảng đối lập. Đảng đối lập có vị trí quan trọng trong giám sát, theo dõi, phản biện các hoạt động của đảng cầm quyền. Họ cũng thành lập một nội các nhưng không có quyền điều hành, gọi là shadow Cabinet, thành phần là các shadow minister, tương ứng với các minister chính thức, cũng được chọn trong số các thành viên của đảng trúng cử. Các shadow minister này thực hiện vai trò giám sát, theo dõi quá trình điều hành của minister chính thức và có cùng porfolio với mình. Như vậy, shadow Cabinet nên được gọi là Nội các đối lập và shadow Minister là Bộ trưởng đối lập.

Sự tồn tại của các shadow Cabinet và shadow Minister cũng khiến cho đảng đối lập luôn sẵn sàng cho khả năng trúng cử. Nếu việc bầu cử Hạ viện dẫn đến việc đảng đối lập trước đó trở thành đảng cầm quyền, thì họ đã có sẵn một nội các để bắt tay vào điều hành. Tất nhiên đảng cầm quyền trước đó bỗng dưng trở thành đối lập và chính phủ trở thành shadow Cabinet, các bộ trưởng trở thành shadow Minister. Có trường hợp đảng giữ vị trí đối lập lâu quá, gọi nhau là shadow minister mãi thành quen. Như đảng Lao động ở Bang New South Wales (Úc), làm đối lập 3 kỳ liên tiếp, nên lúc trúng cử, người vừa trở thành Thủ hiến bang là Chris Mins ngày 26/3/2023 khi trả lời báo chí đã nhầm “Tôi sẽ trao đổi ngay với Bộ trưởng Y tế đối lập, à xin lỗi, Bộ trưởng Y tế được bầu Ryan Park để …” (Đường link ở dưới)

Còn nhiều điều thú vị trong hệ thống Westminster, sẽ dành thời gian để chia sẻ dần với các bạn.

22/02/2023

CHUÔNG REO TRONG NGHỊ VIỆN 🔔

Chuông trong Nghị viện không chỉ đơn thuần báo giờ họp hay giờ nghỉ như thông thường. Nó là một phần quan trọng trong cơ chế vận hành của Nghị viện nhiều quốc gia. Có lần đi công tác ở Đức, vào thăm Nghi viện đúng lúc tiếng chuông cất lên lảnh lót, mình được giải thích đó là để gọi các đại biểu về bỏ phiếu. Mình nghĩ không hiểu đang họp thì đại biểu bỏ đi đâu. Giờ làm trong nghị viện Victoria giúp mình có cơ hội hiểu thêm điều đó.

Vào kỳ họp Nghị viện, không phải mọi nội dung đều diễn ra trong phòng họp chính. Đại diện các đảng hoặc đại biểu độc lập có thể gặp riêng, trao đổi, đàm phán để thông qua các chính sách mà họ theo đuổi, vì vậy có những lúc phòng họp khá vắng. Thời điểm đông nhất là lúc chất vấn và lúc bỏ phiếu.

Chất vấn là lúc các bên đưa ra các vấn đề có tính thách thức đối với bên kia, thường là đảng đối lập thách thức đảng cầm quyền. Nên mọi người đều muốn dự. Và có số đông để khi cần ồ lên, hoặc la ó sẽ có lợi thế. Các phiên chất vấn thường rất căng thẳng, thậm chí chỉ trích, chế nhạo nhau, cho dù ra khỏi phòng họp người ta vẫn thân thiện với nhau.

Nhưng chất vấn cũng không quan trọng bằng việc bỏ phiếu. Vì đó là khi mọi việc được quyết định.

Để lấy ý kiến một vấn đề, chủ toạ hỏi ai đồng ý, ai phản đối, nếu tất cả cùng đồng ý hoặc phản đối, thì vấn đề được quyết định. Còn nếu có cả tán thành và phản đối, thì chủ toạ sẽ tuyên bố có ý kiến khác nhau, và yêu cầu rung chuông. Người ta gọi là division bell. Thời gian rung chuông được quy định khác nhau ở các nghị viện, nhưng thường kéo dài vài phút để các đại biểu kịp chạy vào phòng họp. Ở Nghị viện bang Victoria, khi có division bell thì thang máy chỉ có đại biểu được dùng, hạn chế việc đại biểu phải chờ thang. Các đảng đương nhiên cần thành viên có mặt để bỏ phiếu cho đông, nên mỗi đảng đều phải cử một người có chức danh là whip (roi) để nhắc nhở đại biểu của mình có mặt đủ khi bỏ phiếu. Khi training cho các đại biểu mới, người ta cũng phải hướng dẫn khi thấy chuông phải chạy vào. Thực tế đã có trường hợp đại biểu mới, chưa quen, không vào kịp, cửa đóng, mất quyền bỏ phiếu.

Toà nhà nghị viện thường rộng, nên phải đặt chuông ở khắp các ngóc ngách. Nếu là lưỡng viện, thì người ta phải có 2 chuông cạnh nhau, 1 chuông đỏ cho thượng viện và chuông xanh cho hạ viện để phân biệt. Trước kỳ họp, sẽ có người đi thử tất cả các chuông để đảo bảo chúng hoạt động tốt.

Vào một ngày đẹp trời của tuần thứ 2 của tháng 2/2023, chuông của Thượng viện bấm mãi không reo. Khi đó người ta làm gì? Bác Chủ tịch Thượng viện phải cho tạm nghỉ 10 phút chờ sửa chuông. Không có chuông không làm việc được 🙂. Và nhân dịp đó, người ta nhờ bộ phận lưu trữ và quản lý di sản lục lại lịch sử về tất cả các tình huống trục trặc đã từng xảy ra trong lịch sử Nghị viện, cung cấp thêm những kiến thức thú vị liên quan đến quá trình phát triển của các Nghị viện thuộc hệ thống Westminster.

Khi nào có thời gian, mình sẽ chia sẻ thêm với mọi người về hệ thống Westminster này.

21/01/2023

Chào các bạn,

Năm 2022 là một năm nhiều sự kiện của mình, với công việc mới, vị trí mới, cuốn sách mới… Tuy nhiên, do bận rộn mà một số ý tưởng chưa thành hiện thực. Sách Kỹ năng viết cho người hành nghề luật đã vắng bóng từ lâu trên các kệ hàng nhưng chưa kịp tái bản, các bài chia sẻ kỹ năng và kiến thức không có nhiều, và nhiều hoạt động hỗ trợ nghiên cứu chính sách và đào tạo luật chưa kịp triển khai, một số bản thảo chưa được hoàn thiện để xuất bản.

Mình mong rằng năm 2023 mình sẽ có thêm nhiều bài chia sẻ có ích, những dự định hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu chính sách và đào tạo luật được triển khai, update website LegalConnect, hoàn thành việc chỉnh sửa để tái bản sách KỸ NĂNG VIẾT CHO NGƯỜI HÀNH NGHỀ LUẬT và đồng thời hy vọng hoàn thiện bản thảo cho một cuốn sách mà mình tin sẽ giúp tiếp cận luật một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

Trong thời gian trước mắt, các bạn có thể theo dõi các nội dung chia sẻ về kiến thức và kỹ năng liên quan đến nghiên cứu và viết trong ngành luật tại hai trang sau:

https://www.facebook.com/legalwriting101/

https://www.facebook.com/legalresearch101/

Xin chúc tất cả một năm mới thành công, bình an và hạnh phúc!

28/04/2021

Trang trao đổi, chia sẻ các thông tin, ý kiến về kiến thức và kỹ năng dành cho những người trong ngành luật và những người quan tâm đến ngành luật.

Address

70 VAAS Living Quarter
Hanoi
10000

Website

http://legalconnect.vn/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when LegalConnect posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to LegalConnect:

LegalConnect