27/08/2022
Dahlia Legal Service là một mảng ngành chuyên môn thuộc Dahlia Service, xin được cung cấp các giải pháp toàn diện và uy tín về lĩnh vực pháp lý. Dưới đây là một số vấn đề đang được quan tâm hàng đầu và là xu thế của nền công nghiệp Energy Supply.
______________________________________
Năng lượng tái tạo- một mảng đầu tư đầy tiềm năng nhưng cần một khung pháp lý ổn định.
Theo dòng chảy của công nghệ và các chính sách môi trường, năng lượng tái tạo đang là xu thế phát triển ở các vùng có tiềm năng để giải quyết nhu cầu năng lượng, giảm thiểu gánh nặng cho môi trường mà đặc biệt là hệ sinh thái thuộc thuỷ điện và khí thải từ nhiệt điệt tại Việt Nam.
Điển hình là dự án điện gió tại Gia Lai, nhiều dự án điện gió trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã hoàn thành nhưng chưa được công nhận vận hành thương mại và đấu nối phát điện lên hệ thống điện quốc gia gây nhiều khó khăn cho các nhà đầu tư. Với lý do lưới điện quốc gia chưa đủ hạ tầng để hệ thống điện gió đưa điện vào nên các dự án sau 10/2021 vẫn đang treo và chưa có bước đi tiếp theo.
Đối với phát triển năng lượng tái tạo, vướng mắc lớn nhất là về cơ chế, với việc chưa có chính sách phát triển ổn định và dài hạn. Các chính sách trong những năm qua đều mang tính ngắn hạn, không có định hướng lộ trình dài hạn, dẫn đến việc nhà đầu tư bị động trong công tác chuẩn bị và triển khai. Đặc biệt là cơ sở hạ tầng đầu tư cho án dự án là siêu lớn, thực trạng này kéo dài gây ra thiệt hại về kinh tế, cơ hội của các nhà đầu tư. Các dự án triển khai chậm không kịp thời hạn hưởng chính sách khuyến khích của Nhà nước dẫn đến các dự án bị lỗ kéo dài, ảnh hưởng lợi nhuận cũng như hiệu quả của dự án đầu tư. Công tác quản lý Nhà nước đối với việc quản lý quy hoạch phát triển nguồn, lưới điện dẫn đến việc các nhà đầu tư triển khai theo quy hoạch đã được duyệt nhưng hạ tầng truyền tải không đáp ứng được, đã và đang gây thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng, gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Hiện tại, các quốc gia trên thế giới như CHLB Đức, Trung Quốc, Nhật Bản đã ban hành ra những chế định riêng cho lĩnh vực này, chính sách trợ giá cũng như ưu đãi riêng đối với năng lượng tái tạo. Xét thấy, thế năng cho NLTT tại Việt Nam rất lớn nên việc xây dựng hành lang pháp lý cũng không là ngoại lệ. Có thể tham khảo với những đề xuất của TS. Trịnh Minh Tâm:
Thứ nhất, để đảm bảo sự đồng bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả pháp lý của khung pháp luật hiện hành, Việt Nam có thể cân nhắc xây dựng một bộ luật cụ thể để khuyến khích đầu tư, phát triển NLTT.
Thứ hai, về quy trình cấp phép đầu tư, phát triển, xây dựng, vận hành dự án, Việt Nam nên tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, trong đó có việc thực hiện cơ chế một cửa liên thông, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước khác nhau khi thực hiện các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng,… để cắt giảm các chi phí hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả đầu tư của khu vực tư nhân, cũng như hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Trong các thủ tục đó, việc đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian lập quy hoạch và bổ sung các dự án vào quy hoạch là một trong các nhóm thủ tục nên được cải thiện sớm.
Thứ ba, về khung pháp lý về hợp đồng và giao dịch, một trong các giải pháp có thể cân nhắc đó là cải thiện hơn nữa cơ chế chia sẻ rủi ro trong các hợp đồng đối với điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối, điện từ chất thải rắn, thủy điện nhỏ. Chính sách này cũng gắn liền với việc thu hút vốn vay từ các tổ chức tài chính nước ngoài khi số lượng và quy mô các dự án tăng thêm.
Thứ tư, về chính sách giá điện, Việt Nam có thể kết hợp chính sách ưu đãi, hỗ trợ với cơ chế thị trường và lập chính sách giá điện có trợ giá ưu đãi nên ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao để tạo niềm tin cho các nhà đầu tư tư nhân đầu tư lâu dài và bền vững ở Việt Nam.
Thứ năm, về giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, Việt Nam có thể cân nhắc lập quy hoạch minh bạch, hiệu quả và thống nhất để tạo sự thuận lợi và nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư và phát triển; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực này; thực hiện hiệu quả và minh bạch các chính sách hỗ trợ tài chính; đầu tư phát triển nguồn nhân lực cho thị trường; nâng cao hiệu quả và hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ thị trường và công nghệ; tăng cường công tác thông tin tuyên truyền; duy trì và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Thứ sáu, về hoạch định chính sách vĩ mô, Việt Nam có thể tiếp tục thực hiện định hướng phát triển theo Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có việc tập trung nguồn lực, khai thác và sử dụng tối đa tiềm năng NLTT trong nước bằng những công nghệ tiên tiến, phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng miền, mang lại hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và môi trường. Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ thị trường công nghệ NLTT, ngành công nghiệp sản xuất máy móc thiết bị, cung cấp dịch vụ NLTT trong nước; tăng cường tiềm lực cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các dạng NLTT mới.
