21/01/2026
🌿 Ở NƯỚC NGOÀI MUỐN LY HÔN – CÓ THỂ GIAO CON CHO BÀ NGOẠI NUÔI ĐƯỢC KHÔNG?
Hôm nay mình chia sẻ lại một tình huống tư vấn có thật mà mình vừa gặp – cũng là nỗi băn khoăn của rất nhiều người đang lao động, sinh sống ở nước ngoài.
Chị A kết hôn năm 2012, có hai con chung: một bé 11 tuổi, một bé 14 tuổi. Năm 2020, vì kinh tế khó khăn, chị phải sang Nhật làm việc. Hai cháu ở lại Việt Nam sống cùng bà ngoại từ đó đến nay.
Trong thời gian chung sống trước đây, người chồng gần như không quan tâm đến con cái: thường xuyên nhậu nhẹt, bạo lực, không chịu làm ăn. Vì không thể tiếp tục chung sống, vợ chồng đã ly thân nhiều năm.
Gần đây, chị phát hiện chồng đưa nhiều người phụ nữ khác về nhà sinh sống. Quá mệt mỏi và bế tắc, chị quyết định ly hôn để giải thoát cho mình và cho các con. Nhưng chị băn khoăn:
❓Đang ở Nhật thì có ly hôn ở Việt Nam được không?
❓ Nếu ly hôn, ai sẽ nuôi hai con?
❓ Có thể để bà ngoại – người đã chăm sóc các cháu suốt nhiều năm – tiếp tục nuôi dưỡng không?
Sau khi tiếp nhận vụ việc của chị A, mình tư vấn cho chị như sau:
1. Đang ở nước ngoài vẫn ly hôn được bình thường
Mình khẳng định rõ: Ở nước ngoài hoàn toàn có quyền nộp đơn ly hôn tại Việt Nam. Không cần phải về nước mới được ly hôn. Pháp luật cho phép người vợ hoặc chồng đang cư trú ở nước ngoài vẫn khởi kiện ly hôn thông qua hồ sơ hợp pháp.
2. Không về Việt Nam – vẫn làm thủ tục được
Nếu chị A không thể về nước, chị vẫn có thể ly hôn bằng cách: Gửi bộ hồ sơ (đơn khởi kiện, bản gốc/sao GCN kết hôn, CCCD/Hộ chiếu, giấy khai sinh con, chứng cứ tài sản)
Lưu ý: Đơn khởi kiện ly hôn và đơn xét xử vắng mặt phải ký trực tiếp bởi chị A và hợp pháp hóa lãnh sự chữ ký nếu ký tại nước ngoài để tránh bị trả hồ sơ
Thủ tục có hơi phức tạp, nhưng hoàn toàn làm được nhé.
Vậy nộp đơn ở đâu?
Theo quy định tại Điều 35 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025 thì vụ án hôn nhân gia đình, kể cả ly hôn có yếu tố nước ngoài, đều thuộc thẩm quyền sơ thẩm của TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC.
Vì vậy, chị A chỉ cần nộp đơn tại: TAND khu vực nơi người chồng đang cư trú ở Việt Nam.
3. Vấn đề lớn nhất: AI SẼ NUÔI CON?
Đây mới là nỗi lo thực sự của chị A.
Thông thường, khi ly hôn, Tòa sẽ chọn bố hoặc mẹ trực tiếp nuôi con. Nhưng trường hợp của chị A rất đặc biệt: Chị đang ở nước ngoài, không thể trực tiếp chăm sóc, Người chồng thì không đủ điều kiện: lối sống thiếu trách nhiệm, từng bạo lực, không đảm bảo môi trường tốt cho con.
Theo quy định tại Khoản 4 Điều 84 của Luật này nêu rõ: “Trong trường hợp cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, thì Tòa án giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự”.
Theo Điều 47 và Điều 52 Bộ luật Dân sự 2015, người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên là: anh, chị ruột; ông, bà nội; ông, bà ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột nếu có đủ điều kiện theo quy định.
Do đó, khi cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện nuôi con, Tòa án có thể quyết định giao con cho người thân thích khác để bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Và trong số đó: Ông bà nội, ông bà ngoại là những người được ưu tiên.
Trường hợp của chị A có đủ căn cứ rất rõ:
• Hai cháu đã sống ổn định với bà ngoại từ năm 2020 đến nay,
• Bà ngoại là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng,
• Bà có chỗ ở ổn định, có điều kiện chăm lo cho các cháu,
• Các cháu cũng mong muốn tiếp tục ở với bà,
• Người cha không đủ điều kiện nuôi con,
• Người mẹ ở xa không thể trực tiếp chăm sóc.
➡ Với những căn cứ đó, hoàn toàn có cơ sở để yêu cầu: Tòa án giao hai cháu cho BÀ NGOẠI là người trực tiếp nuôi dưỡng.
Đây không chỉ là giải pháp hợp pháp, mà còn là giải pháp nhân văn và phù hợp nhất với quyền lợi của trẻ.
5. Cha mẹ vẫn phải có trách nhiệm với con
Việc giao con cho bà ngoại không có nghĩa cha mẹ hết nghĩa vụ.
Dù ai nuôi trực tiếp thì:
• Cha và mẹ vẫn phải cấp dưỡng cho con,
• Vẫn có quyền thăm nom, chăm sóc,
• Không được trốn tránh trách nhiệm làm cha mẹ.
Thực tế pháp luật luôn có giải pháp để bảo vệ tốt nhất cho trẻ. Nếu bố mẹ không đủ điều kiện👉 Ông bà hoàn toàn có thể trở thành chỗ dựa pháp lý cho các cháu. Nếu ai đang ở hoàn cảnh giống chị A, còn nhiều băn khoăn chưa biết hỏi ai, thì cứ nhắn mình. Mình chia sẻ lại những gì pháp luật cho phép, để mọi người yên tâm hơn cho con.
