13/06/2024
ขุนหิรัญปราสาท (ตาบ พรพยัคฆ์) ผู้เป็นแม่แบบในการหล่อรูปปั้นท้าวหิรัญพนาสูร ณ ศาลเทพารักษ์ ด้านหลังพระราชวังพญาไท
“…ต่อมาเมื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้สร้างวังพญาไทขึ้นสำเร็จเรียบร้อยแล้ว ได้ทรงพระราชดำริที่จะให้วังพญาไท มีศาลเทพารักษ์ ทำนองเดียวกับศาลพระภูมิประจำบ้านของคนไทยทั่ว ๆ ไป ทรงต้องการที่จะให้ท้าวหิรัญพนาสูรเป็นเทพารักษ์ประจำวังพญาไท จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาธรรมา นำตัวนายตาบไปให้พระยาอาทรธุรศิลป์ (ม.ล. ช่วง กุญชร) ช่างกรมศิลปากรในสมัยนั้น ถือเป็นแม่แบบในการหล่อด้วยทองสัมฤทธิ์เป็นรูปท้าวหิรัญพนาสูรขึ้น ดังนั้นรูปท้าวหิรัญพนาสูร ที่ประดิษฐานอยู่ ณ ศาลเทพารักษ์หลังพระราชวังพญาไท ซึ่งปัจจุบันนี้เป็นโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า จึงมีรูปร่างหน้าตา และส่วนสัดต่าง ๆ ของร่างกายเหมือนกับตัวของขุนหิรัญปรา สาททุกประการ เว้นแต่มีแปลกกันอยู่ในส่วนย่อยเล็กน้อย ๒ ประการ คือ ในนิมิตรของล้นเกล้ารัชกาลที่ 6 นั้น ท้าวหิรัญพนาสูญไม่โปรดมีหนวดแต่ที่จ้องมีหนวดคือปั้นตามแบบขุนหิรัญปราสาทจึงต้องมีหนวดเพื่อที่จะดูน่าเกรงขาม ส่วนศีรษะนั้นโปรด เกล้าฯ ให้หล่อเป็นรูปชฎาทรงเทริดอย่างไทยโบราณ ไม่ใช่เอา ไว้ผมอย่างกับตัวของขุนหิรัญปราสาทตัวจริง เพื่อให้เข้ารูปกับเทพารักษ์อีกประการหนึ่ง กับโปรดให้ท้าวหิรัญพนาสูรนั้นถือไม้เท้าเป็นเครื่องประดับยศด้วย ศาลท้าวหิรัญพนาสูรนี้ หล่อสำเร็จและทำพิธีบวงสรวงเป็นทางราชการ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๕ และถัดจากนั้นมาอีกประมาณ ๒ เดือน จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนายตาบ พรพยัคฆ์ ขึ้นให้มีบรรดาศักดิ์เป็นขุนหิรัญปราสาท เพื่อให้มีชื่อสอดคล้องกับท้าวหิรัญพนาสูร กับให้มีสร้อยเกี่ยวพันถึงปราสาทราชวังด้วย ท้าวหิรัญพนาสูร ณ ศาลเทพารักษ์ในโรงพยาบาพระมงกุฎเกล้านี้ มีประชาชนจำนวนมากหลายเคารพเลื่อมใสมากระทำการสักการะ และเซ่นไหว้อยู่เป็นประจำทุก ๆ วัน ๆ ละมาก ๆ มิได้ขาดอยู่จนกระทั่งในทุกวันนี้…“ (พระพุทธเจ้าตรัสรู้อะไร พระราชนพินธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพขุนหิรัญปราสาท (ตาบ พรพยัคฆ์) ณ เมรุวัดมกุฎกษัตริยาราม วันจันทร์ ๒๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๘)
ข้อมูลจากเฟส เกร็ดประวัติศาสตร์ V2