12/12/2024
Isku siiqa maaha balse filo sibiq badan!
Baaqa Balfour (Balfour Declaration) wuxuu ahaa qoraal rasmi ah oo ay soo saartay dowladda Ingiriiska 2-dii November 1917, xilligii uu socday Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. Qoraalkan wuxuu muujinayay taageerada Ingiriiska ee dhisidda "qaran qaran oo loogu talagalay dadka Yahuudda ah" gudaha Falastiin, dhul ay markaas maamuli jireen Cusmaaniyiinta, oo markii dambe gacanta u galay Ingiriiska.
Nuxurka Baaqa Balfour:
Baaqa waxaa lagu qoray sidaan:
"Dowladda Boqortooyada Ingiriiska waxay si wanaagsan u taageereysaa fikradda dhisidda qaran qaran oo loogu talagalay dadka Yahuudda ah ee ku nool Falastiin, iyadoo si cad loo fahmayo in aan waxba laga sameyn doonin si loo wiiqo xuquuqda madaniga iyo diimeed ee dadka aan Yahuudda ahayn ee halkaas ku nool, ama xuquuqda iyo xaaladda siyaasadeed ee Yahuudda ku nool dalal kale."
Qoraalkan waxaa loo diray Lord Rothschild, oo ahaa hogaamiye sare oo Yuhuud ah, si loogu gudbiyo bulshada Zionism-ka (dhaqdhaqaaqa Yahuudda ee doonayay in Falastiin loo dhiso qaran Yuhuudi ah).
Sababaha Loogu Dhawaaqay Baaqa:
1. Dagaalkii Adduunka I:
Ingiriisku wuxuu doonayay inuu taageero ka helo bulshada Yuhuudda caalamka, gaar ahaan kuwa Mareykanka iyo Ruushka, si ay u taageeraan dagaalka ka dhanka ah Jarmalka.
2. Fikirka Zionism-ka:
Dhaqdhaqaaqa Zionism, oo uu hogaaminayay Theodor Herzl, wuxuu dalbanayay in Yahuudda loo helo dhul ay ku yeeshaan qaran madax-bannaan. Ingiriisku wuxuu arkayay in taageerada fikirkan ay tahay mid siyaasadeed ahaan faa’iido u leh.
3. Istiraatiijiyadda Ingiriiska:
Falastiin waxay ku taalay meel istiraatiiji ah oo muhiim u ahayd Ingiriiska, gaar ahaan iyadoo u dhow Suez Canal iyo Bariga Dhexe oo uu ku badan yahay saliidda.
Saameynta Baaqa Balfour:
4. Hijrada Yahuudda ee Falastiin:
Qoraalka ayaa dhiirrigeliyay hijrada dadka Yahuudda ah ee Yurub ku noolaa, gaar ahaan intii u dhaxaysay 1920-1948, taasoo keentay in tirada Yahuudda ee Falastiin ku nool ay si weyn u kororto.
5. Dhibaatooyinka Falastiiniyiinta:
Dadka Falastiiniyiinta ah, oo ku tirada badnaa Falastiin xilligaas, waxay arkeen bayaankan mid duudsiinaya xuquuqdooda, taasoo dhalisay kacdoonno iyo iska horimaadyo u dhaxeeya Carabta iyo Yahuudda.
6. Aasaaska Israa’iil (1948):
Baaqa Balfour wuxuu noqday tiirarka siyaasadeed ee Israa’iil, oo si rasmi ah loo aasaasay 1948 ka dib markii Ingiriiska uu ka baxay Falastiin.
Israa’iil waxay qabsatay dhul ballaaran oo Falastiiniyiinta ah, taasoo keentay barakicin iyo muran aan weli xal loo helin.
Mowqifka Carabta iyo Falastiiniyiinta:
Carabta iyo Falastiiniyiinta waxay si buuxda uga soo horjeesteen Baaqa Balfour, iyagoo u arkayay inuu yahay khiyaano lagu sameeyay xuquuqdooda iyo jiritaankooda.
Falastiiniyiinta waxay bilaabeen kacdoonno waaweyn oo ka dhan ahaa Ingiriiska iyo Yahuudda, taasoo ugu dambeyn keentay dagaallo hubeysan.
Gunaanad:
Baaqa Balfour wuxuu noqday qodob taariikhi ah oo saameyn weyn ku yeeshay Bariga Dhexe. Waxaa laga dhaxlay:
Dhisidda dowlad Yuhuudi ah (Isra’iil).
Khilaafka siyaasadeed iyo dagaallada Falastiin-Israa’iil oo ilaa maanta aan xal rasmi ah loo helin.
Barakicinta iyo tacadiyada loo geystay dadka Falastiiniyiinta ah oo weli ka sii socda.
Baaqa Balfour wuxuu yahay mid lagu muransan yahay, isagoo astaan u ah horumarka Zionism iyo bilaabidda dhibaatada Falastiiniyiinta.
Zionism (Seyooniyad). Zionism waa dhaqdhaqaaq siyaasadeed iyo bulsho oo Yahuudda ku dhiirrigelinaya inay dhistaan qaran madax-bannaan oo ku yaalla Falastiin, dhul ay Yahuuddu u tixgeliso inuu yahay dhulkoodii asaliga ahaa.
