Garyaqaan Abdirizak H. Omar

Garyaqaan Abdirizak H. Omar An energetic, honest and truthful lawyer interested in law and Islamic affairs

Allow Kuu Naxriiso  Wllkey 😭😭 Cabdifitaax Macalin Nuur Qeys
17/10/2023

Allow Kuu Naxriiso Wllkey 😭😭 Cabdifitaax Macalin Nuur Qeys

13/11/2022
23/09/2022

😭😭😭

W/Q. Jibril Jirde===============================Go'aanka Maxkamadda Sare ee Kenya!Maxkamadda sare ee dalka Kenya ayaa ta...
05/09/2022

W/Q. Jibril Jirde
===============================
Go'aanka Maxkamadda Sare ee Kenya!

Maxkamadda sare ee dalka Kenya ayaa taageertay doorashadii William Samoei Ruto oo loo doortay madaxweynaha shanaad ee Kenya, iyadoo meesha ka saartay sheegashadii ninkii la tartamayey ee Raila Odinga ee ahayd in codbixinta ay hadheeyeen musuq iyo wax isdaba-marin. Garsoore Koome ayaa sheegtay in marka h**e ay maxkamaddu soo saari doonto warbixin kooban, ka dibna ay si buuxda u soo saari doonto xukunka oo dhammaystiran 21 maalmood ka dib.

Maxkamadda oo ka kooban 7 xubnood, isla markaasna ay hoggaaminaysay Guddoomiyaha maxkamadda sare Martha Koome ayaa si wadajir ah iskugu raacay qodobadan:

1. Waxa la waayay wax farqi ah oo ku saabsan tirada codadka iyo wax caddayn ah oo lagu kalsoonaan karo oo muujinaysa in nidaamka kombuyuutarrada iyo isku xidhka guddiga doorashada ay fashilmeen ama la jabiyay.

2. Ma jirto caddayn la aqbali karo oo la soo bandhigay oo muujinaysa in foomamka 34A lagu takri-falay.

3. Waxa kale oo ay maxkamaddu sheegtay in aan guddoomiyaha doorashooyinku keligii awood u lahayn in uu tiro-koob iyo baadhis ku sameeyo natiijada doorashada, laakiin waxa maxkamadda u caddaatay in afarta xubnood ee Komishanku bilowgii ilaa dhammaadkii si firfircoon uga qaybqaateen tirakoobka iyo hubinta natiijada doorashada, isla markaana aannu guddoomiyuhu keli ku ahayn hawsha tirokoobta iyo hubintaba, balse wax yar ka hor ku dhawaaqista natiijada ay dibedda uga baxeen afarta xubnood. Sidoo kale, afarta xubnood ee guddiga doorashooyinka ka tirsani ma aanay hor keenin Maxkamadda, wax dukumeenti ah oo muujinaya in natiijada doorashada wax laga beddelay.

4. Maxkamaddu waxay ogaatay in aan la soo gudbin wax caddayn ah oo muujinaya in William Ruto uusan helin 50 boqolkiiba iyo wax ka badan, isla markaana Raila iyo qareenadiisu ku guuldarraysteen inay caddeeyaan.

5. Ugu dambayn natiijada rasmiga ah ee doorashadu waa in William Ruto si sax ah ayaa loo doortay, taasina ay tahay go’aanka loo dhan yahay ee maxkamadda.

Sida ku cad xukunka ay maxkamadda sare ee Kenya soo saartay dhammaan 9kii qodob ee la isku haystay, isla markaana muranku ka taagnaa waa looga guulaystay Raila Odinga iyo qareenadiisa, waxaanay maxkamadda horkeeneen caddeyn aan ku filnayn oo gaadhay mararka qaar in lagu sheego been-abuur ama wax la soo dhoobdhoobay. Arrinta kale ee xiisaha lihi waa in 90% qareenada matelayay Raila ay ahaayeen qabiilkiisa Luo, halka keliya 5% qareenada metelayay Ruto ay ka soo jeedeen qabiilkiisa/qoomiyaddiisa Kalenjin, sida uu sheegay qareen Axmednasir. Qareenada metelayay Ruto waxaa ku jiray qareeno Soomaali ah sida Mahad Soomane oo aad looga helay markii uu jeedinayay in foomamka 34A aan lagu tagri-falin, taas oo hadal-hayn badan ka dhex abuurtay bulshada Kenyanka ah qaabka aqoonta iyo kartida leh ee qareenkan Soomaaliga ahi doodiisa u soo bandhigay.

Ugu dambayn, maxkamadda sare iyo maxkamadaha kale ee dalku waxay ka baran karaan xukunkan in muddada xukunku ku soo baxayo koobnaato si aan looga caajisin sugista xukunka ama aanay caddaaladdu dib ugu dhicin (Justice delayed is justice denied), sidoo kalena asbaabta xukunka la xoojiyo oo si cad loo sababeeyo dhammaan qodobada la isku haysto ee loo baahan yahay in maxkamaddu go’aanka ka gaadho.

01/09/2022

Waxka ogow Guddoomiyeyaashi soo maray Maxkamadda Sare ee Dalka Sanadihii1960-2018kii.
01. Alto Boronaajo (Talyaani 1960)
02. C.raxman Sh.Cali Siciid (1968)
03. Maxamud Sh. Axmed (1969)
04. Axmed Shire Maxamuud (1974)
05. Sh.Xasan C.laahi Faarax (1976)
06. Sh.Maxamed Axmed Xuseen (1985)
07. Sh.Axmed Xasan C.le Xasan (1988-1991)
08. Sh.Adan Gaab (2000)
09. Dr.Sh.Maxamuud Suleymaan (2002)
10.Yuusuf Cali Haaruun (2004)
11. Maxamuud Cumar Faarax (indhabuur
2007-2011)
12. Avv. Caydiid Cabdullahi Ilka xanaf
(2011-2016)
13.Garyaqaan Ibraahim Iidle Suleyman
(2016-2018)
14. Garyaqaan Baashe Yuusuf Axmed (2018)

©️Garsoorka Dalka
✅Wixii sixid ama toosin ah waa la ogolyahay.

JIMCO WANAAGSAN

01/09/2022

Halkee ayuu kayim Erey Bixinta Dastuur (
legal Terminology Constitution)

Minbar

Talo iyo Tooshka SharcigaWaxaa Haboon in laraaco Nidaamka Dowladnimada ee lagu Hishiiyay Fikirka Siyaasiyiin teena ayaa ...
01/09/2022

Talo iyo Tooshka Sharciga

Waxaa Haboon in laraaco Nidaamka Dowladnimada ee lagu Hishiiyay Fikirka Siyaasiyiin teena ayaa laga yaabaa in ay Umaleeyaan in M/W wax walba ka bilaawdaan

Xukuumadii iyo wasiiradii maxay qabanayaan hadii ergay meelkasta loo magacaabo.
Waxaan Kula talin lahaa Dadka ka agdhow
M/W Hassan Sheikh Ee ugu Horeeyaan Sharci-yaqaanada iyo lataliyayaasha Arimaha Sharciga in ay Tooshka Sharciga u ifiyaan .

A. Nidaamka dalka maahan Nidaamka Madaxtooyada (Presidential system) Taasoo awooda ugu badan uu yeelan lahaay madaxweynuhu, ayadoo Golaha fulintuna isaga eey caawin lahaayeen kaliya, sida Mareykanka oo kale .

Shaqada Laanta Fulinta Ayada ayaa gaar uleh Cid Soo Faragashan kartana Maleh Madaxweynaha Dalka Haba ahaadee .

B. Awooda fulinta dalka xukuumadaa iska leh, iyadaa masuul ka ah, lkn hadii shaqadii wasiirada ergo lasiiyo waxaa meesha kabaxaysa Awoodii xukuumada ee fulineed.

C. Waa ineey Xukuumaddu ku shaqeyso barnaamijka siyaasadeed ee lagu doortay Madaxweynaha sida ku cad Qod.89aad (5) ee Dastuurka.

4. Waay Fiican tahay in lawada shaqeeyo Doodaha iyo Muranada Aan Wax ku oolka ahaayn Laga Fogaado lkn waa In la ilaaliyaa Waxyaabaha Keeni kara Muranada Iyo Iskahor-imaadka-Keeni (contradictory) .

Markii Ergey lamagacaabayo shaqo gooni ah ayaa loo xilsaaraa, oo aan cidna h**ey Loo wakiilan .

Markii aad Qormadan Soodhameeysato waxaad Isku Miisaantaa Haay'adaha kushuqul leh iyo Magacaabistii Madaxweynaha uu umagacaabay Xilalkan .

1. Ergayga Gaarkaa ah Ganacsiga Heer Caalami iyo Maalgashiga
2. Lataliyaha Madaxweynaha ee Arimaha Shidaalka iyo gaaska

Avv. Garyaqan Abdirizak H. Omar

sidee lagu helaa dhalashada somalia ?   ( Acquisition of somali citizenship)Intaanan ugalin jawaabta su'aasha aan is dul...
26/08/2022

sidee lagu helaa dhalashada somalia ?
( Acquisition of somali citizenship)

Intaanan ugalin jawaabta su'aasha aan is dultaagno macluumaad ku saabsan xeerka dhalashada Somalia .
Qaanuunka dhalashada rasmiga ah ee somalia leedahay waa "Xeer lambar 28 ee 22 december 1962 " xeerkaan wuxuu ka koobanyahay 20 qodob oo sicad utilmaamaya nidaamka loomarayo marka lasiinayo qof mutaystay ama buuxiyey shuruudaha ka yaala marka Jamhuuriyadda somalia u aqoonsanayso qofkaas mawaadinkeeda.
Waxaa jiro isku dayo wax looga badalayo Qaanuunkaan oo dhacay sanidihii 2015 ilaa 2016 oo ay samaysay wasaaradda arimaha gudaha somalia dadaaladaas oo aan wali lagu guulaysan si baarlamaanka loohorgeeyo inkastoo ay baaba'een qodobo kamida ah Xeerkaan oo uu wax ka badalay Dastuurka kumeelgaarka ah ee dalku leeyahay, sida Qodobada ka hadlaya Inuu mawaadinka xaq uleeyahay dhalasho labaad kaasi oo xeerkani diidayo.

Aan usoo laabto su'aashii ahyd sidee lagu helaa dhalashada somalia?

Qodobka kowaad ee xeerka dhalshada tirsigiisuna yahay lambar 28 ee 1962 wuxuu leeyahay sidaan:
Dhalashada somalia waxaa lagu helaa labo qaab oo kala ah :
•Nidaamka ku dhalashada (by operation of law) .
•Nidaamka siismada (by grant of law ).
Qodobka labaad ayaa isna faahfaahin ka bixinaya qaabka helidda dhalashada nuuca koowaad sidaan ayaa lagu yeeshaa:
Waxaa lasiin karaa qofkasta :
▪Qofkasta oo aabihiis yahay mawaadin udhashay jamhuuriyadda somalia.
▪Qofkasta oo somaali ah islamarkaana daggan dhulka jamhuuriyadda ama dibadda kaas oo shaaciya inuu ka tanaasulay haysashada dhalasho dal ajababi ah.

Qodobka 4aad ee isla xeerkaan ayaa sidookale tilmaamaya nuuca labaad ee ee lagu helo dhalashada somalia ee ah siismada wuxuu leeyahay sidan:
Dhalashada nuuca siismada waxaa lasiin karaa ▪qofkasta oo qaan gaar ah islamarkaana codsada in lasiiyo dhalashada somalia islamarkaana laga helo shuruudahaan:
▪Inuu daganaa dhulka jamhuuriyadda somalia muddo 7sano ah .
▪Inuu leeyahay aqlaaq wanaagsan.
▪Inuu cadeeyo inuu ka laabto dhalasho kasta oo uu ka haystay wadan shisheeye .

Waxaa sidoookale jirta nuuc kale oo lagu helo dhalashada somalia oo uu cadaynayo qodobka 9aad ee isla xeerkaan kaas oo layiraahdo dhalasho sharafeed (honory citizenship) kani waa ka duwanyahay qaabka lagu helo labadii nuuc oo h**e inkasta oo uu soo hoosgalayo kan labaad.
Dhalasho sharafeed waxaa lasiin karaa: ▪qofkasta oo dalka somalia u qabta shaqo hawlkarnimo dheeraad ah leh waxaana lagu bixiyaa wareegto madaxweyne oo cuskanaysa soojeedinta ra’isulwasaaraha kadib markuu dhageysto aragtida golaha wasiirada Mana jirto habraacyo kale oo uu qaanuunka somalia ku xirayo helidda dhalashadaan.
Helidda dhalashadaan masiinayso qofka lasiiyey helidda xaquuqaha gaarka ah ee mawaadinka caadiga leeyahay sida xaqa uu uleeyahay inuu ka qeybqaato siyaasadda dalka iyo waajibaadka ka saaran inuu dalka difaaco oo ku biiro ciidamada.
Dhlasho sharafeedka ay bixiso jamhuuriyadda somalia uma gudbayso qofka lasiiyey xubnaha qoyskiisa sida in ilmahiisa noqdaan somaali waayo wuxu ku helay hawlkasnimadiisa ookaliya ma’uusan qaabka caadiga ah .

Waad ku mahadsantahay aqriskaaga
Fadlan lawadaag asxaabtaada
(Share-Commen-like)
Qore : isse abdullahi

*Qormo ku saabsan Madaxbanaanida garsoorka Soomaaliya* Waxaa la arkaa Mararka Qaar ineey wajahaan Hey'adaha Garsoorka So...
16/08/2022

*Qormo ku saabsan Madaxbanaanida garsoorka Soomaaliya*

Waxaa la arkaa Mararka Qaar ineey wajahaan Hey'adaha Garsoorka Soomaaliya Cadaadis Kaga-yimaada Kiisas Dhaca ayadoo looga Gol-leeyahay Saameeynta Madax-banaanida Garsoorka, Cadaaladda iyo Horkeenista Dhinacyadda Maxkamadda, Qeeylo-dhaanta Ayaa ka imaaneeysa Dhinacyadda Daneeynaaya kiiska .

*Islaamku Muxuu Kayiri Garsoorka Maxaanse Ku qeexi karnaa .*

Ugu Horeeyn waxaan Qeexitaan Kusameeyn Doonaa Garsoore
Garsooraha : wa Sarkaal Dadweyne isla markaana loo xilsaaray dhexdhexaadinta dadka si ku dhisan cadaalad iyo sinaan( legal org.).
Islaamku waxaa uu u arkaa Bulshadda Waxa Kaliya Ee isku Heeyn kara ineey tahay Cadaaladda oo eey tahay inuu qofkasta Dareemo, Diinta islaamka Meel dheer ayay ka istaagtay ilaa Nabiga (NNKH) waxaa uu Yiri .
"Garsoorayaashu waa Seddax, labo ayaa Naarta Gelaaya Mid kaliya Ayaana Jannada Galaaya, taas oo macnaheeda yahay inuu uga digo Cidkasta oo Noqoneeysa Garsoore , Dareemana Culeeyska Eey leedahay iyo Hadii uu Cadaalad Sameeyo abaal Marin Janno Inuu helaayo inuu ogaado.

*Marka Madaxbanaanida garsoorka Laqeexayo waxaa lagu sheegaa ineey tahay Awoodda uu gorsoorku kaga garnaqi karo kiis uu khilaaf ka taagan yahay isaga oo ka madax-banaan cadaadis kaga yimaada dhinacyada dawcwadu ka dhaxeyso ama dhinaca Laamaha Kale Ee Heey'adaha Doowlada*

Garsoorku waa hay’ad dastuuri ah Waxaana Kahad-laaya Shaqada Garsoorka iyo madaxbanaanida Garsoorka Dastuurka KMG 2012 Qod. 106aad

*Qodobka 106aad. Madaxbannaanida*

(1) Garsoorku wuxuu ka madax bannaan yahay laamaha Dawladda ee Sharci-dejinta iyo Fulinta marka ay gudanayaan xilkooda. Xubnaha garsoorku waxay u hoggaan samayaan oo keliya sharciga.

(2) Garsooraha laguma oogi karo dacwad ciqaab ah ama madani ah oo ka dhalatay fal la xiriira gudashada xilkiisa garsoorennimo.

(3) Garsooraha lama baari karo qof-nimadiisa ama hoygiisa, haddii aan oggolaansho laga haysan Golaha Adeegga Garsoorka..

Dowlad-nimada Somalia waxay ka kooban tahay saddex haay'adood oo waa weeyn oo kala ah

1. Hay’ad sharci dejinta Law Makers (Xeer-Dejinta )
2. hay’ad fulineed oo ah Executive Body (Golaha Fulinta )
3. hay’ada garsoorka dalka (judiciary Organ)

1. Hay’ad sharci dejinta Law Makers (Xeer-Dejinta )
Dastuurada Soomaaliya yeelatay waxeey awooda Xeer Dejinta Siinayaan Baar-lamaan sitoosa shacabka Usoodoirtay kasoo Leh Awoodaha Soo socda
A. Wax-ka-badalka Dastuurka
B.Dejinta iyo ansixinta sharciyada Qabyada ah
C. Ogolaanshiyaha hishiis yada caalamigaa
D. U igmashada xukujmada Awooda Xeer Dejinta
E. Xilkaqaadista Madaxweynaha.
F. Ogolaansho Xaalad Degdeg ah
G. Ansixinta Xukujmada iyo la-xisaabtan keeda .

2. hay’ad fulineed oo ah Executive Body (Golaha Fulinta )
Soomaalya waxaa eey Yeelatay Dastuuro kala duwan waxaa eeyna Dastuuradaasi oo dhami siiyeeen Awooda Fulinta Golaha Xukuumadda ( Wasiiradda )

3. Hay’adaha Garsoorka (judiciary Organ)
Waxaad arkaaysaa in Dhammaan Dastuurradu ay xeerinayaan jiritaan laanta garsoorka oo leh awood garsooridda dacwadaha.

Dastuurrada 1960, 1990 iyo 2012 waxa ay dhigayaan in Garsoorku ka madax bannaanyahay laamaha kale ee Dowladda ee Baarlamaanka iyo Xukuumadda, uuna u hoggaansamo sharciga oo keliya.42 Ujeedka iyo shaqada Garsoorkuna waa dhowridda xuquuqda iyo xorriyaadka Aadanaha, ilaalinta Dastuurka iyo Sharciyada Dalka. Hase ahaatee,

Dastuurka 1979 wuu ka aamusay in awoodda garsooridda ay Maxkamadaha keliya leeyihiin iyo in garsoorku ka madax bannaanyahay laamaha kale ee Dowladda.

Waxaaba intaas sii dheer in Dastuurka 1979 uu ujeedka garsoorka ilaalinta nidaamka Hantiwadaagga iyo qaab-dhismeedka bulsho ee Dowladda ee ku saleysan Nidaamka Hantiwadaagga. Taasoo aan aheyn ujeedka garsoorka

*GABAGABO*
Waxaan kusoo Gaba-gabeey-nayaa Qormadaan Kooban inuu Garsoorka Soomaaliya Helo Madax-banani Kufilan hadii Taas lahelo waxaan Gaari karnaa Natiijo wanaagsan Dhanka Cadaaladda Amniga iyo Hormarka .

*Avv. Abdirizak H. Omar Ibrahim
LLB Somali NationalUniversity
(LLM SNU) *

*Reference*
1. Dastuurka Fedaraalka Soomaaliya 2012.
2. Dastuurka DastuurkaJamhuuriyada Dimoqraadiga Soomaaliya 1979.
3. Dastuurka Dalka Jamhuuriyadda Soomaaliya 1960
4. Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Soomaaliya 12 October 1990.
5. Book Arafat.
6. Book Diinta& Dastuurka
7. Yuko Nish*tani , Vol. 59 (2016

Address

Wadada Maka Al Mukaramah
Mogadishu

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Garyaqaan Abdirizak H. Omar posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Garyaqaan Abdirizak H. Omar:

Share

Category