02/06/2026
W dzisiejszej publikacji Adama Pantaka w „Rzeczpospolitej”, zawierającej mój komentarz merytoryczny, pojawił się bardzo ciekawy wątek pozwu VB Leasing przeciwko Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, dotyczącego skutków przymusowej restrukturyzacji Idea Banku.
To sprawa, która może mieć znaczenie nie tylko dla samego VB Leasing, ale szerzej — dla praktycznego rozumienia mechanizmu NCWO w polskim prawie.
NCWO, czyli No Creditor Worse Off, oznacza zasadę, zgodnie z którą wierzyciel nie powinien zostać potraktowany w przymusowej restrukturyzacji gorzej, niż zostałby potraktowany w hipotetycznej upadłości banku.
To bardzo ważny element równowagi w systemie resolution.
Z jednej strony BFG otrzymał bardzo daleko idące uprawnienia: może w krótkim czasie, poza klasycznym postępowaniem upadłościowym, zdecydować o przeniesieniu przedsiębiorstwa banku, jego wybranych zobowiązań, umorzeniu instrumentów kapitałowych czy pozostawieniu części zobowiązań w podmiocie rezydualnym. Te uprawnienia mają chronić stabilność systemu finansowego, deponentów i interes publiczny.
Z drugiej strony tak głęboka ingerencja w sytuację właścicieli i wierzycieli wymaga zabezpieczenia ich słusznych interesów. Temu właśnie służy mechanizm NCWO. Przymusowa restrukturyzacja nie może prowadzić do sytuacji, w której wierzyciel otrzyma mniej, niż otrzymałby w upadłości banku ogłoszonej na dzień decyzji BFG tj. w warunkach standardowych bez interwencji instytucji publicznej.
Dlatego art. 241 ustawy o BFG przewiduje dodatkowe oszacowanie porównujące dwa scenariusze: rzeczywistą przymusową restrukturyzację oraz hipotetyczną upadłość. Jeżeli z tego porównania wynika, że wierzyciel został zaspokojony w stopniu niższym, art. 242 ustawy o BFG przewiduje roszczenie uzupełniające wobec Funduszu.
Moim zdaniem najciekawszy aspekt sprawy VB Leasing polega właśnie na tym, że sąd cywilny może zostać postawiony przed pytaniem, czy oszacowanie sporządzone na zlecenie BFG rzeczywiście prawidłowo oddaje sytuację konkretnego wierzyciela. Sens mechanizmu NCWO polega na realnej kontroli, czy równowaga między interesem publicznym a ochroną wierzycieli została zachowana.
Dziękuję autorowi za możliwość komentarza w tak ciekawej sprawie!
Spółka AMS Restrukturyzacje, zarządca VB Leasing, złożyła pozew przeciwko Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu. Domaga się od państwa 84,7 mln zł, uznając że przy