Atty. Alyana Jane G. Bayawa

20/03/2026

LAWnguage 101: “WAGE DISTORTION”

Ang wage distortion ay nangyayari kapag may minimum wage increase na galing sa batas o Wage Order at dahil dito ay nawala ang dating agwat ng sahod ng iba’t ibang grupo ng empleyado batay sa kakayahan, haba ng serbisyo, o ibang dahilan.

19/03/2026

19/03/2026

LAWnguage 101: “ESTAFA”
/ˌɛˈstɑˌfɑ/

Ang estafa (swindling) ay krimeng ginagawa kapag niloko mo ang isang tao (o inabuso mo ang tiwala niya) para mapakuha siya ng pera o ari-arian, at naperwisyo siya (nalugi, nawalan, o nasaktan financially).

14/03/2026

Thinking of starting a business?

Choosing the proper form of business organization, whether a One Person Corporation, partnership, or corporation, is not merely a matter of paperwork. It determines how much you can lose, how much tax you pay, and how protected you are under the law.

Under the Revised Corporation Code (Republic Act No. 11232), even a single person can now form a One Person Corporation. This allows an individual to enjoy the benefit of limited liability without the need for business partners.

In a sole proprietorship or partnership, your personal assets may be used to pay for business debts. In a corporation or OPC, your liability is limited to your investment, thus, your house or savings stay safe.

So before you start your dream business, ask:
“Do I want to risk it all, or protect what’s mine?”

10/03/2026

LAWnguage 101: “ENTRAPMENT”

Ang entrapment ay isang paraan ng law enforcement kung saan hinuhuli ang isang tao habang ginagawa niya mismo ang krimen. Gumagawa lamang ng sitwasyon ang mga awtoridad para mahuli siya sa akto, pero ang intensyon na gawin ang krimen ay galing na sa mismong gumawa nito.

07/03/2026

LAWnguage 101: “PROBATION”
/prōˈbāSHən/

Ang probation ay isang pribilehiyong ibinibigay ng hukuman sa isang taong napatunayang nagkasala sa isang krimen, ngunit karapat-dapat bigyan ng pagkakataong magbago nang hindi kinakailangang makulong.

Sa ilalim ng probation, pinapayagan ang taong napatunayang may sala na manatili sa komunidad sa halip na agad na ipadala sa bilangguan, basta’t susundin niya ang mga kundisyon na itinakda ng hukuman habang siya ay nasa ilalim ng superbisyon ng Probation Officer.

05/03/2026

Sa ilalim ng batas, ang kasal ay hindi lamang isang seremonya o simpleng pagpapahayag ng pagmamahal. Ito ay isang espesyal at permanenteng kasunduan sa pagitan ng isang lalaki at isang babae na pinapasok alinsunod sa itinatakda ng batas, na may layuning bumuo ng buhay mag-asawa at magtatag ng pamilya.

Dahil ang kasal ang kinikilalang pundasyon ng pamilya, itinuturing ito ng batas bilang isang mahalaga at hindi maaaring labagin na institusyong panlipunan.

Ang mga karapatan at tungkulin na kaakibat nito ay itinatakda ng batas at hindi basta-basta maaaring baguhin ng mag-asawa sa pamamagitan lamang ng kasunduan, maliban sa mga usaping may kinalaman sa kanilang ari-arian na maaaring ayusin sa pamamagitan ng marriage settlement, ayon sa mga limitasyon na itinakda ng batas.

28/02/2026

LAWnguage 101: “SELF-INCRIMINATION”

Ito ay nangyayari kapag ang isang tao ay nagbibigay ng ebidensya o nagsasabi ng impormasyon na puwedeng magpatunay ng sariling pagkakasala sa isang krimen.

26/02/2026

LAWnguage 101: "Subpoena"
/səˈpēnə/

Ang subpoena ay isang kautusan na nag-uutos sa isang tao na dumalo at magbigay ng testimonya sa hukuman o imbestigasyon, o magbigay ng kanyang pahayag.

May dalawang uri:

1. Subpoena ad testificandum – para pilitin ang isang tao na magpatotoo.
2. Subpoena duces tecum – para pilitin ang isang tao na magdala ng mga dokumento, rekord, o iba pang bagay na kinakailangan.

23/02/2026

LAWnguage 101: “DOUBLE JEOPARDY”
/ˌdəbəl ˈjepərdē/

Walang sinuman ang puwedeng muling papanagutin o parusahan sa parehong krimen.

Ibig sabihin, kung ang isang tao ay nahatulan na o napawalang-sala sa isang kaso, o natapos ang kaso sa anumang paraan ng walang pahintulot ng akusado, hindi na siya puwedeng kasuhan muli sa parehong krimen o kaparehong kaso.

Sa madaling sabi: isang pagkakataon lang sa hukuman para sa parehong akusasyon.

19/02/2026

Hindi ka puwedeng tanggalin sa trabaho nang basta-basta.

Sa ilalim ng Labor Code, may mga panuntunan bago maging legal ang pagtanggal sa empleyado.

Para maging lawful dismissal, dalawang bagay ang dapat sundin:

1. Dapat may valid na dahilan (substantive due process).

Hindi puwedeng tanggalin ang empleyado kung walang basehan sa batas.

May dalawang klase ng dahilan:

a. Just causes – kasalanan o pagkukulang ng empleyado, tulad ng serious misconduct; willful disobedience; gross and habitual neglect; fraud o breach of trust, at paggawa ng krimen laban sa employer. (Article 297 ng Labor Code)

b. Authorized causes – hindi kasalanan ng empleyado, kundi dahil sa sitwasyon ng negosyo o kalusugan, tulad ng redundancy; retrenchment para maiwasan ang pagkalugi; closure of business; installation of labor-saving devices; at sakit na hindi na kayang gamutin sa loob ng itinakdang panahon. (Article 298 ng Labor Code)

2. Dapat may tamang proseso (procedural due process)

Kahit may dahilan, hindi pa rin puwedeng basta tanggalin.

Kailangan:

i. May written notice na nagsasabi kung ano ang paratang o dahilan;

ii. May pagkakataon ang empleyado na magpaliwanag o marinig (hearing); at

iii. May final notice kung tuluyan nang tatanggalin.

(SPC Power Corporation, et al. vs. Santos, G.R. No. 202379, 27 July 2020)

Sa madaling salita, hindi ka maaaring tanggalin basta-basta.
Dapat may legal na dahilan at tamang proseso.
Kung kulang ang alinman sa dalawa, maaaring illegal dismissal iyon.