Bimal Neupane - Public Figure

02/04/2026

उज्जवल भविष्यको शुभकामना सबै परिक्षार्थीहरुलाई ।

05/03/2026

keep silent.

04/03/2026

कतल कि रात
केही समय अघिसम्म—र शायद अहिले पनि—सप्तरी, सिराहा र झण्डै सम्पूर्ण तराई–मधेशका धेरै जिल्लाहरूमा चुनाव अघिको रातलाई एउटा डर र रहस्यले भरिएको नामले चिनिन्थ्यो—“कतल कि रात”।
यो त्यो रात हो, जहाँ दिनभरि बनाइएका अनुमानहरू मर्छन्, हल्लाहरूको सास रोकिन्छ, र सिद्धान्तहरू घुँडा टेक्छन्।
दिनभर चोक–चौराहामा एउटै बहस चलिरहन्छ—
को अगाडि छ?
कसको माहौल बलियो छ?
कसले जित्दैछ?
तर त्यो रात पर्नासाथ ती सबै बहसहरू अर्थहीन बन्छन्।
विशेषगरी जातीय भोटमा आधारित राजनीति हुने क्षेत्रमा एउटै जातका फरक–फरक दलका उम्मेदवारहरू उठेका हुन्छन्। डर एउटै—“भोट बाँडियो भने अर्कै जातको उम्मेदवार नजितोस्।” यही डरले आफ्ना माइनजन (समुदायका अगुवा) हरूको गोप्य सभा बस्छ।
दल कति छन्, त्यसले अर्थ राख्दैन। दुई होउन् वा तीन—सबै उम्मेदवारहरू त्यही सभामा उपस्थित हुन्छन्। चुनावी मञ्चमा एक–अर्कालाई गाली गर्नेहरू त्यही कोठाभित्र हात मिलाएर बस्छन्। त्यसपछि सुरु हुन्छ असली खेल—मोलमोलाइ।
एकले अर्कालाई गालेर, दबाब दिएर, “यो जातको एकल उम्मेदवार” बनाउने दलाली चल्छ।
अलि कमजोर उम्मेदवारलाई अलि बलियोले साइड लगाउन थाल्छ।
“अहिलेसम्म प्रचारमा यति खर्च गरिसकेँ,” भन्दै २ लाई १० बनाइन्छ।
संख्या थपिन्छ।
रकम बढाइन्छ।
बार्गेनिङ्ग सुरु हुन्छ।
बलियासँग माइनजन पनि हुन्छन्, पैसा पनि।
ऊ भन्छ—“१० होइन, ५ मा कुरा मिलाऔँ।”
अन्ततः कुरा मिल्छ।
रातारात बसेको सभाले २ खर्च गर्ने उम्मेदवारलाई ५ दिएर साइड लगाउँछ।
अब त्यो जातको एकल उम्मेदवार ऊ मात्र हुन्छ।
त्यसपछि अर्को दृश्य सुरु हुन्छ—
जित्ने र पैसा लिएर आत्मसमर्पण गर्ने दुवै पक्षका मुखियाहरू निर्वाचन क्षेत्रभर आफ्ना जातका मतदातासम्म रातकै निर्णय पुर्‍याउँछन्। उर्दी जारी हुन्छ—
“भोलि फलानो चुनाव चिन्हमा भोट हाल्नु।”
यसरी स्थापित हुन्छ भाष्य—
“हमर अपन जाइतके माननिय हेते, ओकरे कै भोट दियै पर्ते।”
त्यही माइनजन सभाबाट कमजोर भोट भएका टोल–बस्तीतर्फ रातारात पैसा बाँड्न पठाइन्छ।
भोलिपल्ट चुनाव परिणाम आउँदा मानिसहरू भन्छन्—
“चाहे जसले जितोस आखिर जित्ने त हाम्रै जातका हुन नी”
तर साँचो कुरा के हो भने, जितेको हुन्छ हिजो रातको सेटिङ्गले।
अनी केही सय, केही हजार रुपियाँको सम्झौताले मिलाइएको समीकरणले।
र त्यसरी, केवल त्यही जातको उम्मेदवार चुनाव जित्छ।
विडम्बना के भने—
‘कतल कि रातमा' आफ्नै जातको भोट जोगाउन लाखौं खर्च गरेको उम्मेदवारले अन्य जातका मतदातालाई भाउ दिने प्रश्नै उठ्दैन।
किनकि त्यो रात—
धेरैको इमानको कतल हुन्छ।
सिद्धान्त, निष्ठा र प्रतिबद्धताको कतल हुन्छ।
पार्टीको झण्डाको कतल हुन्छ।
त्यहाँ विचार मर्छ।
त्यहाँ आदर्श ढल्छ।
त्यहाँ केवल पैसाको भाषा बोलिन्छ।
कतल कि रात—जहाँ लोकतन्त्रको अनुहारमा पर्दा तानिन्छ,
र जातीय राजनीतिलाई नयाँ जन्म दिइन्छ।

02/03/2026

रङ्गिन फागु पर्वको सबैलाई शुभ कामना ।

28/02/2026

रोजाइको घडी अब प्रश्न हाम्रो सामु छ—

परिवर्तनको परिभाषालाई आफूअनुकूल व्याख्या गर्ने हिजोका नेताहरू रोज्ने?
कि वास्तविक परिवर्तनको आशामै भए पनि “म परिवर्तन गर्छु” भनेर आएका शिक्षित र प्रतिबद्ध अनुहारहरू रोज्ने?

अनुभवको नाममा सत्तालिप्सामै दशकौँ रमाएका जेष्ठ नागरिक रोज्ने?
कि शिक्षित, नयाँ सोच र नयाँ जोश बोकेका उम्मेदवार रोज्ने?

हामी त तीन पुस्तादेखि यही पार्टीका भनेर श्राद्धमा बिरालो बाँध्ने जस्तो अन्धअनुकरण गर्ने?
कि “किन?” भनेर प्रश्न गर्ने?

16/02/2026

अहिलेको चुनावी लहरले नयाँ दललाई आधा बाटोसम्म पुर्‍याउन सक्छ, तर बाँकी आधा जित्न चरित्रवान् उम्मेदवार, बलियो सङ्गठन, जनजीवनसँगको सम्बन्ध, सामाजिक समीकरण र प्रविधिमैत्री रणनीति अनिवार्य छ ।
मोबाइल र सामाजिक सञ्जालले सूचना सबैसम्म पुर्‍याएको भएपनि, विशेषतः सहरी क्षेत्रमा प्रविधिको प्रभाव झन् गहिरो छ । त्यसैले उमेद्वार र प्रविधी यी दुई पक्षबीच सन्तुलन नभए, जित नजिक पुगेर पनि हार सामना गर्नुपर्छ ।

14/02/2026

भगवान् शिवलाई भाङ, धतुरो चढाउनुको आध्यात्मिक अर्थ आफ्नो भित्री विकार, नराम्रो बानी र खराबीलाई भगवानलाई समर्पण गरि शिवको साधना, उपासना र ज्ञान संग जोडीनु हो । आफू भित्रको 'विष' अर्थात् नकारात्मकता त्याग्न प्रेरणा लिने महापर्व महाशिवरात्रिको साँचो अर्थ लाई अपब्याख्या गर्दै यस पवित्र पर्वलाई गाँजा भाङ्ग र नशालु पदार्थ सेवनको पर्वको रुपमा व्याख्या गर्ने आजका युवालाई यस पर्वको महत्व बुझाउन नसकिनु पक्कै पनि चिन्ताको विषय हो ।

भगवान पशुपती नाथको कृपाले सबैलाई सद्ज्ञान प्राप्त होस ।
महाशिवरात्री पर्वको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना । ।

11/02/2026

घरदैलो अभियान लोकतन्त्रको सुन्दर अभ्यास हो—नेता र मतदाताबीच प्रत्यक्ष संवाद । तर समस्या तब सुरु हुन्छ जब यो संवादभन्दा बढी प्रदर्शन बन्छ । खेतमा काम गर्ने किसानको दुःख बुझ्न खेतमा पस्नुपर्छ, तर पाँच मिनेटको फोटोसेसनले किसानको पीडा बुझिन्छ? भाँडा माझेर महिला श्रमप्रतिको सम्मान देखाउन खोजिन्छ, तर महिलाको कामको मूल्य, समान ज्याला र सुरक्षाबारे स्पष्ट नीति नबोल्दा त्यो सम्मान खोक्रो देखिन्छ । स्थानीय भाषा बोल्नु आफैंमा गलत होइन । त्यो सांस्कृतिक सम्मानको प्रतीक हुन सक्छ । तर चुनावी मौसममा मात्रै भाषा “सम्झिने” प्रवृत्तिले मतदातालाई सन्देह गराउँछ— यो सम्मान हो कि मतका लागि गरिएको अवसरवाद? चुनावपछि त्यही समुदायको भाषा, संस्कृति र अधिकारप्रति निरन्तर प्रतिबद्धता देखिएन भने यस्तो प्रयास उल्टै नकारात्मक पनि हुन सक्छ ।

10/02/2026

भ्यालेन्टाइन वीक: प्रेम र भावना बेच्ने ब्यापारिक कला
भ्यालेन्टाइन वीक प्रेमको उत्सव जस्तो देखिए पनि व्यवहारमा यो उपभोक्तावादको उत्सव हो। किनकी यहाँ प्रेमको नाममा, भावना बेचिन्छ। प्रेम गर्ने कि नगर्ने भन्ने निर्णयभन्दा पनि “किन्ने कि नकिन्ने” भन्ने दबाब सिर्जना गरिन्छ। विशेषगरी युवापुस्तामा प्रेम प्रमाणित गर्न खर्च गर्नैपर्छ भन्ने गलत धारणा रोपिन्छ।
प्रेम कुनै मिति, ब्रान्ड वा अफरमा सीमित हुँदैन। प्रेम त निरन्तर अनुभूति हो—आदर, भरोसा, साथ र जिम्मेवारीको । यदि प्रेम एक दिनमै प्रमाणित गर्नुपर्छ भने बाँकी ३६४ दिनको व्यवहारको अर्थ के रह्यो? तर आज कुनै चुस्त दिमागवाल ब्यापारीले शुरुआत गरेको भ्यालेन्टाइन संस्कृतिले प्रेमलाई प्रदर्शन मा रूपान्तरण र भौतिक बस्तुको खरिद बिक्रि सँग जोडेको छ । युवाहरु बिच कसले कति महँगो उपहार दियो, कसले कति “पोस्ट” गर्‍यो भन्ने जस्ता बेतुकका प्रतिस्पर्धा श्रृजना गरेको छ । मनबाट गरिन मायाँ वा प्रेम नभई झिलझिले कागजले बेरिएको उपहारमा प्रेम शव्दलाई बेरेर सिमित पारिदिएको छ
भ्यालेन्टाइन वीक ब्यापारीका लागि उत्सव अनि धेरैका लागि दबाब हो । खुरापाती दिमागवाला ब्यापारीले भ्यालेन्टाइन डे अथवा सप्ताहका बारेमा युवा कती सम्म प्रभाव पारेका छन् भने जो प्रेम सम्बन्धमा छैनन्, उनीहरू पछाडि परेको र जोसँग साधन छैन, उनीहरू हीनभावनामा परेको अनुभुती गर्न वाध्य छन् । विशुद्ध ब्यापारिक उत्सव भ्यालेन्टाइन वीकले प्रेमलाई निजी अनुभूति होइन, सार्वजनिक मान्यतामा मापन गरि दिएको छ । अजी आत्म सम्मान भन्दा बढी सोसल मिडिया स्वीकृति लाई महत्त्व दिन सिकाएको छ ।
प्रेम केवल रोमान्टिक सम्बन्ध मात्र होइन। न त यो केवल चकलेट, रोज अथवा टेडी बियरमा सिमित छ । आमा–बुबाप्रतिको सम्मान, साथीप्रतिको इमानदारी, समाजप्रतिको जिम्मेवारी—यी सबै प्रेमकै रूप हुन् । तर भ्यालेन्टाइन वीकले प्रेमलाई सीमित अर्थमा बाँधिदिएको छ। त्यसैले अब सबै सचेत हुनै पर्ने भएको छ, किनकी साँचो प्रेम: महँगो उपहारमा होइन, कठिन समयमा साथ दिनुमा हुन्छ, एक दिनको पोस्टमा होइन, दैनिक व्यवहारमा देखिन्छ र बजारको निर्देशनमा होइन, आत्मिक समझदारीर आपसी विश्वासमा बाँच्दछ । त्यसैले प्रेमको उत्सवभन्दा बढी व्यवसायिक रणनीति बनेको भ्यालेन्टाइन वीक यथार्तको मनन गरि प्रेमलाई व्यापारबाट मुक्त गरेर, पुनः मानवीय र जीवन्त अनुभूतिमा फर्काउन आवश्यक छ। किनकी प्रेम एक दिन वा हप्ताको कार्यक्रम नभई, जीवनभरको व्यवहार हो ।

10/02/2026

बालेन साहको क्रेज: जनताको आक्रोशदेखि आशासम्म

काठमाडौं महानगरपालिकाका पुर्व मेयर बालेन अहिले केवल एक व्यक्ति मात्र नभएर, एउटा आन्दोलन बनिसकेका छन्। पुराना दलहरू, थाकेका भाषणहरू र अधुरो विकासबाट निराश जनताका लागि उनी “परिवर्तनको प्रतीक” बनेका छन्। न लामा भाषण न झुटा सपना, न त कुनै आश्वासन उनको यहि फरक शैलीकै । कारण युवादेखि वृद्धसम्म उनलाई आशाको किरणका रूपमा हेर्न थालेका छन्। बिवाद झिक्नेलाई आफ्नो मौनताले जवाफ दिने पछिल्लो उनको कुटनितीले पुराना भनाउँदाहरु सामाजिक सञ्जालमा तिलमिलाएको प्रष्टै देखिन्छ । आफूलाई हेर्न आउने लाखौं जनतालाई उनले विश्वास दिलाउन भने बाँकी नै छ बिदेशी एजेन्ट भनेर पुराना राष्ट्रिय नेताले लगाई दिएको ट्यागलाई गलत सावित गर्न ।

10/02/2026

नेपाली राजनितीका पुराना नेताहरु इतिहासका अध्याय हुन सक्छन तर सत्ता राजनिती सदैव तीनीहरुकै वरीपरी घुम्नु पर्छ नत्र देश विदेशीको कब्जामा पुग्छ भन्नु चाही हुटिट्याउँ ले आकाश थामे जस्तै हो । किन भने भविष्यका लेखक Gen Z नै हुन् । आफ्नो राम्रो नराम्रो खुट्ट्याउन सक्ने ल्याकत प्रविधीमा अब्बल यो पुस्तामा छ । त्यसैले अबको राजनीति नेताको छायामा होइन, नागरिकको चेतनामा चल्नुपर्छ । युवहरुले पनि नेताका पछाडि भेडा बनेर होइन, आफ्नो विचार, क्षमता र साहसका साथ अगाडि बढ्न र भिडको हैन देशकै नेतृत्व लिन सक्नु पर्छ अनी मात्र नयाँ नेपालको राजनीतिक संस्कार स्थापित हुन सक्छ ।
-बिमल न्यौपाने

10/02/2026