Πρωτεργάτης των γεγονότων που οδήγησαν στην ίδρυση του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς, τον Ιούνιο του 1899 υπήρξε ο Νικόλαος Μπουφίδης,ο οποίος όνειρο ζωής είχε να καταστήσει την Λεβάδεια Πρωτεύουσα Νομού και να λειτουργήσει Πρωτοδικείο στη Λιβαδειά .
Η ιστορία της ίδρυσης του Πρωτοδικείου ταυτίζεται κατά μία έννοια με την ίδρυση και την ιστορία του Δικηγορικού Συλλόγου Λεβάδειας .
Η άφιξη του Όθωνα στην
Ελλάδα σηματοδότησε εξελίξεις και στην Δικαιοσύνη .Τον Οκτώβριο του 1838 ιδρύονται τα πρώτα 10 πρωτοδικεία μεταξύ αυτών και το Αττικής και Βοιωτίας με έδρα την Αθήνα, όπου υπαγόταν και η Λιβαδειά. Βέβαια στη Λιβαδειά ήδη λειτουργούσε Ειρηνοδικείο,τη δε θέση του Ειρηνοδίκη οπότε κωλυόταν, εξαιρούνταν ή δεν είχε διορισθεί την κάλυπταν οι Δήμαρχοι και οι Δημαρχιακοί πάρεδροι.
Συχνά στις στήλες των Αθηναικών εφημερίδων υπήρχαν αγγελίες , ειδήσεις , ανακοινώσεις από όπου προκύπτει η συνεχής λειτουργία του Ειρηνοδικείου στην πόλη .
Επίσημο Β.Δ για την ίδρυση και τη λειτουργία του Ειρηνοδικείου Λιβαδειάς έχουμε το Β.Δ. της 27ης Απριλίου 1842 σύμφωνα με το οποίο το Ειρηνοδικείο Λιβαδειάς, εδρεύει στη Λεβάδεια και περιλαμβάνει τους δήμους Λεβαδείας , Πέτρας και Ορχομενού. Όμως η έλλειψη Πρωτοδικείου και η δύσκολη μετάβαση των κατοίκων προς την Αθήνα μέσα από κακοτράχαλα μονοπάτια και δύσκολες καιρικές συνθήκες καθιστά προβληματική την απονομή της Δικαιοσύνης για τους πολίτες της επαρχίας Λιβαδειάς. Την άνοιξη του 1842 το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λεβαδέων αποφασίζει για διάφορα καυτά ζητήματα της πόλης μεταξύ αυτών εστιάζει και στην έλλειψη του Πρωτοδικείου. Όμως η ελπίδα των κατοίκων της επαρχίας Λιβαδειάς να αποκτήσει η Λεβάδεια Πρωτοδικείο φαίνεται ότι αρχίζει να γεννιέται το 1865 επί Πρωθυπουργίας Κουμουνδούρου.
Τότε υποβλήθηκε στη Βουλή νομοσχέδιο για την διοικητική διαίρεση του Κράτους, και η Βοιωτία αποτελούσε μια διοίκηση της οποίας πρωτεύουσα ορίζεται η Λεβάδεια .
Ταυτόχρονα την ίδια εποχή κατατέθηκε και νομοσχέδιο δικαστικής διαίρεσης του Κράτους. Στο άρθρο 15 του νομοσχεδίου αναφέρεται …Πρωτοδικείο Βοιωτίας περιλαμβάνον τας επαρχίας Θηβών και Λεβαδείας έδραν έχον την Λεβάδειαν. Όμως το Νομοσχέδιο δεν ψηφίζεται και το όνειρο δεν γίνεται πραγματικότητα. Το Ειρηνοδικείο εξακολουθεί να λειτουργεί κατά την δεκαετία 1865-1875 συνεδριάζει κάθε Δευτέρα και Παρασκευή.
Στην πόλη το 1875 υπήρχαν δύο Συμβολαιογράφοι ο Σπυρίδωνας Δασκαλάκης στη συνοικία Παζάρι και ο Πέτρος Νάκος επίσης στην ίδια συνοικία στην δε πόλη εμφανίζονται να δικηγορούν ο Δημήτρης Μπουγιουκλής στη συνοικία Σταροπάζαρο και ο Παναγιώτης Μπουρνόζος στη θέση Γούρνα. Τον Νοέμβριο του 1875 ο γιατρός Λουκάς Μπέλλος από τη Θήβα δημοσίευσε στην εφημερίδα ΄΄ΒΟΙΩΤΙΑ΄΄επιστολή την οποία απηύθυνε στον Υπουργό Δικαιοσύνης και ζητούσε την ίδρυση Πρωτοδικείου στη Θήβα
Στις στήλες της ίδιας εφημερίδας την ίδια εποχή διαβάζουμε οικονομική πρόταση για την λειτουργία και τη συντήρηση του Πρωτοδικείου Λεβαδείας. Τον Φεβρουάριο του 1877 κατατέθηκε πρόταση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο για την ίδρυση Πρωτοδικείων στην Λεβάδεια , την Ευρυτανία ,την Γορτυνία ,την Κορινθία και το Γύθειο, που όμως δεν ψηφίσθηκε και που έγινε τελικά πραγματικότητα για την Λεβάδεια, 22 χρόνια μετά , τον Ιούνιο του 1899 όταν πρωταγωνιστής της πολιτικής ζωής της Χώρας ήταν ο Λειβαδίτης πολιτικός Νικόλαος Μπουφίδης, που σκοπό της ζωής του είχε βάλει να καταστήσει την πατρίδα του πρωτεύουσα του Νομού Βοιωτίας και να λειτουργήσει Πρωτοδικείο στη Λιβαδειά.
Με το Νόμο ΒΧΔ της 6/8 Ιουλίου 1899 περί Διοικητικής Διαιρέσεως του Κράτους, το άρθρο 2 παρ.2 το Νομό Βοιωτίας αποτελούσαν οι επαρχίες Λεβαδείας και Θηβών. Έδρα του Νομάρχη και φυσικά πρωτεύουσα οριζόταν η Λεβάδεια. Επίσης με το άρθρο 12 του ιδίου Νόμου συνιστώντο Πρωτοδικεία στους Νομούς όπου δεν υπήρχαν τέτοια μ ε έδρα την Πρωτέύουσα του Νομού .Ακόμη προβλεπόταν ότι η περιφέρεια της δικαιοδοσίας των πρωτοδικείων και ο χρόνος της έναρξης των εργασιών αυτών θα οριζόταν στο μέλλον με Βασιλικό Διάταγμα . Οι αντιδράσεις βεβαίως των Θηβαίων εντονότατες.Από της πρώτης ανακοινώσεως μέχρι και την συζήτηση του νομοσχεδίου πραγματοποιήθηκε ένας ολόκληρος πόλεμος. Το 1899 οι Δικηγόροι στη Λιβαδειά ηταν: Βαρβαδούλιας Ιωάννης, Ευρυπαίος Κ. , Κουτσοπέταλος Κνω/νος, Μπαλωμένος Αθαν., Μπουρνόζος Παναγ., Παπασπυρίδωνος (Παπασπύρου Γεώργιος) , Φάφαλης Αριστ., Χέβας Παν., Φόρτης Σπυρίδων, Βας.Μεγας, Γεώργιος Κορόζος, Ιωάννης Κουτσοπέταλος, Αναστάσιος Κυριαζής .
Οι Συμβολαιογραφοι ήταν: Πέτρος Νάκος, Κων/νος Παπαχρήστου. Δικαστικοί Επιμελητές ήταν: Αλεξ.Καλλιακούδας, Αντω.Μαχαιρίτσας, Θωμάς Παπαιωάννου, Δ.Παπακωνσταντίνου, Γ.Παπαχρήστου, Ιωάν.Πατής, Ιωάν.Ρήγας, Γεώργιος Σαρίδης, Δημ.Σουφλιδης, Κω/νος Στουραίτης και Αντων.Φαρμάκης . Στις 14 Οκτωβρίου 1900 υπογράφηκε το επίμαχο Βασιλικό Διάταγμα και δημοσιεύθηκε στο με αριθμό 241 φύλλο της Εφημερίδος της Κυβέρνησης .
Στο πρώτο του άρθρο αναφέρεται: Το εν τη έδρα του Νομου Βοιωτίας σηυσυταθέν Πρωτοδικείον λαμβάνει επωνυμίαν ΄΄ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΝ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ ΄΄ έχει δικαιοδοσία επί του Νομού Βοιωτίας και περιλαμβάνεται εν τη περιφερεία των εν Αθήναις Εφετών.
Σύμφωνα δε με το άρθρο 5 του ιδίου Βασιλικού Διατάγματος. Ως ημέρα ενάρξεως των εργασιών ωρίζετο η 1η Σεπτεμεβρίου 1901 από δε της ενάρξεως των εργασιών του Πρωτοδικείου Λεβαδείας έπαυσε η δικαιοδοσία του Πρωτοδικείου Αθηνών. Στα κατοπινά χρόνια το Πρωτοδικείο Λεβαδείας αντιμετώπισε πολλές φορές προβλήματα και απειλήθηκε η λειτουργία του αφενός μεν εξαιτίας των πολιτικών αντιπάλων του Νικόλαου Μπουφίδη και αφετέρου εξαιτίας παραγόντων των Θηβών οι οποίοι ποτέ δεν ξέχασαν τα γεγονότα του 1899 και αγωνίστηκαν πεισματικά 35 χρόνια μέχρι που κατάφεραν την διάσπαση του Πρωτοδικείου Λεβαδείας με την παράλληλη ίδρυση και λειτουργία του Πρωτοδικείου Θηβών .
Μέχρι σήμερα το Πρωτοδικείο Λεβαδείας αποτελεί την ψυχή της πόλης .Στις αίθουσες του έγιναν δίκες ορόσημα των κοινωνικών εξελίξεων ,δικαστικοί λειτουργοί λάμπρυναν με την παρουσία τους την Δικαιοσύνη και δικαστικοί υπάλληλοι συμμετείχαν με ήθος και εντιμότατοι στα δρώμενα της πόλης .Δεκάδες δικηγόροι συμμετείχαν στην κοινωνική, πολιτιστική ,πνευματική ζωή της πόλης δημιουργώντας την ιστορία της.
Αναφέρουμε κάποιους από τους πρώτους και ποιο σημαντικούς Λειβαδίτες δικηγόρους που κόσμησαν το δικηγορικό λειτουργημα, αναδειχθηκαν κορυφαίοι ρήτορες και ορισμένοι σπουδαίοι πολιτικοί άνδρες που τίμησαν την ψήφο του Βοιωτικού Λαού από υψηλές θέσεις.
Φίλωνας Φίλων
Νικόλαος Μπουφίδης
Νικόλαος Ανδρεαδάκης
Γεώργιο ς Κορόζος
Γεώργιος Παπασπύρου
Γεώργιος Σπυρόπουλος
Λουκάς Κουτσοπέταλος
Ιωάννης Κίνιας
Λουκάς Νίκαινας
Κων/νος Κορόζος
Θεμιστοκλής Κονίτσας
Δημήτριος Παπασπύρου
Ελευθέριος Γονής
Ευάγγελος Νησιώτης
Ιωάννης Ανδρεαδάκης
Ματθαίος Βέργος
Γεώργιος Καλογήρου
Ιωάννης Περγαντάς .