06/01/2026
Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα – και όταν μιλούν, αποδομούν αφηγήματα.
Τα επίσημα στοιχεία που αναλύει ο καθηγητής Κώστας Κοσμάτος εκθέτουν ευθέως τις επιλογές του Υπουργείου Δικαιοσύνης στον πυρήνα τους. Η θεαματική αύξηση του σωφρονιστικού πληθυσμού δεν οφείλεται σε αύξηση της βαριάς εγκληματικότητας, αλλά στην εκτεταμένη επιβολή ποινών εγκλεισμού για πλημμελήματα, την ώρα που οι καταδίκες για σοβαρά κακουργήματα υποχωρούν.
Αυτό δεν είναι «νόμος και τάξη». Είναι ποινικός λαϊκισμός με επικοινωνιακή εργαλειοποίηση του ποινικού δικαίου.
Η κατάσταση αυτή αποτελεί το προβλέψιμο αποτέλεσμα μιας πολιτικής συστηματικής αυστηροποίησης των ποινών και συνεχών, αποσπασματικών αλλαγών των Ποινικών Κωδίκων που υιοθετήθηκαν από την Κυβέρνηση παρά τις τεκμηριωμένες επιφυλάξεις της νομικής επιστήμης και της δικηγορικής κοινότητας.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιλέγει να παρουσιάζει την αυστηρότητα ως απάντηση στο έγκλημα.
Η νομική κοινότητα έχει επισημάνει με συνέπεια ότι η ιδεοληπτική και επικοινωνιακή στρατηγική της κυβέρνησης θα διογκώσει τον εγκλεισμό για αδικήματα χαμηλής ποινικής απαξίας, θα διαβρώσει την ασφάλεια δικαίου και θα εκθέσει τη χώρα σε θεσμικό και διεθνή έλεγχο.
Η ευθύνη είναι πολιτική και θεσμική.
Η λύση βρίσκεται στη σταθερότητα του ποινικού πλαισίου, στην ουσιαστική εφαρμογή των εναλλακτικών του εγκλεισμού, στην αναλογικότητα και την εξατομίκευση της ποινής, στην πρόληψη και την κοινωνική επανένταξη.
Όσο το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιμένει να μετρά την “αποτελεσματικότητα” με περισσότερους κρατούμενους και επιλέγει τον ποινικό λαϊκισμό έναντι της επιστημονικής τεκμηρίωσης, τόσο θα βαθαίνει το έλλειμμα δικαιοσύνης, θα ενισχύεται η κοινωνική ανασφάλεια, θα συρρικνώνεται το κράτος δικαίου και θα μετατρέπεται ο εγκλεισμός σε υποκατάστατο σοβαρής ποινικής και σωφρονιστικής πολιτικής.
Φυλακές: Η γεωγραφία υπερπληθυσμού: Ο Αναπληρωτής Καθηγητής του ΔΠΘ, Κώστας Κοσμάτος, αναλύει τη δραματική αύξηση του πληθυσμού
