18/07/2026
Akkaa seera Itoophiyatii saba haaraa hundeessuu akkamii dandamaa?
~saba haaraa hundeessuu" jechuun maal jechuu?
saba haaraa hundeessuu gosa (ethnic group) haaraa uumuu jechuu ta'e, deebiin gabaabaan isaa:
Lakkii. Akka seera Itoophiyaatti namoonni walitti qabamanii murteeffatanii gosa ykn saba haaraa uumuun adeemsa seeraan murtaa'e miti.
~Garuu, yoo gareen namootaa ofiin isaanii:
eenyummaa addaa,
♡afaan addaa,
♤aadaa addaa,
♤seenaa waliinii,
fi ofiin of bulchuu jechuun eenyummaa mataa isaanii qabaachuu
agarsiisuu danda'an, mootummaa biratti akka "sabaa, sab-lammii fi ummata" beekamtii argatan gaafachuu ni danda'u. Kun garuu ragaa seenaa, afaan, aadaa fi ulaagaalee seeraa irratti hundaa'ee qaamolee mootummaa fi, yeroo barbaachisaa ta'etti, mana murtiitiin ilaalama.
-Heerri Mootummaa Rippaabilikaa Dimokiraatawaa Federaalawaa Itoophiyaa Keewwata 39 jalatti mirga saboota, sab-lammootaa fi ummatoota ni tumsa; garuu namoonni gosa haaraa akka fedhanitti uumuu hin eeyyamu.
Yoo kaayyoon kee waa'ee beekamtii saba tokko argachuu ykn naannoo ofii ijaarachuu ta'e,Akka Heera Mootummaa RFDI Keewwata 39 fi sirna federaalizimii Itoophiyaatti, gareen namootaa akka "sabaa, sab-lammii fi ummata" beekamtii argachuuf haala armaan gadii irratti hundaa'uun gaaffii dhiyeeffachuu danda'a.
1. Eenyummaa addaa qabaachuu
Afaan mataa isaanii qabaachuu ykn afaan adda ta'e fayyadamuu.
Aadaa, duudhaa fi seenaa waliinii qabaachuu.
Namoonni garee sana keessa jiran of akka saba tokkootti of ilaalu.
2. Ragaa dhiyeessuu Gaaffiin isaanii ragaa seenaa, qorannoo, aadaa, afaan, fi odeeffannoo biraatiin deeggaramuu qaba.
3. Qaama mootummaa ilaallatuuf gaaffii dhiyeessuu Gaaffiin mootummaa naannoo fi mootummaa federaalaa keessatti qaamota dhimmi ilaallatuuf dhiyaata. Qaamni sun ragaa qoratee murtii kenna.
4. Mirgoota beekamtii booda Yoo beekamtiin kenname:
Afaan isaanii guddisuu fi fayyadamuu,
Aadaa isaanii eeguu fi dagaagsuu,
Bakka isaanii keessatti of bulchuu (akka sirna heeraatiin),
Bakka bu'ummaa siyaasaa argachuu,
Akkasumas mirgoota Heera Keewwata 39 keessatti tumaman fayyadamuu ni danda'u.
Haa ta'u malee, beekamtiin kun salphaatti hin kennamu. Ragaa cimaa fi ulaagaalee seeraa guutuun barbaachisa.@@@@