ኢትዮ ህግ አገልግሎቶች /ethio legal services.

05/10/2026

በኢትዮጵያ የወንጀል ፍትሕ ሥርዓት መሠረት፣ ማንኛውም ሰው ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ (Warrant) በቁጥጥር ሥር ሊውል የሚችልባቸው ልዩና ውስን ሕጋዊ ምክንያቶች አሉ። ምንም እንኳን በሕገ-መንግሥቱ መሠረት ነፃነት መሠረታዊ መብት ቢሆንም፣ ለአስቸኳይ ሁኔታዎች ሲባል በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ሕግ አንቀጽ 19፣ 20፣ 50 እና 51 ላይ ፖሊስ ያለ ትዕዛዝ ሰውን መያዝ የሚችልባቸው አጋጣሚዎች ተደንግገዋል::

ዋና ዋናዎቹ ሁኔታዎች የሚከተሉት ናቸው፦
1. የእጅ ከፍንጅ (Flagrant) ወንጀል ሲፈጸም

የወንጀል ድርጊቱ ከሦስት ወር ባላነሰ እስራት የሚያስቀጣ ሆኖ
1.1 ወንጀሉ እየተፈጸመ ሲገኝ ወይም እንደተፈጸመ ወዲያውኑ ፖሊስ ሲደርስ።

1.2 ወንጀሉ ከተፈጸመ በኋላ ተጠርጣሪው በሕዝብ ጩኸት ወይም በፖሊስ ክትትል እየታደነ ሲያመልጥ።
1.3 ተጠርጣሪው የወንጀል መሣሪያ፣ የተሰረቀ ንብረት ወይም የደም ነጠብጣብ በይዞታው ላይ ተገኝቶ ሲያዝ::

2. ከባድ ወንጀል መፈጸሙን የሚያሳይ በቂ ጥርጣሬ ሲኖር
ፖሊስ ከአንድ ዓመት በማያንስ እስራት የሚያስቀጣ ወንጀል ፈጽሟል ወይም ለመፈጸም እየተዘጋጀ ነው ብሎ በበቂ ሁኔታ የመጠረጠር ምክንያት ሲኖረውና

2.1 ተጠርጣሪው ቋሚ መኖሪያ የሌለውና ማንነቱን ፖሊስ ማረጋገጥ ካልቻለ።
2.2 ተጠርጣሪው ይሰወራል ወይም ከአገር ይወጣል ተብሎ በበቂ ሁኔታ ሲገመት።
2.3 ማስረጃ ሊያጠፋ ወይም ምስክሮችን ሊያባብል ይችላል ተብሎ ሲሰጋ።
3. ሕግን የማስከበር እንቅፋት ሲፈጠር
3.1 የሕዝብን ፀጥታና ሰላም በኃይል በማበላሸት ላይ የሚገኝ ሰው።
3.2 ፖሊስ ሕጋዊ ሥራውን በማከናወን ላይ እያለ ሥራውን የሚያስተጓጉል ወይም የሚከላከል ሰው::

4. ከእስር ወይም ከሕግ ቁጥጥር ያመለጠ ሰው

4.1 ቀደም ሲል ተፈርዶበት ወይም በቁጥጥር ሥር እያለ ከእስር ቤት ያመለጠን ሰው ወይም ለማምለጥ የሞከረን እስረኛ ለመያዝ ተጨማሪ የፍርድ ቤት ትዕዛዝ አያስፈልግም::

4.2 ከጦር ኃይሎች ወይም ከፖሊስ ሰራዊት የከዳ (የኮበለለ) ሰው።

5. የተከለከሉና ሕገ-ወጥ ቁሶች ይዞ ሲገኝ
ሕግ ባልፈቀደው ሁኔታ የቤት መሠርሠሪያ፣ ሕገ-ወጥ የጦር መሣሪያ፣ ፈንጂ ወይም አደንዛዥ ዕፅ ይዞ የተገኘ ሰው።

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...











#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ

#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ

05/10/2026

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በመዝገብ ቁጥር 143325 (በቅጽ 23) ያስተላለፈው የህግ ትርጉም ከወሳኝ ኩነት የሚገኝ «ያላገባ» ማረጋገጫ በራሱ ቀደም ሲል በሁለቱ ሰዎች መካከል የነበረውን የትዳር ወይም የጋብቻ ግንኙነት እንደማያስተባብል አረጋግጧል::

የውሳኔው ዋና ይዘት እና ዝርዝር
1. የጉዳዩ አመጣጥ: ክርክሩ የተነሳው በአቶ አለማየሁ ተድላ እና ወ/ሮ ሜሮን ፊንታዬ መካከል ሲሆን፣ ጉዳዩም ከቤተሰብ ህግ፣ ከጋብቻ መረጋገጥ እና ከማስረጃ ጋር የተያያዘ ነው።

2. የህግ ትርጉም ሰጪው ነጥብ: ከወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ ጽህፈት ቤት የሚወጣ «ያላገባ» የሚል ማስረጃ ወይም የምስክር ወረቀት አንድ ሰው በአሁኑ ሰዓት በህዝብ መዝገብ መሰረት ነጠላ መሆኑን የሚያሳይ እንጂ፣ በሁለቱ ተከራካሪዎች መካከል በወቅቱ የነበረውን ትክክለኛ የጋብቻ ወይም የትዳር ግንኙነት ሕጋዊ ማስረጃዎችን አስተባብሎ የሚያረخصው ወይም ውድቅ የሚያደርገው አይደለም::

3. የማስረጃ ሚዛን: ጋብቻ መኖሩን ወይም አለመኖሩን ለማረጋገጥ የተሻሻለው የቤተሰብ ህግ አዋጅ ቁጥር 213/1992 አንቀጾች (እንደ አግባብነቱ የጋብቻ የምስክር ወረቀት ወይም ሌሎች ተዛማጅ ህጋዊ የማስረጃ ስርዓቶች) የሚጠይቁ ሲሆን፣ ከወሳኝ ኩነት የሚወሰድ የያላገባ ሰነድ ብቻውን ከዚህ ቀደም የነበረን የትዳር ቁርኝት አያፈርስም ወይም አያስተባብልም::

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...











#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ

#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ

05/10/2026

05/10/2026

የአረጋውያን መብቶች
************
መግቢያ
አረጋውያን በእድሜ ዘመናቸው ዘርፈብዙ አስተዋፅኦ ሲያበረክቱ የኖሩ የአገር ባለውለታዎች መሆናቸው እሙን ነው፡፡ ሆኖም እድሜ በገፋ ቁጥር አቅም እየተዳከመ መሄዱ ተፈጥሯዊ ነውና አረጋውያን የሌሎች እንክብካቤ እያስፈልጋቸው የሚሄድ በመሆኑ ምክንያት ለጥቃት ወይም ለጉዳት ከተጋለጡ እና ልዩ ጥበቃ ከሚደረግላቸው የህብረተሰብ ክፍሎች (Vulnerable Groups) መካከል የሚመደቡ ናቸው፡፡ በዚህ ጽሑፍ አረጋውያን በዓለም ዓቀፍ ደረጃ እና በአገራዊ ሕግጋት ያላቸውን የሕግ ጥበቃ እንዲሁም የአረጋውያንን መብቶች መጣስ የሚያስከትለውን የወንጀል ተጠያቂነት በአጭሩ እንመለከታለን፡፡

አረጋውያን የሚባሉት እንማን ናቸው?
በተባበሩት መንግስሥታት ድርጅት ትርጓሜ መሠረት እድሜአቸው ከ60 አመት በላይ የሆኑ ሰዎች አረጋውያን (old persons) ይባላሉ፡፡ በአገራችንም በመንግሥት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 አንቀጽ 18(1)(ሐ) እንዲሁም በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014 አንቀጽ 18(1) መሠረት የጡረታ እድሜ 60 አመት መሆኑ ተደንግጓል፡፡ ይህም አንድ ሰው ለአገር በቂ አግልግሎት አበርክቷል ተብሎ ለጡረታ መብት የሚጠበቅበትን እድሜ የሚያመላክት ነው፡፡

ዓለም ዓቀፍ እና አህጉራዊ የአረጋዊያን መብት ጥበቃ ሰነዶች
አገራችን ኢትዮጵያ ያፀደቀችው ዓለም ዓቀፍ የሰብአዊ መብቶች መግለጫ በተለይ አንቀጽ 22 እና 25(1) በቀደምትነት የሚጠቀስ ሲሆን አረጋውያን ደህንነታቸው የመጠበቅ እና መሠረታዊ ፍላጎቶቻቸው ማለትም የምግብ፣ የመጠለያ፣ የአልባሳት እንዲሁም ደረጃውን የጠበቀ የጤና ማሕበራዊ አግልግሎት የማግኘት መብት አላቸው፡፡ የተ.መ.ድ ጠቅላላ ጉባዔ እ.ኤ.አ ታህሳስ 16/1991 የተባበሩር መንግሥታት የአረጋዊያን መብቶች መርህ (United nations Principles for Older Persons) በውሳኔ ሀሳብ ቁጥር 46/91 አፅድቋል፡፡ ይህ የውሳኔ ሀሳብ (መርሆ) አምስት ዐበይት ክፍሎችና 18 አንቀፆችን ያካተተ ሲሆን አረጋውያን የሚከተሉት መብቶች በዋናነት እንዲከበሩላቸው ያበረታታል፡፡

1. ከጥገኝነት መላቀቅ (Independence)
ይህ መመሪያ አረጋውያን የምግብ፣ የውሃ፣ መጠለያ፣ ልብስንና የጤና አጠባበቅ ሁኔታ የመሳሰሉ መሠረታዊ የሰው ልጆች ፍላጎቶች በበቂ መጠን ማግኘት እንዲችሉ ማድረግን ወይም ሁኔታዎች እንዲመቻቹላቸው ስልት መቀየስን የሚያካትት ነው፡፡ ይህንን መሠረታዊ ፍላጎት ለማሟላት ደግሞ አረጋውያን ዕድሜያቸውና አቅማቸው በፈቀደ መጠን ክፍያ በሚያስገኝላቸው የሥራ መስክ የመሰማራት፣ ትምህርትና ሥልጣና የሚያገኙበትን መንገድ የማመቻቸትና ዕድል እንዲያገኙ ማስቻል መሆኑን ያመለክታል፡፡

2. ተሳትፎ (Participation)
አረጋውያን ለማሕበረሰቡ የሚያበረክቱት አስተዋጽኦ መኖሩ ከሚገለፅባቸው መንገዶች አንዱና ዋነኛው አሠራር አረጋውያን ማሕበረሰባዊ ተሳትፎ የሚያደርጉበትን ሁኔታ ማመቻቸት ነው፡፡ በተለይም የአረጋዊያንን ጉዳይ በሚመለከቱ ፖሊሲዎች አቀራረፅና አፈፃፀም ረገድ የአረጋውያን ተሳትፎ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን፣ አረጋዉያን በዕድሜ ያካበቱትን ዕውቀት፣ ችሎታ፣ ልምድና ሙያ ለወጣቱ ትውልድ ማስተላለፍ የሚችሉበትን አንዲሁም አረጋውያን ከፍላጎታቸውና አመለካከታቸው ጋር በሚጣጣሙ ማሕበራት ተደራጅተው ተሳትፎ የሚያደርጉበት ማሕበራዊ ስብስብ እንዲኖራቸው በማበረታታት አረጋውያን ማሕበረሰባዊ ተሳትፎ የሚያደርጉበትን ሁኔታ ማመቻቸት እንደሚገባ ተግልጿል፡፡

3. እንክብካቤ (Care)
አረጋውያን የቤተሰብ አንክብካቤ የሚያገኙበት ሁኔታ መመቻቸት እንዳለበት ከጤና አጠባበቅ አንፃርም የጤና እንክብካቤ እንዲደረግላቸው እንዲሁም የአረጋውያን መጠለያዎች እንዲደራጁና ሁኔታዎች አስገዳጅ ሆነው ሲገኙ በመጠለያው ለኑሮ ተስማሚ የሆነ ጥበቃና እንክብካቤ እንዲደረግላቸው ይጠበቃል፡፡

4. እርካታ (Self Fulfillment)
አረጋውያን በዘመናቸው ሊያበረክቱ የሚችሉትን የካበተ ችሎታቸውን ለማሳደግ ዕድል እንዲያገኙ እንዲሁም ለትምህርታዊ፣ ለባሕላዊ፣ ለሃይማኖታዊና ለመዝናኛ ተግባር በሚያገለግሉ ማሕበረሰባዊ ሀብቶች ተጠቃሚ የሚሆኑበት መንገድ ሊመቻችላቸው እንደሚገባ ተገልጿል፡፡

5. ሰብዓዊ ክብር (Dignity)
አረጋውያን በቀሪው ዘመናቸው ተከብረው፣ ሰላማቸውና ፀጥታቸው ተጠብቆላቸው የመኖር እንዲሁም ከማናቸውም ብዝበዛና ከኃይልም ሆነ ከአእምሮ ያልተገባ ሥራ (Abuse) የመጠበቅ መብታቸው ሊከበርላቸው የሚገባ ሲሆን በዚህም ረገድ በዕድሜ፣ በፆታ፣ በዘር፣ በማሕበራዊ አመጣጥ፣ በአካል ጉዳት፣ በሀብት ደረጃ ወይም በሌላ ማናቸውም አቋም ምክንያት ልዩነት ሳይደረግ ፍትሐዊ በሆነ አያያዝ መብቶቻቸው እንዲከበሩላቸው የተባበሩት መንግሥታት የአረጋዊያን መብቶች መርህ በአጽንዖት ይገልፃል፡፡

በተጨማሪ የመንግሥታት ተወካዮች አረጋዊነትን በተመለከተ በማድሪድ ባደረጉት ሁለተኛው ዓለም ዓቀፍ ጉባዔ የአረጋዊነት ዓለም ዓቀፍ የድርጊት-መርሐ ግብርን እ.ኤ.አ በ2002 አፅድቀዋል፡፡ ከድርጊት መርሐ ግብሩ አንፃርም አረጋውያንና ልማት፣ የተሻሻለ ጤንነትና ደህንነት በአረጋዊነት ዕድሜ እና የተረጋገጠ ማሕበራዊ ዋስትና፣ የአቅም ግንባታ እና እገዛ የሚሰጡ ሁኔታዎች ተብለው በሚታወቁ ሶስት ተቀዳሚ የትኩረት አቅጣጫዎችን መሠረት ያደረጉ ተግባራትን በብሔራዊ ደረጃና በዓለም ዓቀፍ ደረጃም ጭምር ለማከናወን ቁርጥ አቋም አድርገዋል፡፡

ይህ በዓለም ዓቀፍ ደረጃ የሚደረግ እንቅስቃሴ በአህጉር ደረጃ በአፈሪካም የሚስተዋል ነው፡፡ የአፍሪካ ሰብአዊና ሕዝቦች መብቶች ቻርተር የአረጋውያን መብቶች ፕሮቶኮልም አረጋዊያን ሊጠበቁላቸው ስለሚገቡ ዘርፈብዙ መብቶች የሚያመላከት አህጉራዊ ሰነድ ነው፡፡ አገራችን እ.ኤ.አ ሐምሌ 2020 ከሌስቶ እና ቤኒን በመቀጠል ይህን ፕሮቶኮል አፅድቃለች፡፡

አገራዊ የአረጋዊያን መብት ጥበቃ የሕግ ማዕቀፍ
በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ሕገ-መንግሥት በምዕራፍ ሦስት የተቀመጡት ሰብዓዊ መብቶችና ነፃነቶች አረጋውያንንም የሚያካትቱ ሆነው በተለይ ግን አንቀጽ 41(5) በዋነኛነት ተጠቃሽ ነው፡፡ በድንጋጌውም መንግሥት አረጋውያንን ለማቋቋምና ለመርዳት የአገሪቱ የኢኮኖሚ አቅም በፈቀደ ደረጃ እንክብካቤ የማድረግ ኃላፊነት ተጥሎበታል፡፡ አረጋውያኑም በማሕበር ከመደራጀታቸውም ባሻገር በዚሁ ዙሪያ የሚሰሩ የተለያዩ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችም በመስራት ላይ ናቸው፡፡

በተጨማሪም በመንግሥት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 አንቀጽ 18(1)(ሐ) እና በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014 አንቀጽ 18(1) መሠረት የጡረታ መውጫ ዕድሜ 60 በመሆኑ እና ከዚህ ዕድሜ በላይ ያሉት ሰዎች አረጋውያን ስለሚባሉ በሠራተኝነት በማገልገላቸው የአገልግሎት ጡረታ አበል የማግኘት መብት አላቸው፡፡

የአረጋውያንን መብቶች መጣስ የሚያስከትለው የወንጀል ተጠያቂነት
አረጋውያን ለአገር ባለውለታ እንደመሆናቸው ከሁሉም አክብሮት እና እንክብካቤ የሚገባቸው ናቸው፡፡ ማሕበረሰቡም ለአረጋውያን ከፍ ያለ አክብሮት የመስጠት ባህል ያለው ነው፡፡ ሆኖም ይህን የማሕበረሰብ መልካም ባህል የሚጥሱ አይጠፉም፡፡ ከዚህ አንፃር የትኛውንም ወንጀል በዕድሜ ምክንያት ራሳቸውን ለመከላከል በማይችሉ ሰዎች ለይ የሚፈፀም ከሆነ በፈፃሚው ላይ ቅጣት እንደሚያከብድበት በወንጀል ሕጉ አንቀጽ 84(1)(ሠ) ስር ተደንግጓል፡፡ በመሆኑም በእድሜ መግፋት ምክንያት እራሳቸውን መከላከል በማይችሉ አረጋውያን ላይ ወንጀል መፈፀም ቅጣት ከብዶ እንዲጣልበት የሚያደርግ ነው፡፡

ሌላው ከአረጋውያን ጋር በተያያዘ የሚነሳው ቀለብ የመስጠት ግዴታ ሲሆን በተሻሻለው የፌደራል የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 198 መሠረት ይህ ግዴታ የሚኖረው በቀጥታ ወላጆችና ተወላጆች ወይም በቀጥታ የጋብቻ ዘመዳሞች መካከል እንዲሁም በወንድማማቾች እና እህትማማቾች መካከል ነው፡፡ አረጋውያን እድሜአቸው በመግፋቱ ምክንያት በራሳቸው ሠርተው ኑሯቸውን ለመግፋት የማይችሉ በሆነ ጊዜ ቀለብ የመስጠት ግዴታ ያለባቸው ሰዎች የቀለብ መስጠት ግዴታቸውን መፈፀም አለባቸው፡፡ ይህ ሳይሆን ቢቀር እና ቀለብ ሰጪው ያለ በቂ ምክንያት ግዴታውን ያልተወጣ ከሆነ በተበዳይ የግል አቤቱታ ሲቀርብበት በወንጀል ሕግ አንቀጽ 658(ሀ) መሠረት በመቀጮ ወይም ከስድስት ወር በማይበልጥ ቀላል እስራት ይቀጣል፡፡

በተጨማሪም አረጋውያን የተለያዩ ተግባራትን ለማከናወን የሌሎችን እገዛ በሚጠይቁበት ጊዜ በቅንነት የሚያግዙ የመኖራቸውን ያህል ይህን አጋጣሚ ተጠቅመው የማታለል ወንጀል የሚፈፅሙ መኖራቸው አይካድም፡፡ ይህ ድርጊት በወንጀል ሕጉ የሚያስቀጣ ሲሆን ማንም ሰው የማይገባ ብልፅግና ለራሱ ለማግኘት ወይም ለሌላ ሰው ለማስገኘት በማሰብ እገዛ ለጠየቁ አረጋውያን አሳሳች የሆኑ ነገሮችን በመናገር፣ የራሱን ማንነት ወይም ሁኔታ በመሰወር ወይም መግለፅ የሚገባውን ነገር በመደበቅ ወይም የአረጋውያኑን የተሳሳተ እምነት ወይም ግምት በመጠቀም በማድረግም ሆነ ባለማድረግ አታልሎ የራሳቸው የአረጋውያኑን ወይም የሦስተኛ ወገን የንብረት ጥቅም የሚጎዳ አድራጎት እንዲፈፅሙ ያደረገ እንደሆነ በቀላል እስራት ወይም እንደነገሩ ከባድነት አስከ አምስት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እስራትና በመቀጮ እንደሚቀጣ ከወንጀል ሕግ አንቀጽ 692 መረዳት ይቻላል፡፡

ማጠቃለያ
በአጠቃላይ አረጋውያን የአገር ባለውለታ ከመሆናቸው አንፃር የሕግ ድጋፍና ከለላ እንዲያገኙ ማድረግ የሚገባ ሲሆን መንግሥት የአረጋውያንን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በሕግ የተጣለበትን ኃላፊነት ሊወጣ እንዲሁም ማሕበረሰቡ እና ሰቪክ ማሕበራትም የበኩላቸውን ሊያበረክቱ ይገባል፡፡
በንቃተ ሕግ እና ሥልጠና ዳይሬክቶሬት የተዘጋጀ

05/10/2026

የፌዴራል መንግሥት ምስረታ ዛሬ ይካሄዳል።
ማን ማንን ይተካል /ይቀጥላል???

ኢትዮጵያ ያካሄደችውን 7ኛውን ጠቅላላ ምርጫ ተከትሎ፣ አዲሱን መንግሥት የምትመሠርትበት ታሪካዊ ምዕራፍ ላይ ደርሳለች።

በሁሉም የሀገሪቱ ክልሎችና የከተማ አስተዳደሮች የመንግሥት ምስረታ ሂደት መከናወኑን ተከትሎ፤ ነገ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ.ም የፌዴራል መንግሥት ይመሠረታል።

በዚህ መድረክ፤ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌዴሬሽን ምክር ቤት የ7ኛ ዙር 1ኛ ዓመት የሥራ ዘመን የጋራ የመክፈቻ ጉባዔያቸውን ያካሄዳሉ።

በዚህም የምክር ቤቶቹን አፈ ጉባኤዎች፣ የሀገሪቱን ፕሬዚዳንት እና ጠቅላይ ሚኒስትር ይሰይማሉ ተብሎ ይጠበቃል::

ስልጣን የሚረከቡት ጠቅላይ ሚኒስትርም ፣ በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት ሀገሪቱን የሚመሩ ሚኒስትሮችን በመሾም ለምክር ቤቱ አቅርበው እንደሚያጸድቁ ይጠበቃል።

ዛሬ የሚካሄደው የመንግሥት ምስረታ ኢትዮጵያ በሁሉም መስክ የጀመረቻቸውን የልማትና የመልካም አስተዳደር ሥራዎች በቁርጠኝነት ለማስቀጠል ዝግጁ መሆኗን የሚያበስር ታላቅ ቀን ነው።

04/10/2026

ህዳር 10 ቀን 1976 ዓ.ም.
የተባለው እና በአሰብ ወደብ የገቢ እቃዎች ክምችት ላይ ያተኮረው ባለ 120 ገጽ ጥናታዊ ሪፖርት በወቅቱ በደርግ አስተዳደር ዘመን የነበረውን የንግድ፣ የትራንስፖርት እና የወደብ አጠቃቀም ችግሮች ለመፍታት የተዘጋጀ ሰነድ ነበር::

የወደቡ ወቅታዊ ሁኔታ እና የሰነዱ አውድ

1. የሰነዱ ዋና አላማ፡ በአሰብ ወደብ ተከማችተው የነበሩትን የገቢ እቃዎች ክምችት በማስወገድ የወደቡን ቅልጥፍና ለመጨመር እና የሸቀጦችን ፍሰት ለማፋጠን የቀረበ ነበር::

2. ታሪካዊ በ1970ዎቹ አጋማሽ በኢትዮጵያ የነበረው የምግብ ዋስትና፣ የንግድ እንቅስቃሴ እና የጦርነት ሁኔታ ለአሰብ ወደብ ጥገኝነት ከፍተኛ ሚና ነበረው::

3. ይህ ጥናታዊ ሪፖርት በወቅቱ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የኢኮኖሚ ጉዳዮች ላይ ውሳኔ እንዲሰጥበት የቀረበ ሲሆን፣ የዕቃዎችን መዘግየት፣ የመርከቦች ማቆያ ጊዜ እና የትራንስፖርት ዕጦት ሰንሰለትን ለመመርመር ታስቦ የተዘጋጀ ነበር::

ኢትዮጵያ ወደብ አልባ መሆኗ (ባህር በር ማጣቷ)
በኢኮኖሚ፣ በፖለቲካ እና በደህንነት ረገድ ከፍተኛ የሆኑ ጥቅሞችን እንድታጣ አድርጓታል።

1. ከፍተኛ የወደብ ኪራይ እና የአገልግሎት ወጪ

ኢትዮጵያ የወጪና ገቢ ንግዷን ለማካሄድ በዋናነት የጅቡቲን ወደብ ትጠቀማለች። ለዚህም በየዓመቱ በቢሊዮን የሚቆጠር የአሜሪካ ዶላር ለወደብ ኪራይና ለሎጂስቲክስ አገልግሎት ትከፍላለች። የራሷ ወደብ ቢኖራት ይህንን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ማዳን ትችል ነበር።

2. የንግድ ተወዳዳሪነት መቀነስ

ዕቃዎች ከጅቡቲ ወይም ከሌሎች ጎረቤት ሀገራት ወደብ ተጭነው ረጅም መንገድ አቋርጠው ኢትዮጵያ እስኪገቡ ድረስ የትራንስፖርት ወጪው ይጨምራል። ይህ የወጪ መጨመር፦

2.1 ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡ የዕቃዎች ዋጋ እንዲወደድ ያደርጋል።

2.2 ኢትዮጵያ ወደ ውጭ የምትልካቸው ምርቶች (እንደ ቡናና ሰሊጥ ያሉ) በዓለም ገበያ ላይ ያላቸው የዋጋ ተወዳዳሪነት እንዲቀንስ ያደርጋል።

3. የጂኦፖለቲካዊ እና የፖለቲካ ጫና

የራስ ወደብ አለመኖር በጎረቤት ሀገራት ላይ ጥገኛ እንድትሆን ያደርጋል። ከእነዚህ ሀገራት ጋር የፖለቲካ አለመግባባት ቢፈጠር ወይም በየብስ ትራንስፖርት መስመሮች ላይ የጸጥታ ችግር ቢከሰት የሀገሪቱ ህልውና እና ንግድ በቀላሉ አደጋ ላይ ሊወድቅ ይችላል።

4. የባህር ማዕድናትና ሰማያዊ ኢኮኖሚ (Blue Economy) ጥቅሞች ማጣት

ቀጥተኛ የባህር በር ያላቸው ሀገራት ከባህር ውስጥ ከሚያገኟቸው ማዕድናት፣ ከዓሳ ሀብት እና ከባህር ላይ ቱሪዝም ከፍተኛ ገቢ ያገኛሉ። ኢትዮጵያ ወደብ አልባ በመሆኗ لهነዚህ ሰፊ የኢኮኖሚ አማራጮች ተጠቃሚ መሆን አትችልም።

5. የባህር ኃይል እና የደህንነት ውስንነት
የራስ ባህር በር አለመኖር የሀገሪቱን ብሔራዊ ደህንነት በባህር ቀጠናው ላይ በቀጥታ ለማስከበር እና ጠንካራ የባህር ኃይል (Navy) ለመገንባት ትልቅ እንቅፋት ይፈጥራል።

ያሳዝናል 😭😭😭

04/10/2026

የድሀ ድንብ መብት የተሰጠው እውነተኛ አቅም ለሌላቸው ዜጎች ፍትሕ እንዳይጓደልባቸው ለመርዳት እንጂ፣ አቅም እያላቸው የመንግሥትን የዳኝነት ክፍያ ለመሸሽ ለሚፈልጉ ተንኮለኛ ተከራካሪዎች ማምለጫ አይደለም። ድርጊቱ በፍርድ ቤት ከተደረሰበት ማመልከቻው ውድቅ ከመሆኑም በላይ፣ አመልካቹ በሰበር መዝገብ ቁጥር 220108 መሠረት ወዲያውኑ በችሎት የመታሰር እና የመቀጣት ዕድሉ ከፍተኛ ነው::

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...











#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ

#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ

04/10/2026

በሀሰት ወይም ሀብትና ንብረት እያላቸው "የዳኝነት ክፍያ መክፈል የማልችል ድሀ ነኝ" በማለት በሀሰት የድሀ ድንብ (Pauper Suit/Application) አቤቱታ አቅርቦ የክስ መዝገብ ማስከፈት በኢትዮጵያ ሕግ መሠረት ከባድ የፍትሐብሔር እና የወንጀል ተጠያቂነት ያስከትላል።
የዚህ ጉዳይ ዝርዝር ሕጋዊ ትንታኔ እና አስገዳጅ የሰበር ውሳኔ እንደሚከተለው ቀርቧል:: ጠቃሚ የህግ መረጃ ከሆነ share ያርጉት 🙏🙏🙏

1. አስገዳጅ የሰበር ውሳኔ
የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በሰበር መዝገብ ቁጥር 220108 ላይ በሰጠው አስገዳጅ ውሳኔ የሀሰት የድሀ ድንብ አቤቱታን በተመለከተ የሚከተለውን መሰረታዊ የሕግ ትርጓሜ ሰጥቷል::

1.1 የውሳኔው ፍሬ ነገር፦ አንድ ተከራካሪ (ከሳሽ) ሀብትና ንብረት እያለው ወይም በንግድ ሥራ ላይ ተሰማርቶ ገቢ እያገኘ፣ "ምንም ዓይነት ንብረት የለኝም" በማለት በቃለ መሐላ የታገዘ የሀሰት አቤቱታ ለፍርድ ቤት ማቅረቡ እና በችሎት ተጠይቆ ይህንኑ ሀሰተኛ ፍሬ ነገር መናገሩ ሆን ብሎ ፍርድ ቤቱን የማታለል ተግባር ነው::

1.2 የሰበር ትዕዛዝ፦ ይህ ድርጊት በተገኘበት ጊዜ ፍርድ ቤቱ ተጨማሪ የወንጀል ክስ ማቅረብ ሳያስፈልገው (ያለ ዐቃቤ ሕግ ጣልቃ ገብነት)፣ በቀጥታ በመልካም ችሎት አመራር ድንጋጌዎች መሠረት ግለሰቡን በወንጀል ሊቀጣውና ሊያስረው እንደሚችል ወስኗል::

2. የፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ተጠያቂነት
በ1965 የወጣው የፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 467 እና ተከታዮቹ ድንጋጌዎች የድሀ ድንብ አቀራረብን ይደነግጋሉ። አንድ ሰው በሀሰት የድሀ ድንብ ማመልከቻ ማቅረቡ ሲረጋገጥ የሚከተሉት እርምጃዎች ይወሰዳሉ👇
2.1 የመዝገቡ መዘጋት (የማመልከቻው ውድቅ መሆን)፦ ፍርድ ቤቱ አመልካቹ የዳኝነት ክፍያ መክፈል የሚችል መሆኑን ካረጋገጠ የድሀ ድንብ ጥያቄውን ውድቅ ያደርገዋል።
2.2 የዳኝነት ክፍያ ቅጣት፦ አመልካቹ መክፈል የነበረበትን መደበኛ የዳኝነት ክፍያ (Court fees) በአስቸኳይ እንዲከፍል ይገደዳል።
2.3 በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 481 መሠረት፦ ፍርድ ቤቱ ግለሰቡ የፍትሕ ሥርዓቱን ለማስተጓጎል እና ፍርድ ቤቱን ለማታለል በመሞከሩ በቀጥታ የገንዘብ ወይም የእስራት ቅጣት ሊጥልበት ይችላል።

3. የወንጀል ሕግ ተጠያቂነት በሀሰት የድሀ ድንብ መዝገብ ማስከፈት በቃለ-መሐላ የታገዘ ማመልከቻ ማቅረብንና ለፍርድ ቤት ሀሰተኛ ማስረጃ መስጠትን ስለሚያካትት በ2004 ዓ.ም በወጣው የኢ.ፌ.ዲ.ሪ የወንጀል ሕግ መሠረት በሚከተሉት አንቀጾች ያስጠይቃል👇
3.1 አንቀጽ 452 (በዳኝነት ሥራ ላይ የሚደረግ ማታለል)፦ ፍርድ ቤትን በማታለል የተሳሳተ ውሳኔ ወይም ትዕዛዝ እንዲሰጥ ማድረግ በቀጥታ የወንጀል ቅጣት ያስከትላል::

3.2 አንቀጽ 446 (በመሐላ የተደገፈ ሀሰተኛ መግለጫ)፦ ማንኛውም ሰው በሕግ ፊት ወይም በፍርድ ቤት ቃለ- መሐላ ፈጽሞ ወይም ማረጋገጫ ሰጥቶ ሀሰተኛ መግለጫ ከሰጠ ወይም ማመልከቻ ካቀረበ በጥፋተኝነቱ መሠረት በገንዘብ ወይም በእስራት ይቀጣል::

ማጠቃለያ👇
የድሀ ድንብ መብት የተሰጠው እውነተኛ አቅም ለሌላቸው ዜጎች ፍትሕ እንዳይጓደልባቸው ለመርዳት እንጂ፣ አቅም እያላቸው የመንግሥትን የዳኝነት ክፍያ ለመሸሽ ለሚፈልጉ ተንኮለኛ ተከራካሪዎች ማምለጫ አይደለም። ድርጊቱ በፍርድ ቤት ከተደረሰበት ማመልከቻው ውድቅ ከመሆኑም በላይ፣ አመልካቹ በሰበር መዝገብ ቁጥር 220108 መሠረት ወዲያውኑ በችሎት የመታሰር እና የመቀጣት ዕድሉ ከፍተኛ ነው:።

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...











#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ

#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ

04/10/2026

በኢትዮጵያ የፍትሐብሔር ሕግ ሥርዓት መሠረት፣ የእርቅ (የሕርቅ) ስምምነት በፍርድ ቤት መፅደቅ ያለበት ክርክር በፍርድ ቤት እየታየ ባለበት ወቅት ብቻ ነው። ከፍርድ ቤት ውጪ የተደረገ የእርቅ ስምምነት ግን የግዴታ በፍርድ ቤት መፅደቅ የለበትም፤ ሆኖም ባለመፅደቁ በሕጋዊ አፈጻጸም ረገድ የሚኖረው ውጤት የተለያየ ነው::

1. የእርቅ ስምምነት በፍርድ ቤት መፅደቅ አለበት?
1.1 በመታየት ላይ ያለ ክርክር ከሆነ፦ አዎ፣ ጉዳዩ በፍርድ ቤት በመታየት ላይ እያለ ወገኖች ከተስማሙ፣ በፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 277 መሠረት ስምምነታቸው ለሕግና ለሞራል ተቃራኒ አለመሆኑ ተረጋግጦ በፍርድ ቤት መፅደቅ አለበት::
1.2 ከፍርድ ቤት ውጪ የተደረገ እርቅ ከሆነ፦ አይደለም፣ ክስ ሳይመሰረት ከፍርድ ቤት ውጪ በሀገር ሽማግሌዎች ወይም በግልግል የተደረገ እርቅ በፍርድ ቤት እንዲፀድቅ ሕጉ አያስገድድም::

2. . ስምምነቱ በፍርድ ቤት ካልፀደቀ ውጤቱ ምንድነው?
የእርቅ ስምምነቱ በፍርድ ቤት የፀደቀ እና ያልፀደቀ መሆኑ በአፈጻጸም ሂደት ላይ የሚከተለውን መሠረታዊ ልዩነት ያመጣል፦
የፀደቀ ከሆነ 👉እንደ መደበኛ የፍርድ ቤት ውሳኔ (Decree) ይቆጠራል። አንደኛው ወገን ስምምነቱን ባያከብር፣ በቀጥታ ወደ የፍርድ አፈጻጸም ችሎት በመሄድ ንብረት እንዲታገድ ወይም መብት እንዲከበር ማድረግ ይቻላል (አዲስ ክስ መመስረት አያስፈልግም)።
ካልፀደቀ👉 እንደ ተራ የውል ስምምነት ይቆጠራል። አንደኛው ወገን ግዴታውን ባይወጣ፣ በቀጥታ ለአፈጻጸም ማቅረብ አይቻልም። መብትን ለማስከበር አዲስ መደበኛ የፍትሐብሔር ክስ ማቅረብ ግድ ይላል።

3. ቁልፍ የሰበር ውሳኔዎች (Cassation Decisions)

3.1 .የሰበር መዝገብ ቁጥር 85873 (ቅጽ 15)፦
ጉዳዩ ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት በሂደት ላይ እያለ የሚደረግ የእርቅ ስምምነት ለሕግና ለሞራል የማይቃረን መሆኑ ተረጋግጦ መፅደቅ እንዳለበት፣ ነገር ግን ከፍርድ ቤት ውጪ ያለመግባባትን በእርቅ ያስቀሩ ወገኖች ስምምነቱን በፍርድ ቤት ማስፀደቅ እንደማያስፈልጋቸው ተወስኗል።

3.2 የሰበር መዝገብ ቁጥር 199094 (ጥቅምት 29/2014 ዓ.ም)፦
በፍርድ ቤት የፀደቀ የእርቅ ስምምነት እንደ ፍርድ ተቆጥሮ በአፈጻጸም መልክ የሚተገበር በመሆኑ፣ ስምምነቱ አልተፈጸመልኝም በሚል በአዲስ መደበኛ ክስ መቅረብ እንደሌለበት እና በአፈጻጸም ሥርዓት ሊመራ እንደሚገባ አስገዳጅ የሕግ ትርጉም ተሰጥቶበታል::

3.3 የሰበር መዝገብ ቁጥር 98263 (ጥር 6 ቀን 2007 ዓ.ም)፦
አንድ ጉዳይ ፍርድ ከተሰጠበት በኋላ፣ በፍርድ ባለመብትና በፍርድ ባለዕዳ መካከል የተደረገ የእርቅ ውል በፍርድ ቤት ቀርቦ ካልፀደቀ በቀር ቀድሞ የተሰጠውን የፍርድ አፈጻጸም ሊያስቀር እንደማይችል ተወስኗል::
3.4 የሰበር መዝገብ ቁጥር 173623 (ቅጽ 28)፦
የእርቅ ስምምነቱ የማይነቃነቅ ንብረትን (ቤት ወይም መሬት) የማስተላለፍ ይዘት ካለው፣ ስምምነቱ በጽሑፍ መደረግና ሥልጣን ባለው አካል (ውልና ማስረጃ) መመዝገብ እንዳለበት ያረጋግጣል::

ይህንን ጉዳይ ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ
ጠበቃውን ያማክሩ👇

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...



#

03/10/2026

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር መመሪያ ቁጥር 79/2014 መሬት ለህዝብ ጥቅም ሲለቀቅ የሚከፈል ካሳን፣ የሚሰጥ ምትክ መሬት/ቤት እና የልማት ተነሺዎችን መልሶ የማቋቋም አሰራርን በግልጽ ይወስናል::

ዋና ዋና የህግ ነጥቦች እና ይዘቶች

1. የህጉ አላማ እና ወሰን፡ መመሪያው ተፈጻሚ የሚሆነው በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የውሳኔ ክልል ውስጥ ሲሆን፣ የከተማውን የልማት ፍላጎት ከባለይዞታዎች መብት ጋር በማጣጣም ግልጽና ፍትሃዊ የካሳ አሰጣጥ ሥርዓት ለመዘርጋት ወጣ::

2. ለህዝብ ጥቅም መሬትን የማስለቀቅ ቅድመ ሁኔታ፡ መሬት የሚለቀቀው ለተሻለ ልማታዊ ፋይዳ እና የህዝብ ጥቅም የሚያስከብር መሆኑ በሚመለከተው ካቢኔ ወይም ስልጣን በተሰጠው አካል ከተረጋገጠ በኋላ ብቻ ነው::

3. የቅድመ ማስጠንቀቂያ ጊዜ፡ መሬቱን ለልማት የሚያስረክቡ ባለይዞታዎች በጉዳዩ ላይ ውይይት ተደርጎባቸው፣ መደበኛ የለቀቃ ጊዜ የ አንድ ዓመት (1 year) ቅድመ ማስጠንቀቂያ የሚሰጣቸው ሲሆን፣ አስቸኳይ የልማት ስራዎች ሲያጋጥም ደግሞ የ ስድስት ወር (6 months) ማስታወቂያ ሊሰጥ ይችላል::

4. የካሳ ግምገማ እና አከፋፈል፡ በንብረት እና መሬት ላይ ለሚደርስ ጉዳት ክፍያ የሚፈጸመው አሁን ባለው የገበያ ዋጋ (Current Local Market Value) ላይ ተንተርሶ በጥሬ ገንዘብ ወይም በዓይነት (In-kind) ይሆናል::

5. ዝቅተኛ የመኖሪያ ቤት ደረጃ፡ በምክክሩ እና መመሪያው መሰረት ለተነሺዎች የሚሰጥ አነስተኛ የመኖሪያ ቤት/የቦታ መስፈርት ቢያንስ 75 ካሬ ሜትር የሰፈረ ቦታ እና 56 ካሬ ሜትር የቤት ወለል ስፋት (Floor area) ያካተተ ነው::

6. መልሶ ማቋቋም (Resettlement)፡ የልማት ተነሺዎች በቀላሉ ከማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ህይወታቸው ሳይነጣጠሉ አግባብ ባለው መልኩ መልሰው የሚቋቋሙበትን ድጋፍ የማድረግ ግዴታ በመንግስት በኩል ተጥሏል::

7. አቤቱታ የማቅረብ መብት፡ በመመሪያውና ውሳኔው ላይ አለመግባባት ወይም गुना ማጉረምረም ሲኖር የሚመለከታቸው ቅሬታ ሰሚ አካላት እና የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ጉዳዩን የማየት ሥልጣን አላቸው::

የህግ አማካሪ፦ በላይ ተፈራ
📞 ስልክ፦ 0943192020
📍 መብትዎን አውቀው ይጓዙ

ህጎችን ለማውረድ ቴሌግራም ሊንኩን ይጫኑ 👇👇 መመሪያውን ያገኙታል

https://t.me/courtsss

website 👇👇

Ethiopian Legal Service
https://ethiolegalservice.com
Lawyer & Legal Service in Ethiopia - Belay Tefera: Ethiopian Legal ...











#ብድርውል
#ገንዘብይመለስልኝ
#የጠበቃቢሮ

#ደንብ
#የይዞታህግ
#የካሳህግ